Hàn Quốc và Nhật Bản đưa tranh cãi về các biện pháp kiểm soát xuất khẩu ra WTO

nhatbanhanquoc

Các nhà sản xuất máy tính của Nhật Bản, Vaio và Dynabook, đang chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất.

Hàn Quốc kêu gọi Nhật Bản rút lại các hạn chế xuất khẩu vật liệu bán dẫn tại Tổ chức Thương mại Thế giới vào thứ ba ngay cả khi phía Nhật Bản thẳng thừng chối bỏ rằng mình đang áp dụng lệnh cấm vận thương mại.

Theo một quan chức thương mại tham dự cuộc họp, hôm thứ ba tại Geneva, đặc phái viên Seoul bà Paik Ji-ah đã bày tỏ lo lắng rằng động thái trên của Tokyo "sẽ phá vỡ chuỗi giá trị toàn cầu" và gây tổn hại cho các công ty Hàn Quốc. Bà Paik đã đưa tranh chấp thương mại vào chương trình nghị sự của cuộc họp vào phút cuối.

Bà Paik cho biết Nhật Bản đã không giải thích về hành động của mình, chỉ nói ngắn gọn là do “niềm tin bị lung lay”.

Đáp lại, đại diện Nhật Bản Junichi Ihara khẳng định các biện pháp này "không phải là cấm vận thương mại, mà là hoạt động đánh giá cần thiết nhằm thực hiện đúng đắn hệ thống kiểm soát xuất khẩu của Nhật Bản dựa trên các mối quan ngại về an ninh."

Nhật Bản đã đưa ra lệnh hạn chế xuất khẩu nguyên vật liệu sản xuất chip ở Hàn Quốc vào hôm thứ năm, sau khi Seoul không can thiệp vào phán quyết của Tòa án Tối cao yêu cầu các công ty Nhật Bản bồi thường cho những người bị buộc phải làm việc cho họ trong Thế chiến II. Đây được xem là một động thái trả đũa.

Seoul đã gọi các hạn chế này có động cơ chính trị và cho biết Nhật Bản "không dựa trên cơ sở nào" từ các quy định của WTO, hàm ý rằng Hàn Quốc sẽ đưa ra một khiếu nại chính thức tại WTO.

Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Hiroshige Seko cho biết trong một cuộc họp báo ở Tokyo vào thứ ba rằng, Nhật Bản không có ý định lùi bước. "Đây không phải là chủ đề của các cuộc đàm phán [với Hàn Quốc], và vấn đề này không thể được rút lại," ông nói.

Thông thường, các quốc gia sẽ cố gắng giải quyết tranh chấp thương mại giữa họ trước khi WTO thành lập một Ban Hội thẩm Giải quyết. Tuy nhiên, Nhật Bản không có kế hoạch tham gia bất kỳ buổi tham vấn nào, và điều này có thể dẫn đến việc Hàn Quốc khiếu nại chính thức lên WTO.

Seko cho biết ông mong đợi được giải thích quan điểm của Nhật Bản với Hàn Quốc thông qua các cuộc gặp đồng cấp, và Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Sung Yun-mo dự kiến sẽ tham dự một cuộc họp tại Tokyo vào thứ sáu.

Lệnh hạn chế yêu cầu mỗi hợp đồng liên quan đến xuất khẩu sang Hàn Quốc của các công ty Nhật Bản phải được chính phủ chấp thuận, bao gồm ba nguyên liệu được sử dụng trong quy trình sản xuất chip: resist, etching gas và polyimide fluoride. Các công ty ở cả hai quốc gia hiện đang vật lộn với mức độ tàn phá mà vụ tranh chấp có thể gây ra cho hoạt động sản xuất chip trong dài hạn.

Samsung Electronics và SK Hynix của Hàn Quốc kiểm soát từ 50% đến 70% thị trường bán dẫn của thế giới. Do đó, tác động lên chuỗi cung ứng sẽ rất sâu rộng, và các nhà sản xuất máy tính Nhật Bản chắc chắn sẽ chịu một cú hích lớn.

"Chắc chắn sẽ có tác động đến nguồn cung phụ tùng", Kaoru Hayashi, một giám đốc tại Vaio cho biết. Sự chuyển hướng trong hoạt động sản xuất máy tính cá nhân buộc Sony không công khai danh sách các nhà cung ứng chip, nhưng Hayashi cho biết công ty sẽ xem xét các nguồn thay thế bên ngoài Hàn Quốc.

Kiyofumi Kakudo, chủ tịch và giám đốc điều hành của nhà sản xuất máy tính xách tay Dynabook, một công ty con của Sharp cho biết: "Chúng tôi vẫn không chắc chắn tác động sẽ lớn đến đâu.”

Giới sản xuất chip của Hàn Quốc đang đua nhau giảm thiểu thiệt hại. Samsung gần đây đã cử đại diện phụ trách cung ứng sang Đài Loan, có khả năng thúc đẩy các đơn hàng etching gas lớn hơn từ các nhà sản xuất ở đó.

Samsung được cho là có nguồn cung ứng etching gas trong vòng một tháng kể từ ngày 1 tháng 7, sau khi chính phủ Nhật Bản quyết định kiểm soát xuất khẩu.

"Hiện tại Samsung đã xoay xở được nguồn cung trong vòng ba tháng, vừa đủ cho giai đoạn hiện tại", một người thuộc ngành công nghiệp Hàn Quốc cho biết.

Lee Jae-yong, phó chủ tịch của Samsung Electronics và là lãnh đạo thực tế của tập đoàn, đã đến Nhật Bản vào chủ nhật. Ông đã gặp gỡ giám đốc điều hành từ các megabank của Nhật Bản và có thể gặp gỡ các đối tác kinh doanh nếu cần thiết. Công ty cũng đã gửi email đến các nhà cung cấp Nhật Bản không bị ảnh hưởng bởi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, yêu cầu họ đảm bảo các đơn hàng ổn định.

"[Samsung] dường như hiểu rõ hơn bao giờ hết rằng mối quan hệ xấu đi giữa Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ ảnh hưởng đến sản xuất", một giám đốc điều hành tại một nhà sản xuất hóa chất Nhật Bản cho biết.

LG Chem đang chuẩn bị trong trường hợp tranh chấp lan rộng. Phó chủ tịch Shin Hak-cheol nói với các phóng viên hôm thứ hai rằng công ty đang xem xét các kịch bản trong đó Nhật Bản áp đặt các hạn chế tương tự đối với nhiều sản phẩm hơn.

Các nhà cung cấp vật liệu sản xuất chip của Nhật Bản cũng đang cảm thấy sức nóng từ vụ việc.

"Hiện tại chúng tôi cần chuẩn bị thêm các tài liệu để sàng lọc từng hợp đồng", đại diện của JSR, một nhà sản xuất resist có trụ sở tại Tokyo cho biết.

"Chúng tôi đang thu thập các tài liệu cần thiết để đảm bảo việc triển khai xuất khẩu của chúng tôi đi đúng thứ tự", dẫn theo Tokyo Ohka Kogyo. Công ty cho biết họ phải giành được hợp đồng từ các khách hàng Hàn Quốc, cam kết rằng họ sẽ không bán lại resists bất hợp pháp.

Quan điểm chính thức của Nhật Bản là họ đã rút lại chế độ ưu đãi dành cho Hàn Quốc liên quan đến các vấn đề an ninh quốc gia. Việc yêu cầu chính phủ Nhật Bản phê duyệt từng hợp đồng chỉ khiến các nhà nhập khẩu Hàn Quốc ngang hàng với các đối tác Trung Quốc và Đài Loan, và họ vẫn có thể mua nguyên liệu của Nhật Bản miễn là họ vượt qua được đợt sàng lọc.

Nhưng hầu hết công ty ở Hàn Quốc xem động thái này là sự trả đũa vì Seoul đã không hành động trước các phán quyết lao động thời chiến. "Có những lo ngại rằng các công ty Hàn Quốc sẽ phải đối mặt với những quyết định bất công", một người trong ngành công nghiệp sản xuất chip nói.

Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ chi ngân sách 1 nghìn tỷ won (845 triệu USD) mỗi năm để thúc đẩy sản xuất thiết bị và vật liệu sản xuất chip trong nước. Tuy nhiên, giới cung ứng ở hai quốc gia có khoảng cách phát triển 20 năm trong lĩnh vực này, và "chúng tôi sẽ mất hơn một hoặc hai năm mới có thể đánh giá được kết quả", Ahn Ki-hyun, một quan chức cấp cao của Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Hàn Quốc cho biết.

Nguồn: Nikkei Asian Review

Từ khóa: Hàn Quốc, Nhật Bản, tranh cãi, biện pháp, kiểm soát xuất khẩu, WTO