Các cuộc chiến thương mại có thể làm đắm con thuyền kinh tế toàn cầu – cảnh báo từ Mark Carney

mariodragi

Nguyên Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh lo ngại rằng căng thẳng thương mại bắt nguồn từ chính sách thuế quan của Tổng thống có thể gây thiệt hại đến nền kinh tế toàn cầu cũng như làm chậm tốc độ tăng trưởng của các quốc gia.

Ông Carney phát biểu hôm thứ Ba rằng các nhà hoạch định chính sách đã đánh giá thấp ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại giữa xứ cờ hoa với Trung Quốc, Mexico và Liên minh châu Âu. Ông nói thêm căng thẳng giao thương sẽ làm tăng nguy cơ suy thoái của nền kinh tế Anh – vốn đang phải vật lộn với vấn đề Brexit.

Cựu Thống đốc cảm thán “Môi trường thương mại đầy bất định và rủi ro đang song hành với sự giảm tốc nhanh chóng của hoạt động giao thương, sản xuất công nghiệp, chế tạo và cho vay toàn cầu. Hệ quả là, chất lượng tăng trưởng đang yếu dần. Trong nhóm các nước G7, tốc độ tăng trưởng của hoạt động đầu tư chỉ bằng một nửa so với con số đạt đỉnh vào cuối năm 2017, gián tiếp đẩy sự phát triển kinh tế toàn thế giới phụ thuộc nhiều hơn vào tiêu dùng cá nhân cũng như làm giảm tính linh hoạt của hệ thống này”.

Ông Carney, một công dân Canada có quốc tịch Anh đã rời bỏ vị trí đứng đầu ngành ngân hàng của xứ sương mù vào tháng 1 năm này và có thể tham gia vào cuộc chạy đua chiếc ghế Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế thay bà Christine Lagarde. Ông nhận định rằng tính bất định – nguồn cội gây ra căng thẳng trong hệ thống kinh tế toàn cầu là tấm gương phản chiếu những gì người dân và doanh nghiệp Anh quốc đã phải trải qua 2 năm sau quá trình đàm phán Brexit.

“Chỉ số niềm tin kinh doanh trong khối các nước công nghiệp phát triển đã rơi tự do xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua; chỉ số này đặc biệt thấp trong nhóm các doanh nghiệp chế tạo. Hộ gia đình trở nên bi quan hơn về viễn cảnh kinh tế nói chung mặc dù họ vẫn lạc quan về tình hình tài chính hiện tại – chỉ dấu cho thấy thị trường lao động vẫn ổn định. Những điểm vừa nêu cho thấy có sự tương đồng giữa nền kinh tế thế giới thời điểm hiện tại với kinh tế Anh sau ngày diễn ra trưng cầu dân ý về Brexit” ông Carney cho biết.

Trong bài phát biểu có tựa đề “Thay đổi lớn”, ông cựu Thống đốc đã đề cập đến tác phẩm Bão tố của đại văn hào Shakespeare và nguy cơ con thuyền kinh tế thế giới bị nhấn chìm. Nói chuyện trước những đại diện chính quyền địa phương của nước Anh và xứ Wales, ông cho rằng “Cho dù căng thẳng thương mại sẽ hủy hoại nền kinh tế toàn cầu hay chỉ là hiện tượng kinh tế thông thường, thì nó cũng sẽ có tác động quan trọng lên viễn cảnh tăng trưởng và lạm phát tại xứ sương mù”.

Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh ông chủ Nhà Trắng đe dọa áp thêm 4 tỷ đô la (3.2 tỷ bảng Anh) lên giá trị hàng xuất khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) bao gồm những sản phẩm thông dụng như rượu whisky, thịt lợn muối hay dầu olive nhằm buộc EU phải xuống thang trong cuộc tranh cãi kéo dài nhiều năm với Hoa Kỳ về vấn đề trợ cấp hàng không.

Tổng thống Trump đã đồng ý tái khởi động đàm phán với Trung Quốc liên quan đến cuộc chiến thuế quan giữa 2 nước theo sau cuộc gặp giữa ông với Chủ tịch Tập Cận Bình tại hội nghị G20 tổ chức tại Nhật Bản vào cuối tháng 6. Mỹ đã áp thuế lên 200 tỷ đô la giá trị hàng hóa nhập khẩu từ nền kinh tế số 2 thế giới, ở chiều ngược lại Bắc Kinh trả đũa bằng thuế quan đánh lên 60 tỷ đô la giá nhập khẩu sản phẩm có nguồn gốc Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, như ông Carney đã lưu ý trong bài phát biểu của mình, ông Trump đã hoãn các cuộc thảo luận thương mại với Trung Quốc những tháng gần đây và chỉ đồng ý nối lại đàm phán theo sau cuộc gặp với người đứng đầu chính phủ Trung Quốc.

“Những động thái mới đây làm gia tăng khả năng các tranh chấp thương mại sẽ ngày càng mở rộng, nguy hiểm và kéo dài hơn so với những gì đã dự báo trước đây. Các biện pháp thuế quan và hạn chế giao thương bắt nguồn trước tiên từ quan ngại về mất cân bằng thương mại song phương, hiện giờ đã trở thành công cụ nhằm giải quyết hàng loạt vấn đề từ nhập cư, bảo hộ sở hữu trí tuệ, đến kiểm soát công nghệ nguồn trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư” ngài cựu Thống đốc nhận định.

“Tranh cãi kéo dài càng lâu, nguy cơ chủ nghĩa bảo hộ trở thành một xu thế toàn cầu càng lớn. Một khi thuế đã tăng, rất khó để hạ thấp nó. Hãy nhớ rằng hơn nửa thế kỷ trước, Hoa Kỳ đã áp thuế lên mặt hàng xe tải nhẹ có xuất xứ châu Âu do tranh cãi giữa xứ cờ hoa với lục địa già về vấn đề gia cầm nhập khẩu. Khi vấn đề về gia cầm xuất khẩu chìm vào quên lãng, thuế áp lên sản phẩm xe tải vẫn giữ không đổi”.

Không như những thống đốc ngân hàng trung ương khác, ông Carney từ chối đưa ra bất kỳ chính sách ổn định tiền tệ nào, đồng thời cho biết một tương lai Brexit không thỏa thuận sẽ buộc trung tâm tài chính London phải cắt giảm lãi suất để tránh suy thoái, tuy nhiên ông cũng cho rằng một quyết định như vậy có thể tránh được.

Vậy nhưng ngài cựu Thống đốc nhận định nhiều nền kinh tế vốn đã chịu ảnh hưởng từ tăng trưởng chậm đang chịu sức ép phải cắt giảm lãi suất trong năm nay. Ông nói “tại một số quốc gia, tác động từ việc giảm lãi suất có thể là là một biện pháp tạm thời trong ngắn hạn nhằm duy trì sự phát triển của nền kinh tế”.

Chủ tịch Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) Mario Draghi đã đánh tiếng rằng lạm phát giảm và tăng trưởng quay trở lại khu vực eurozone sẽ là những nền tảng cơ bản để tiến hành các hoạt động hỗ trợ kinh tế. Có nhiều quan điểm nhận định trong cuộc họp tháng tới của ECB, ông Draghi sẽ tiếp tục giữ lãi suất ở mức thấp trong thời gian dài hơn dự kiến nhằm khuyến khích hoạt động cho vay và đầu tư.

Tại Hoa Kỳ, Chủ tịch Quỹ Dự trữ liên bang Jerome Powell đã và đang chịu hàng loạt chỉ trích từ các quan chức Nhà Trắng, gồm cả cố vấn thương mại Peter Navarro vì đã từ chối giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng.

Nguồn: The Guardian

Từ khóa: lãi suất, tăng trưởng, châu Âu, thuế quan