Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hãy cùng quan sát một diễn biến tiềm năng đang thu hút sự chú ý trong thời gian gần đây.

Nền kinh tế Campuchia đang gặp khó khăn. Các nhà tài trợ và các doanh nghiệp phương Tây đang ngần ngại đầu tư do lo ngại lệnh trừng phạt. Và ngay cả Trung Quốc, mạnh thường quân lớn nhất của Campuchia, cũng đang chứng kiến sự sụt giảm chưa từng có trong tăng trưởng GDP giữa cuộc chiến thương mại với Mỹ.

Nhằm bù đắp phần nào thiệt hại và cũng là nhằm mở rộng quan hệ kinh tế, Phnom Penh đang hi vọng sẽ có được một thỏa thuận thương mại tự do với Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU), khối kinh tế gồm các nước Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan và Nga.

Tính đến nay, các cuộc đàm phán còn chưa bắt đầu, sau một thông báo được đưa ra tại cuộc họp bộ trưởng kinh tế ASEAN diễn ra ở Bangkok vào đầu tháng 9, trong đó nói rằng trọng tâm của ASEAN sẽ là mở rộng quan hệ thương mại với khối nước Trung Á – Đông Âu. Tuy nhiên, đây cũng là một diễn biến quan trọng cần chú ý.

Gạo, tơ lụa, dệt may, thịt, rau củ và cà phê là những mặt hàng đang được tiếp cận miễn thuế vào thị trường EAEU trong thời gian 3 năm. Campuchia kỳ vọng sẽ bám vào đó, đồng thời tận dụng tiền lệ của Việt Nam – vốn đã có FTA với khối EAEU. Campuchia cũng đang được hưởng ưu đãi đối với 46 sản phẩm do được xếp vào nhóm quốc gia kém phát triển.

Các nước EAEU cộng lại có dân số 183 triệu người và GDP (theo ngang gia sức mua) là 5 nghìn tỷ USD, nằm giữa Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU).

Kim ngạch thương mại giữa EAEU và Việt Nam đạt 6,7 tỷ USD, tăng 13%/năm sau khi FTA giữa hai nước được khởi động. Xuất khẩu của EAEU là 2,7 tỷ USD, tăng 20%, trong khi nhập khẩu là 4 tỷ USD, tăng 9%. Ngoài Việt Nam, Singapore cũng là quốc gia ASEAN khác đang dự kiến ký kết FTA với khối.

Nền kinh tế của Campuchia ngày càng trở nên cô lập, khi bị Mỹ đe dọa trừng phạt và bị EU cảnh báo sẽ rút lại các ưu đãi thương mại.

Phương Tây đã cảnh báo Campuchia về những hậu quả tài chính từ việc mở rộng cửa cho các khoản đầu tư của Trung Quốc tràn vào đất nước. Tuy nhiên, lời cảnh báo đã không được chú ý tới.

Kinh tế Trung Quốc hiện đang gặp khó khăn do tác động từ chiến tranh thương mại với Mỹ. Không rõ liệu Trung Quốc còn có thể duy trì tốc độ đầu tư như hiện tại vào Campuchia hay không.

Phó chủ tịch Phòng thương mại Campuchia Lim Heng đầu năm nay cho biết “Các sản phẩm nông nghiệp của Campuchia đang rất cần thị trường xuất khẩu mới. Trong một thế giới toàn cầu hóa như hiện nay, duy trì các thị trường hiện hữu đồng thời nỗ lực thâm nhập các thị trường mới là việc làm đúng đắn và cần thiết”.

Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi Campuchia tăng cường tìm kiếm các hiệp định thương mại với các nước khác, bao gồm hiệp định thương mại với EAEU. Năm 2016, Campuchia và EAEU đã ký kết một biên bản ghi nhớ về việc tăng cường hợp tác. Và vào tháng 3 năm nay, trước khi diễn ra cuộc họp bộ trưởng ASEAN tại Bangkok hồi tháng 9, triển vọng về một FTA giữa hai phía lại được nêu lên một lần nữa.

Tuy nhiên, tương lai của hiệp định này vẫn còn mơ hồ. Lãnh đạo Campuchia dự kiến sẽ công du đến Moscow vào tháng tới để xúc tiến cho thỏa thuận, một nguồn tin thân cận cho biết. Nhưng, như những gì chúng ta được chứng kiến với các thỏa thuận thương mại khác tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, đàm phán thành công thường sẽ mất nhiều thời gian hơn kỳ vọng của các bên.

Nguồn: The Diplomat

Từ khóa: FTA, Campuchia, EAEU