Thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung là đường dây liên kết mạnh nhất của hai nước hiện nay

18.08-16

Giới chức thương mại hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc được cho là sẽ tái cam kết lại thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 trong buổi đánh giá lại thỏa thuận vào thứ Bảy tới, mặc dù việc mua thêm hàng hóa Mỹ từ phía Trung Quốc còn kém xa những gì đã hứa.

Các quan chức chính phủ Mỹ trước đây cũng như đang đương nhiệm, và các chuyên gia thương mại ở cả hai nước đều nói rằng thỏa thuận giai đoạn 1 là một lĩnh vực mà hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn đang còn hợp tác với nhau. Thỏa thuận được ký vào tháng 1/2020 sau gần hai năm Mỹ và Trung Quốc đánh thuế qua lại và chỉ trích lẫn nhau.

Chính quyền Trump đã trừng phạt các công ty và cá nhân có liên quan đến vụ đàn áp an ninh ở Hong Kong và vấn đề nhân quyền, cấm một ứng dụng video của Trung Quốc, xử phạt các học giả Trung Quốc, và đóng cử lãnh sự quán của Trung Quốc tại Houston trong những tháng gần đây.

Bắc Kinh cũng đã đáp trả bằng cách đóng cửa lãnh sự quán của Mỹ ở Thành Đô và trừng phạt một số thành viên quốc hội Mỹ.

Mặc dù căng thẳng leo thang, thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 sẽ không bị hủy bỏ, các quan chức Mỹ cho hay.

Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Larry Kudlow hôm thứ Năm phát biểu “Trung Quốc cho biết họ dự định thực thi theo đúng kế hoạch và chúng tôi đang hợp tác với họ. Mỹ có những khác biệt lớn với Trung Quốc về các vấn đề khác, nhưng về thỏa thuận thương mại giai đoạn 1, hai nước vẫn đang hợp tác với nhau”.

Các cố vấn thương mại của Trung Quốc nói rằng tình hình kinh tế đi xuống ở cả hai nước do dịch bệnh đã khiến Trung Quốc gặp khó khăn trong việc thực hiện cam kết mua hàng, nhưng họ không hi vọng Nhà Trắng từ bỏ thỏa thuận.

“Có thể ngồi lại và thảo luận với nhau là một tín hiệu tốt”, một chuyên gia tại viện nghiên cứu quốc gia Trung Quốc – người từng cố vấn cho Bắc Kinh về thỏa thuận thương mại - cho biết. Tuy nhiên, vị này cũng cảnh báo vẫn còn quá sớm để tin rằng hai nước sẽ đạt được thêm đột phá trong thỏa thuận.

“Rất khó để tình hình có thể tệ thêm, nhưng cũng rất khó để nghĩ về kịch bản tốt nhất”, vị chuyên gia giấu tên cho biết. “Làm sao mà những bông hoa có thể nở trong một môi trường xấu đến như vậy?”

Trung Quốc đang thực hiện được rất ít so với lời hứa sẽ mua thêm 77 tỷ USD nông sản, hàng hóa chế tạo, năng lượng và dịch vụ của Mỹ, mặc dù nước này đã đẩy mạnh việc thu mua nông sản Mỹ, bao gồm đậu tương và ngô trong những tuần gần đây.

Nhập khẩu nông sản của Trung Quốc từ Mỹ kém xa so với số liệu năm 2017, và chưa đạt một nửa mức tăng cần thiết để đáp ứng mục tiêu của năm 2020 là 36.5 tỷ USD.

Nhập khẩu năng lượng từ Mỹ của Bắc Kinh mới chỉ đạt 5% theo kế hoạch trong năm đầu tiên (25.3 tỷ USD) của thỏa thuận.

Làm thế nào để thu hẹp khoảng cách trên, và làm thế nào để lý giải cho một kết quả nghèo nàn sẽ là những thách thức lớn nhất dành cho Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer và Phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc trong cuộc họp trực tuyến vào thứ Bảy tới.

Các chuyên gia thương mại nói rằng, trong giai đoạn này có rất ít động cơ chính trị để Tổng thống Mỹ Donald Trump xé bỏ thỏa thuận, vì việc đó đồng nghĩa với lời thú nhận rằng một trong những sáng kiến thương mại lớn nhất của Trump – vốn đang bị chỉ trích kịch liệt bởi đối thủ Đảng Dân chủ Joe Biden – đã thất bại.

Và thậm chỉ một số quan chức trong chính phủ Mỹ cũng đã thận trọng trong việc tái kích hoạt các đòn thuế quan, vì hành động trên sẽ làm rung lắc thị trường và đánh sập S&P 500, vốn đang gần chạm mức kỷ lục trong tuần này.

“Ngay lúc này, thỏa thuận giai đoạn 1 phục vụ cho lợi ích của chính quyền Trump và các lãnh đạo Trung Quốc”, Miriam Sapiro, cựu đại diện thương mại Mỹ và hiện đang là giám đốc điều hành của công ty truyền thông Verbinnen nhận định. Bà cũng bổ sung thêm rằng các đòi hỏi trong thỏa thuận này là “phi thực tế”.

Trump, người từng nói rằng thỏa thuận thương mại này không còn nhiều ý nghĩa đối với ông bởi vì cách Trung Quốc xử lý dịch bệnh corona, trong tuần này lại bày tỏ sự ủng hộ dành cho hiệp định, nói rằng thỏa thuận nên được tiếp tục và việc mua hàng của Trung Quốc sẽ tăng mạnh trong năm 2021.

Stephen Vaughn, cựu đại diện thương mại Mỹ và là người tư vấn pháp lý cho các đòn đánh thuế trừng phạt lên hàng hóa Trung Quốc, nói rằng việc tuân thủ thỏa thuận cũng có lợi cho Trung Quốc vì tránh cho quan hệ giữa nước này với Mỹ suy yếu thêm. Hiện nay, do kinh tế nước này đang hồi phục mạnh mẽ sau dịch bệnh, Bắc Kinh có ít lý do hơn để từ chối việc đẩy mạnh mua hàng.

“Tôi không thấy Trung Quốc sẽ hưởng lợi gì từ việc không tuân thủ thỏa thuận. Theo suy đoán của tôi, điều đó sẽ không xảy ra”, ông Vaughn, một đối tác thương mại với công ty luật King and Spalding ở Washington, nhận định.

Claire Reade, cựu quan chức Văn phòng đại diện thương mại Mỹ và là thành viên cấp cao của CSIS, nói rằng thỏa thuận đã không đem lại một chút tiến bộ có lợi nào cho các công ty Mỹ đang muốn tiếp cận thị trường Trung Quốc hấp dẫn.

“Nếu chính quyền để cho thỏa thuận giai đoạn 1 chết đi, sẽ càng khó để bù đắp thiệt hại do cuộc chiến thương mại kéo dài gây ra”, bà Reade nhận định.

Gần 90% các công ty được khảo sát bởi Hội đồng kinh doanh Mỹ-Trung cho biết, họ có cái nhìn tích cực về thỏa thuận thương mại, nhưng chỉ 7% nói rằng lợi ích của hiệp định nhiều hơn chi phí thuế quan do cuộc chiến thương mại gây ra.

Nguồn: Japan Times

Từ khóa: thỏa thuận thương mại, Mỹ-Trung, đường dây liên kết, mạnh nhất, hai nước, hiện nay