Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Nhiều công ty Hoa Kỳ vẫn đang gánh chịu mức thuế quan cao. Hiện nay, dịch bệnh đã khiến nền kinh tế lao dốc khi doanh nghiệp đối mặt với doanh số sụt giảm và sự đình trệ chuỗi cung ứng.

Cuối năm ngoái, Jay Foreman đã sa thải hàng tá công nhân khi công ty ông, Basic Fun! Toys, phải chịu một loạt thuế quan của Trung Quốc - có hiệu lực từ giữa tháng 12.

Ông Foreman đã né được các khoản thuế đó khi Tổng thống Trump công bố thỏa thuận “Giai đoạn I” với Bắc Kinh. Tuy nhiên, ông Foreman vẫn cảnh giác, bất kỳ sự gián đoạn nào trong thỏa thuận thương mại – hoặc trong nền kinh tế lớn hơn – có thể kích hoạt một tai họa bất ngờ.

Tiếp đó đến dịch virus corona. Lúc đầu, ông Foreman lo ngại về sự đình trệ chuỗi cung ứng khi các nhà máy Trung Quốc dần dần dừng hoạt động. Sau đó, khi sản xuất bắt đầu hoạt động lại trực tuyến, nền kinh tế Mỹ đã rơi tự do, và ông Foreman không chắc chắn liệu khách hàng vẫn sẽ giữ lại các đơn hàng. Một tuần rưỡi trước, ông đã phải sa thải 18 lao động.

Với tình hình dịch bệnh bất ngờ bùng phát, phản ứng của chính phủ không nhất quán và khả năng xuất hiện thảm họa kinh tế, ông Foreman đã tóm tắt tình hình của mình một cách thẳng thắng: Thực trạng hiện nay giống như sự kiện ngày 11/9, bão Katrina và cuộc khủng hoảng tài chính gom lại thành một.”

Trong vài tuần, đại dịch đã khiến các thị trường toàn cầu rơi vào tình trạng nguy hiểm, dẫn đến hàng trăm lao động bị sa thải và khiến nền kinh tế Mỹ lao dốc về hướng suy thoái. Từ toàn bộ ngành công nghiệp sản xuất cho đến các doanh nghiệp nhỏ, các công ty có kế hoạch thuê lao động mới trong năm nay hoặc đầu tư thiết bị cải tiến đang phải ngừng lại, với hy vọng rằng nền kinh tế sẽ khôi phục lại sau khi dịch bệnh được ngăn chặn.

Việc phục hồi có thể không xảy ra sớm đối với các doanh nghiệp chịu tổn thất do chiến tranh thương mại của ông Trump- với hàng tỷ đô la thuế quan ăn miếng trả miếng từ Mỹ và Trung Quốc. Giữa tháng 1, ông Trump đã ký thỏa thuận một phần, trong đó Tổng thống khẳng định sẽ thiết lập lại mối quan hệ kinh tế mất cân bằng với Trung Quốc.

Tuy nhiên, thỏa thuận đã để lại một loạt các vấn đề thương mại chưa được giải quyết. Nhiều công ty Mỹ cảm thấy gánh nặng thuế quan của mình vẫn không thay đổi.

Ngay cả trước khi có dich virus corona, các chuyên gia đã hoài nghi khả năng cả hai quốc gia có thể hoàn tất các cam kết “Giai đoạn I”. Các chuyên gia cho biết: Hiện nay với thế giới đang ra sức bảo vệ sức khỏe cộng đồng và cơn ác mộng kinh tế, sự chú ý đã thay đổi khỏi thỏa thuận “Giai đoạn II”, khiến các doanh nghiệp rơi vào tình trạng lấp lửng kéo dài.

Nhà kinh tế học Mary E. Lovely thuộc Đại học Syracuse và Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho biết: “Việc này thật khó để cho thấy cách họ sẽ có hướng giải quyết.”

Đối với các cuộc đàm phán tương lai với Trung Quốc, bà Lovely cho biết thêm: “cuối cùng, câu hỏi đặt ra là liệu tổng thống có động lực chính trị để thúc đẩy thỏa thuận trước cuộc bầu cử? Và tôi nghĩ câu trả lời là khá rõ ràng.”

Nhiều quan chức chính quyền cho biết trong tháng này, các cuộc đàm phán về thỏa thuận Trung Quốc thứ hai đã không được đề cập. Phát biểu về Trung Quốc của ông Trump và các quan chức Nhà Trắng khác cũng đã ít lại, làm phức tạp triển vọng về một thỏa thuận tương lai và tạo ra một phản ứng dữ dội từ phía Bắc Kinh.

Ban đầu, ông Trump dành nhiều lời khen ngợi cho phản ứng của Trung Quốc về dịch bệnh. Đầu tháng 2, ông Trump cho biết cách ứng phó của Chủ tịch Trung Quốc- Tập Cận Bình đối với virus là “mạnh mẽ, sắc sảo, và tập trung quyền lực” và dự đoán việc này sẽ dẫn đến một kết quả “rất thành công”.

Tuy nhiên, khi những tuần tiếp theo, Trung Quốc không thể ngăn chặn sự lây lan, ông Trump và các quan chức khác đã bắt đầu đổ lỗi cho việc bùng phát dịch bệnh do thất bại của giới chức lãnh đạo Trung Quốc, cụ thể khi chính phủ Trung Quốc báo cáo chính xác số lượng người nhiễm bệnh. Vấn đề đó cũng đặt ra câu hỏi về sự tuân thủ các cam kết của Trung Quốc theo thỏa thuận “Giai đoạn I”.

Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã không trả lời các câu hỏi này. Tuần trước, Nhà Trắng đã đề cập đến bài phát biểu tối thứ tư tại Phòng Bầu Dục của ông Trump. Trong bài phát biểu, ông Trump đã tuyên bố lệnh cấm hạn chế đi lại mạnh mẽ từ châu Âu sang Hoa Kỳ trong 30 ngày, tạo ra sự nhầm lớn về việc liệu lệnh cấm có áp dụng cho thương mại và hàng hóa.

Ông Trump cho biết trong bài phát biểu: “Nhờ vào những chính sách kinh tế mà chúng tôi đã đưa ra trong ba năm qua, chúng tôi có một nền kinh tế lớn nhất thế giới cho đến nay.”

Sự trợ cấp đó đã không đến với Tiffany Zarfas Williams, chủ sở hữu của Cửa hàng hành lý Lubbock ở Texas, người không nhận được sự hỗ trợ nào từ thỏa thuận thương mại trên. Bà Williams cho biết nhiều nhà sản xuất hành lý đang cố tìm nguồn sản phẩm ở Việt Nam và Ấn Độ do ảnh hưởng của chiến tranh thương mại. Tuy nhiên, bà Williams lo ngại rằng chất lượng sản phẩm sẽ không đạt. Việc tăng giá để cân bằng chi phí thuế quan dường như hoàn toàn đã không còn tác dụng nữa.

Doanh số tại cửa hàng của bà đã giảm 50% so với năm ngoái. Bà Williams nói đùa rằng nếu bà bán sản phẩm tẩy rửa hay nước rửa tay, may ra bà sẽ có quyền từ chối khách hàng.

Thời điểm này trong năm, người mua sắm thường sẽ chuẩn bị hành lý cho kỳ nghỉ xuân. Bà Williams tự hỏi ai sẽ mua hành lý của mình.

Công ty của bà từng có năm nhân viên. Một người gần đây đã thôi việc, và bà Williams cho biết bà sẽ không tuyển dụng thêm nhân sự vào vị trí trống đó. Bà đang muốn thay thế hệ thống máy tính của cửa hàng mình. Hiện nay, việc này đang phải tạm hoãn.

Bà Williams cho biết: “Mọi thứ có thể thay đổi nhanh chóng như thế nào? Đây chắc chắn là hai vấn đề lớn xảy ra cùng lúc khi bạn đặt vấn đề lên trên việc trả đũa thuế quan.”

Deena Ghazarian đã ra mắt doanh nghiệp nhỏ của mình khi cuộc chiến thương mại diễn ra. Bà Ghazarian là người sáng lập và CEO của Austere, một công ty phụ kiện công nghệ.

Mùa xuân năm 2019, khi công ty Austere đang tăng cường sản xuất và chuẩn bị cho các lô hàng đầu tiên, công ty đã bị đánh thuế đối với dây cáp HDMI, thiết bị giới hạn điện áp tăng đột ngột, cáp quang và sản phẩm làm sạch cho màn hình. Vì bà Ghazarian đã thống nhất với các nhà bán lẻ mức giá cố định, Austere đã phải chịu chi phí cho khoản thuế 25% này.

Vào mùa thu, bà Ghazarian đã gặp các nhà sản xuất Trung Quốc để tìm ra cách quản lý chi phí trong dài hạn, và bà đã lên kế hoạch cho một thỏa thuận hợp lý hơn, sẽ bắt đầu có hiệu lực sau Tết Nguyên đán- ngay khi dịch virus corona ghìm chặt nền kinh tế Trung Quốc.

Ngay cả sự đình trệ chuỗi cung ứng, bà Ghazarian nghĩ bà có đủ hàng tồn kho tối đa để duy trì đến giữa tháng 5. Bà hy vọng mọi người sẽ tiếp tục mua các sản phẩm làm sạch và bảo vệ, cộng với các phụ kiện khác để làm việc tại nhà.

Tuy nhiên, hơn thế, bà lo ngại về việc trả lương cho 15 nhân viên còn lại của mình.

Bà Ghazarian cho biết: “Tôi nghĩ chúng tôi sẽ ổn trong quý đầu. Tôi chỉ sợ mình sẽ phá sản trong quý hai.”

Công ty của ông Joe Shamie, Delta Children, sản xuất đồ nội thất trẻ em. Các sản phẩm của công ty phải chịu mức thuế 25%, và ông đã không thể khiến chính phủ chấp thuận việc miễn trừ thuế cao cho mình.

Ông Shamie cho biết ông có thể giữ lượng hàng tồn kho cao và nhiều khách hàng vẫn có thể mua hàng trực tuyến nếu họ không muốn mạo hiểm đến cửa hàng. Tuy nhiên, việc phát triển các sản phẩm mới, và đảm bảo giường cũi và nôi an toàn, đòi hỏi việc kiểm định sản phẩm và gặp mặt trực tiếp các nhà sản xuất nước ngoài.

Ông Shamie không dự kiến sa thải nhân viên. Tuy nhiên, ông đang tăng cường hệ thống phần mềm của Delta Children, các laptop và bộ phận IT trong trường hợp ông phải cho nhân viên làm việc tại nhà.

Ông Shamie cho biết: “Với virus corona, điều đó có nghĩa là nhiều cá nhân hơn không đủ khả năng chi trả thuế quan, cần được cứu trợ.”

Ông Alex Camara cũng đang tự hỏi làm thế nào mà ông có thể cho thợ máy và công nhân nhà máy của mình làm việc tại nhà. Ông Camara là giám đốc điều hành của AudioControl, một công ty có trụ sở ở Seattle chuyên sản xuất công cụ âm thanh cho xe hơi và nhà ở. Công ty thiết kế sản phẩm ở Tây Bắc Thái Bình Dương, tuy nhiên một số thành phần nhất định đến từ Trung Quốc. Những hàng hóa đó vẫn phải chịu mức thuế 30%.

Công ty AudioControl đã chịu phần lớn chi phí đó, và ông Camara cho biết ông không thể tăng giá sản phẩm và có nguy cơ giảm sức cạnh tranh so với các công ty sản xuất nước ngoài. Ông Camara lo ngại về sự đình trệ chuỗi cung ứng có thể kép dài hàng tháng.

Ông Camara cho biết: Những bất ổn kinh tế từ dịch virus corona thay đổi mỗi ngày. Tuy nhiên, thuế quan vẫn tiếp tục là gánh nặng lớn nhất của công ty ông – và sẽ còn duy trì trong tương lai gần.

Ông cho biết thêm: “Tôi nghĩ mọi người đã quên mất chuyện thuế quan cao. Đối với một số người thì thuế quan vẫn chỉ như tin tức mới hôm qua.”

Nguồn: The Washington Post

Từ khóa: thuế quan cao, dịch virus corona, ảnh hưởng, doanh nghiệp, đình trệ chuỗi cung ứng