Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Khi Hiệp định Khu vực Thương mại Tự do châu Phi (AfCFTA) bắt đầu đi vào hiệu lực, các chuyên gia và giới phân tích tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của hiệp định này, xem nó là một yêu cầu cấp thiết nhằm thúc đẩy hội nhập kinh tế và công nghiệp hóa châu Phi.

Ngày 02/04, Gambia trở thành nước thứ 22 phê chuẩn AfCFTA - ngưỡng tối thiểu cần để hiệp định có hiệu lực- trên tổng số 55 quốc gia thành viên của Liên minh châu Phi (AU).

Sau khi được 22 nước phê chuẩn và chính thức có hiệu lực, hiệp định AfCFTA được kỳ vọng sẽ bắt đầu triển khai chính thức trong cuộc họp giữa năm của AU, diễn ra lần đầu tại Niamey, Niger.

Theo AU, Hiệp định AfCFTA hướng đến tạo ra một thị trường lục địa chung cho hàng hóa và dịch vụ, cùng với sự dịch chuyển tự do của con người và vốn đầu tư, và cuối cùng là mở đường thúc đẩy thành lập Liên minh Hải quan Lục địa và liên minh hải quan châu Phi.

Ủy ban Kinh tế Liên Hiệp Quốc về châu Phi (ECA) cho biết hiệp định thương mại tự do, nếu được cả 55 quốc gia châu Phi phê chuẩn, sẽ trở thành một trong những khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, bao gồm một thị trường 1,2 tỷ dân với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) lên tới 2,5 nghìn tỷ USD.

ECA cũng nhấn mạnh rằng hiệp định AfCFTA, một khi vận hành, sẽ có “tác động rất lớn” đến mức độ thương mại nội khối châu Phi. Dưới tác động của hiệp định thương mại tự do này, thương mại nội khối dự kiến sẽ tăng 52.3% vào năm 2020.

Hôm thứ 5, Costantinos Bt. Costantinos, nguyên cố vấn kinh tế cho Liên minh châu Phi và Ủy ban Kinh tế Liên Hiệp Quốc về châu Phi, đã phát biểu với tờ Tân Hoa Xã rằng: AfCFTA sẽ tạo ra nhiều cơ hội trực tiếp cũng như gián tiếp trong nền kinh tế xã hội và chính trị của lục địa đen.

Ông Costantinos nói thêm: “Các nước châu Phi có thể hưởng lợi từ thương mại tự do thông qua khả năng gia tăng tiếp cận các nguồn lực kinh tế. Hiệp định AfCFTA cũng cho phép các doanh nghiệp châu Phi có thể gia nhập vào các thị trường mới, và giảm đáng kể chi phí sản xuất.”

Ông cũng cho biết: “Hiệp định thương mại tự do cũng đảm bảo các quốc gia nhỏ tiếp cận được các nguồn lực kinh tế cần thiết để sản xuất các mặt hàng tiêu dùng và dịch vụ.”

Ông cho biết các nước châu Phi hiện có thể nhập khẩu hàng hóa từ các nước láng giềng nhiều hơn, hiệp định thương mại tự do cũng sẽ mang lại những lợi ích gián tiếp trong việc cải thiện cơ sở hạ tầng của những nước này, đảm bảo an ninh tốt hơn cũng như cải thiện các điều kiện chính trị.

Quyết định phê chuẩn hiệp định AfCFTA của Quốc hội Gambia diễn ra ngay sau quyết định phê chuẩn của Hạ viện Ethiopia vào hôm 22/3, nhân kỳ niệm một năm ký kết hiệp định.

Hiệp định thương mại tự do châu Phi được khởi xướng lần đầu tại Kigali, thủ đô Rwanda, nhằm tạo ra một khu vực phi thuế quan rộng lớn, giúp các doanh nghiệp nội địa phát triển, thúc đẩy thương mại nội khối châu Phi, thúc đẩy công nghiệp hóa và tạo thêm nhiều việc làm. Theo thông báo của ECA, đến tháng 3/2018, hiệp định này đã được 44 quốc gia châu Phi tham gia ký kết.

David Luke, Điều phối viên Trung tâm Chính sách Thương mại châu Phi tại ECA, đã mô tả AfCFTA là “một trong những sự phát triển chính sách thương mại quan trọng tại châu Phi, được kỳ vọng sẽ làm thay đổi nền thương mại của các nước Châu Phi và thúc đẩy chuyển đổi chính sách thương mại theo cách chưa từng có trước đây.”

Trong một cuộc họp cấp châu lục tổ chức tại Addis Ababa hồi tháng trước, ông Luke phát biểu: “Châu Phi đang chuẩn bị cho một cuộc chuyển mình to lớn khi nhiều quốc gia khác dự kiến sẽ ký kết và phê chuẩn Hiệp định Khu vực Thương mại Tự do châu Phi (AfCFTA) trong năm 2019.”

Ông Luke nói thêm “Việc đạt được mục tiêu của hiệp định AfCFTA sẽ còn phụ thuộc vào tham vọng của chúng ta ở góc độ tập thể.”

Ông Costantinos, đồng thời cũng là giáo sư ngành chính sách công tại Đại học Addis Ababa- Ethiopia, nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải xây dựng “một kế hoạch hoạch định chính sách toàn diện và đối xử ưu đãi đối với các nền kinh tế kém phát triển nhất châu Phi” theo AfCFTA.

Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của “việc gia nhập AfCFTA sẽ giúp hình thành một hệ thống thể chế hiệu quả và đa nguyên để không nền kinh tế nào bị tụt lại phía sau.”

Cũng theo ông Costantinos, việc hài hòa các nền kinh tế khác nhau theo một hiệp định chung có thể là một thách thức lớn và đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn.

Ông Costantinos nói thêm: “Các nước thành viên AfCFTA có mức chênh lệch thu nhập lớn hơn so với bất kỳ khối thương mại tự do nào”, theo các điều kiện kinh tế hiện nay của châu Phi, Ai Cập, Nigeria và Nam Phi tạo ra hơn 50% GDP lục địa, trong khi sáu quốc đảo châu Phi chỉ đóng góp khoảng 1% GDP cho châu lục này.

Nguồn: Tân Hoa Xã

Từ khóa: châu Phi, hiệp định AfCFTA, hiệu lực, phê chuẩn, thách thức