Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 

Bình luận gay gắt từ Ủy viên thương mại mới của EU ám chỉ sẽ có một cuộc chiến thương mại lớn giữa Mỹ và EU diễn ra trong năm nay.

Giới chức châu Âu trong tuần này đã đến Washington để xúc tiến lại quá trình đàm phán thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và EU.

Nhưng khi nhắc đến chính quyền Trump, chính phủ mới của liên minh châu Âu đã đưa ra nhiều lời lẽ khiêu khích, thậm chí còn gay gắt hơn chính quyền tiền nhiệm.

Trong bài phát biểu tại Washington sáng thứ Năm tuần qua, Phil Hogan, ủy viên thương mại mới của EU, đã đưa ra nhận xét thẳng thắn về một mối quan hệ thương mại giữa Mỹ và EU vốn đang gặp trục trặc trên nhiều khía cạnh.

Ông Hogan đã tuyên bố sẽ “bảo vệ chặt chẽ” lợi ích của EU, khi nói về lập trường của EU trong cuộc chiến thương mại với Mỹ liên quan đến trợ cấp máy bay, đánh thuế kỹ thuật số, và WTO. Ông chỉ trích chính quyền Mỹ vì đã đưa ra thông tin không chính xác khi nói rằng thương mại giữa Mỹ và EU không cân bằng, đồng thời nói rằng hành động tùy tiện sử dụng thuế quan để chống lại các đối tác thương mại của Mỹ “là một cách tiếp cận vô lý”.

Trong một cuộc thảo luận với phóng viên vào trưa thứ Năm, ông Hogan đã thể hiện một giọng điệu tích cực hơn. Ông nói rằng cuộc trò chuyện với phía Mỹ đã mở ra khả năng về một hiệp định để giảm thuế cho một số hàng hóa và cắt giảm một số tiêu chuẩn an toàn và vệ sinh cho nông sản xuất khẩu của cả hai.

Bình luận trên, được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Trump chính thức tạm dừng cuộc chiến với Trung Quốc, có thể báo hiệu một trận chiến lớn tiếp theo giữa Mỹ và đối tác thương mại quan trọng của mình.

Hôm thứ Tư tuần trước, Tổng thống Trump đã ký một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc, và một hôm sau đó, thỏa thuận thương mại sửa đổi giữa Mỹ, Canada và Mexico cũng đã được Quốc hội Mỹ thông qua, và chỉ chờ tổng thổng Donald Trump ký ban hành.

Nhưng khả năng giải quyết cuộc chiến thương mại với châu Âu vẫn còn bỏ ngõ. Ông Hogan đã có chuyến viếng thăm chính thức Washington với một danh sách dài các than phiền dành cho chính sách của Mỹ.

Giới chức Brussels đang tức giận vì chính quyền Mỹ liên tục đe dọa áp thuế trừng phạt lên ô tô của EU, sau khi đã đánh thuế thép và nhôm của EU trong gần 2 năm qua.

EU cũng không vui khi Mỹ đã làm tê liệt WTO bằng cách từ chối bổ nhiệm ứng viên mới cho ban phúc thẩm của tổ chức này. Không có cơ quan phúc thẩm, sẽ không thể nào thực thi các quy tắc thương mại quốc tế, cũng như giải quyết các tranh chấp giữa các nước thành viên.

Hai chính phủ cũng còn bất đồng liên quan đến dự luật đánh thuế của Pháp lên các công ty công nghệ Mỹ, và tranh chấp liên quan đến vấn đề trợ cấp máy bay Airbus (của châu Âu) và Boeing (của Mỹ).

Chuyến thăm bốn ngày của ông Hogan bắt đầu bằng một khởi đầu đầy hứa hẹn sau khi ông cùng với đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer, và người đồng cấp bên phía Nhật Bản ký một một thỏa thuận để kiểm soát các tập quán thương mại không công bằng của Trung Quốc.

Nhưng các phát biểu hôm thứ Năm của ông Hogan tại một sự kiện được tổ chức bởi CSIS, một viện nghiên cứu của Washington, đã cho thấy căng thẳng vẫn còn sâu sắc. Ông Hogan dường như đang tuyên bố rằng ông sẽ làm việc với chính quyền Trump theo cách riêng của ông, đó là thể hiện sự bộc trực vốn có của mình.

“Không còn một thị trường nào tự do và mở cửa cho các doanh nghiệp Mỹ như là thị trường EU. Còn nơi nào khác mà doanh nghiệp Mỹ được chào đón đến như vậy?” Ông Hogan nói. “Tôi phải nói thêm là, tôi đang chịu áp lực phải bảo vệ mức độ mở cửa thị trường như cũ, trong khi các doanh nghiệp châu Âu lại có thể bị tấn công bởi các mức thuế và các biện pháp hạn chế bất công xảy ra không báo trước”.

Ông cũng phát biểu rằng ông Trump phải cảm thấy xấu hổ vì đã “hả hê” và cáo  buộc Trump vì đã phá vỡ thỏa thuận mà Mỹ và liên minh châu Âu đã đạt được hồi tháng 7/2018 về việc đàm phán một thỏa thuận thương mại không bao gồm vấn đề nông nghiệp. Các quan chức chính quyền Trump sau đó đã nhận ra rằng một thỏa thuận không bao gồm vấn đề nông nghiệp sẽ vấp phải sự phản đối của Quốc hội Mỹ, nên đã từ chối tiến hành đàm phán.

Ông Hogan nói với cánh phóng viên rằng ông đã thảo luận nhiều giải pháp để vượt qua thế bế tắc đó và kiến nghị rằng, Mỹ và EU có thể cân nhắc dạng “thỏa thuận mini” giống như thỏa thuận mà Mỹ đã đàm phán với Nhật và các nước khác. Thay vì mở cửa thị trường nông nghiệp, một thỏa thuận phạm vi hẹp có thể tập trung vào các tiêu chuẩn cụ thể mà nông dân Mỹ thường than phiền là nguyên nhân khiến hàng hóa của họ khó tiếp cận thị trường châu Âu.

Đây sẽ là một bước đi tích cực để hàn gắn mối quan hệ. Ông Trump từng cáo buộc châu Âu vì những tập quán thương mại bất công, mà Trump cho rằng đôi khi còn “tệ hơn” các tập quán của Trung Quốc. Giới chức chính quyền Mỹ từng lấy danh nghĩa cá nhân chỉ trích những người đồng cấp bên phía EU là những quan chức thiếu hiểu biết, can thiệp vào chủ quyền của Mỹ và cản trở tổng thống Trump thực hiện lời hứa với cử tri trong vấn đề thương mại. 

Và họ còn nói rằng WTO, một sản phẩm tự nhiên từ niềm tin tuyệt đối của châu Âu vào chủ nghĩa đa phương, đã thất bại trong việc đối phó với các thách thức kinh tế lớn nhất thế giới, chẳng hạn như sự cạnh tranh từ Trung Quốc, nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất việc làm ở Mỹ.

Một trong các vấn đề lớn mà Tổng thống Trump cùng các cố vấn của mình than phiền đó là hàng hóa xuất khẩu của EU sang Mỹ thì nhiều hơn hàng hóa xuất khẩu của Mỹ sang EU – theo văn phòng Đại diện thương mại Mỹ, năm 2018, con số thâm hụt là 169 tỷ USD. Chính quyền Trump xem thâm hụt thương mại là dấu hiệu cho thấy thất bại trong quan hệ thương mại, bất chấp sự phản đối của giới học giả.

Trong một buổi phỏng vấn với Fox Business hồi tháng 12, ông Lighthizer nói rằng quan hệ thương mại giữa Mỹ với EU đang “mất cân bằng nghiêm trọng”, và rằng giảm thâm hụt thương mại với EU là “vấn đề mà Tổng thống đang quan tâm”.

Ông Hogan bác bỏ lập luận trên. Ông chỉ ra rằng kinh tế Mỹ mạnh về dịch vụ, như dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tài chính và công nghệ, hơn là hàng hóa, và rằng Mỹ đang thặng dư thương mại dịch vụ với EU, và ngành này tạo ra việc làm cũng như góp phần làm giàu cho nước Mỹ.

Ông EU cũng cho rằng EU có thể kiện lên WTO về thỏa thuận mới giữa Mỹ và Trung Quốc nếu khối này cho rằng thỏa thuận trên vi phạm quy tắc thương mại quốc tế.

Ông Hogan không hề e ngại trong việc chỉ trích Mỹ. Vị ủy viên thương mại này còn bác bỏ tuyên bố của Thủ tướng Anh Boris Johnson rằng Anh sẽ đạt được một thỏa thuận thương mại toàn diện với EU trong năm này. Ông Hogan nói rằng, kết quả trên “hoàn toàn không thể”.

Bài phát biểu trên được đưa ra sau một chuỗi các cuộc họp vào hai ngày trước đó với các quan chức bên phía chính quyền Mỹ và các thượng nghị sĩ Mỹ tại Capitol Hill, trong đó có Richard E. Neal, Đại diện Đảng Dân chủ của bang Bassachusetts và là chủ tịch Ủy ban Tài chính và Thuế vụ Hạ viện Mỹ.

Ông Hogan cho biết các cuộc họp rất “hiệu quả”, và nói rằng EU sẵn sàng thảo luận để hạ thấp rào cản thương mại, và tăng cường hợp tác với Mỹ về công nghệ, an ninh mạng viễn thông và sàng lọc đầu tư.

Nguồn: New York Times

Từ khóa: trận chiến thương mại, tiếp theo, Trump, châu Âu