Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hội nhập kinh tế sâu rộng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương là mục tiêu lâu dài chứ không chỉ đơn thuần là một phương tiện hỗ trợ thương mại, đầu tư và tăng trưởng cần thiết nhằm thực hiện thành công các nội dung của Chương trình nghị sự 2030 về phát triển bền vững. Mục tiêu này được tất cả các quốc gia thành viên của Ủy ban Kinh tế và Xã hội Liên Hiệp Quốc ở Châu Á và Thái Bình Dương ưu tiên hàng đầu. Rõ ràng, Trung Quốc đã đóng góp đáng kể cho khu vực trong tiến trình này.

Châu Á - Thái Bình Dương đang ngày càng hội nhập sâu hơn và rõ nét hơn. Đặc biệt, cuộc chiến tranh thương mại mới đây càng làm nổi bật tính dễ bị tổn thương của khu vực trước tác động của chủ nghĩa bảo hộ. Phân tích ESCAP của Liên Hợp Quốc cũng cho thấy chuỗi cung ứng khu vực đang bị phá vỡ và niềm tin của nhà đầu tư bị lung lay. Tăng trưởng xuất khẩu dự kiến sẽ chậm lại và đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục có xu hướng giảm.

Theo dự báo, sẽ có hàng triệu vị trí việc làm bị cắt giảm khiến nhiều công nhân mất việc. Lao động phổ thông, đặc biệt là phụ nữ, có khả năng bị ảnh hưởng nhiều nhất. Do đó, các quốc gia cần tăng cường kết nối khu vực, mở rộng cơ sở hạ tầng để làm nền tảng cho các hoạt động giao dịch thương mại xuyên biên giới cũng như thương mại nội khối. Việc này nên dựa trên các thỏa thuận về cơ sở hạ tầng giao thông châu Á hiện có, từ đó giảm thiểu các quy định ràng buộc cũng như cắt giảm chi phí và sự chậm trễ. Ví dụ điển hình là việc các thành viên ESCAP đang nỗ lực cải thiện hiệu quả của các cửa khẩu biên giới đường sắt dọc theo mạng lưới Đường sắt xuyên Á.

Vấn đề cải thiện trao đổi thông tin điện tử giữa các tuyến đường sắt, hài hòa các thủ tục hải quan và cải thiện độ tin cậy của tàu chở hàng cũng cho thấy tiềm năng rất lớn. Thỏa thuận vận tải đường bộ quốc tế gần đây giữa chính phủ Trung Quốc, Mông Cổ và Nga đã cấp quyền giao thông cho các hoạt động vận tải đường bộ quốc tế trên các phần thuộc Mạng lưới đường cao tốc châu Á kết nối biên giới ba quốc gia. Những hoạt động hợp tác như trên cần được mở rộng sang các nước khác.

Các cảng cạn trong khu vực, các thiết bị đầu cuối quan trọng cho việc vận chuyển hàng hóa đường biển hiệu quả đến các điểm đến nội địa bằng đường bộ hoặc đường sắt, cũng có tiềm năng phát triển rất lớn. Một chiến lược khu vực đã được đề ra để xây dựng một mạng lưới các cảng cạn có ý nghĩa lớn ở tầm quốc tế. ESCAP đang mong muốn hợp tác với Trung Quốc để thực hiện kế hoạch này.

Năng lượng bền vững, đặc biệt là hoạt động thương mại xuyên biên giới ngành năng lượng, là một ván bài quan trọng khác trong chương trình nghị sự kết nối của các thành viên ESCAP. Việc kết nối lưới điện không chỉ đơn thuần là để đáp ứng đủ nhu cầu của các quốc gia, mà còn mang ý nghĩa liên quan tới vấn đề đảm bảo truy cập năng lượng và an ninh. Châu Á - Thái Bình Dương cần hỗ trợ phát triển các nhà máy năng lượng tái tạo quy mô lớn trong khu vực, đồng thời chuyển đổi sang dạng năng lượng sạch. Điều này cũng góp phần trong công cuộc chống biến đổi khí hậu. Thành công của ASEAN trong việc tăng cường lưới điện xuyên biên giới là một ví dụ hàng đầu cho thấy lợi ích của các cam kết chính trị và hợp tác kỹ thuật. Hiện nay Trung Quốc đang chủ trì nhóm chuyên gia do ESCAP tập hợp nhằm phát triển bản đồ đường bộ khu vực về kết nối năng lượng bền vững.

Các sáng kiến về giao thông và năng lượng cần phải đi đôi với cơ sở hạ tầng mềm giúp thúc đẩy thương mại để đạt được lợi ích tối đa. Phân tích của ESCAP xếp Trung Quốc là một trong số các nước có nền thương mại và cơ sở hạ tầng hàng đầu trong khu vực. Các sáng kiến đã góp phần tạo ra một bước đột phá lớn trong phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, từ đó dẫn đến sự ra đời của một hiệp ước thuộc Liên Hợp Quốc về số hóa thương mại. Các thành viên ESCAP đã tận dụng hiệp ước này để hỗ trợ trao đổi dữ liệu cũng như các tài liệu thương mại điện tử vào năm 2017.

ESCAP hiện đang đẩy nhanh các hoạt động hỗ trợ việc gia nhập và phê chuẩn của 25 quốc gia, giúp họ nhận ra cơ hội khi các khâu giấy tờ được cắt giảm, từ đó thúc đẩy tính minh bạch và tăng cường an ninh cho hoạt động thương mại. Việc thực hiện thương mại điện tử xuyên biên giới ở châu Á và Thái Bình Dương có thể giảm chi phí xuất khẩu tới 30%. Theo đó, lợi nhuận xuất khẩu trong khu vực có thể lên tới 250 tỷ USD.

Trong tương lai, tất cả chúng ta cần nỗ lực nhiều hơn để đạt được các Mục tiêu Phát triển bền vững trong Chương trình nghị sự 2030. Theo đó, hội nhập kinh tế phải là ưu tiên hàng đầu. Một quan hệ đối tác phát triển bền vững giữa Liên Hợp Quốc và Trung Quốc là điều cần thiết để chương trình nghị sự này tăng tính khả thi, đồng thời tăng cường khả năng phục hồi trước căng thẳng thương mại toàn cầu và bất ổn kinh tế. Năm 2019, với lợi thế có thể chủ động trao đổi với tất cả các quốc gia trong khu vực, ESCAP quyết tâm đẩy mạnh việc xây dựng kết nối khu vực liền mạch.

Tác giả là thành viên ban thư ký LHQ và là thư ký điều hành của UN ESCAP.

Nguồn: USA-China Daily

Từ khóa: ESCAP, Trung Quốc, Châu Á, Thái Bình Dương, Chương trình nghị sự 2030, thương mại xuyên biên giới, kết nối, hội nhập kinh tế