Lý do người tiêu dùng Mỹ sẽ ngày càng nếm mùi đau đớn từ cuộc chiến của Trump

wilburross16032018

Chính quyền Mỹ đã cố gắng không đánh thuế các mặt hàng phổ biến. Tuy nhiên, khi từng đợt đánh thuế mới được tung ra, mục tiêu trên ngày càng khó thực hiện.

Chính quyền Trump có vẻ tự tin rằng người tiêu dùng Mỹ sẽ không phải hứng đòn từ cuộc chiến thương mại đang leo thang giữa Mỹ với Trung Quốc. “Bởi vì mức thuế được dàn trải trên hàng ngàn sản phẩm, và cuối cùng, không ai sẽ thực sự chú ý đến”, đó là những gì mà Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross trả lời với đài CNBC vào hôm qua, khi được được hỏi về đợt đánh thuế mới gần đây nhất của Mỹ lên hàng hóa nhập khẩu đến từ Trung Quốc.

Thế nhưng, một cuộc chiến không-gây-thương-tổn là điều gần như không thể. Đối với người dân Mỹ, giá cả của một số mặt hàng mà chính quyền nước này đánh thuế từ đầu năm – nổi bật hơn cả là máy giặt - đã bắt đầu tăng.

Như những gì mà ngài Bộ trưởng Thương mại đã nói từ đầu buổi phỏng vấn, chính quyền Mỹ ngay từ đầu đã chia nhỏ các đợt đánh thuế, nhằm tránh gây ra cú sốc lớn cho người dân. Đó là sự thật. Danh sách các sản phẩm sắp đánh thuế mà Tổng thống Mỹ tuyên bố hôm thứ Hai vẫn chưa bao gồm áo thun, điện thoại thông minh và nhiều sản phẩm khác mà các cửa hàng Mỹ thường nhập khẩu từ Trung Quốc. Danh sách 200 tỷ USD hàng hóa được công bố hôm thứ Hai sẽ bắt đầu bị đánh thuế 10% vào ngày 24/9/2018 và tăng lên 25% vào ngày 1/1/2019, một bước đi nhằm hạn chế tác động của đợt đánh thuế này lên hoạt động mua sắm trong kỳ nghỉ lễ của người dân Mỹ.

Mặc dù vậy, sang năm sau, các mặt hàng này gần như chắc chắn sẽ đắt lên rất nhiều. Trung Quốc đã tuyên bố sẽ trả đũa, làm tăng khả năng Tổng thống Trump sẽ thông báo áp thuế thêm 267 tỷ USD lên hàng hóa Trung Quốc trong tuần này. Điều này đồng nghĩa, Mỹ áp thuế lên toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ đối tác thương mại lớn nhất của mình.

Hôm qua, Tổng thống Trump đã phát biểu tại buổi họp báo rằng “Trung Quốc đã lợi dụng Mỹ trong một khoảng thời gian dài, và điều đó sẽ không xảy ra nữa. Chúng ta không thể để việc đó tiếp diễn”.

Thuế nhập khẩu rốt cuộc sẽ trút lên đầu doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đánh thuế lên hàng ngàn sản phẩm chẳng khác nào “giết người bằng hàng ngàn nhát dao”, đó là ví von của ông David Frech, phó chủ tịch phụ trách quan hệ với chính phủ của Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia Mỹ - một tổ chức phản đối cách làm trên của chính phủ Mỹ. “Tính tổng lại, ngân sách của các hộ gia đình sẽ lãnh đủ”.

Vì đâu nên nổi

Các tập quán thương mại của Trung Quốc từ lâu đã là nguồn cơn gây ra sự bực dọc cho các doanh nghiệp Mỹ, khi họ không thể tiếp cận thị trường Trung Quốc, và bị buộc phải chuyển giao các công nghệ giá trị cũng như các bí mật thương nghiệp cho đối tác bên phía Trung Quốc để đổi lấy quyền được hoạt động ở đây.

Hồi tháng Sáu, chính quyền Trump đã nói rằng, các cuộc thảo luận nhằm thay đổi hành vi thương mại của Trung Quốc kéo dài hàng chục năm qua rốt cuộc đã không đi đến đâu, đồng thời, thông báo đánh thuế lên 50 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Đợt đánh thuế đầu tiên được thiết kế nhằm tránh đụng chạm đến quyền lợi của người tiêu dùng Mỹ. Danh sách đánh thuế đợt đầu chỉ bao gồm các mặt hàng ít phổ biến sau: cấu phần động cơ máy bay, máy xúc, ổ bi, mô tô, máy móc công nghiệp và nông nghiệp,….

Trung Quốc đã đáp trả bằng mức thuế tương tự lên 50 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ và tập trung vào hàng hóa nông nghiệp – khu vực ủng hộ Trump.

Từ đó, mọi chuyện bắt đầu xấu đi. Tổng thống Trump khi đó đã tuyên bố sẽ đánh thuế thêm 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, bao gồm các mặt hàng tiêu dùng như thực phẩm, công cụ, đồ dùng gia đình và một số mặt hàng điện tử.

Cuộc chiến sẽ bước sang mặt trận mới vào Giáng sinh này

Tác động ban đầu của mức thuế mới 200 tỷ USD sẽ được cảm nhận rõ nét khi Mỹ bước vào mùa mua sắm dịp nghỉ lễ, thời điểm mà người dân nước này mạnh tay mua sắm hàng hóa. Nguyên liệu nhập khẩu – như bông, ni-lông, polyester, và sợi - tăng giá đồng nghĩa với việc các công ty may mặc sẽ phải đẩy phần chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng.

Tương tự đối với nhóm mặt hàng phụ kiện. Mức thuế mới sẽ áp dụng lên bóp/ví, túi đánh golf, găng tay trượt tuyết và găng tay hở ngón nhập khẩu.

Các nhà bán lẻ không chắc liệu việc tăng giá bán lẻ các mặt hàng sẽ diễn ra nhanh hay chậm, nhưng họ đang chuẩn bị tâm lý cho kịch bản tồi tệ nhất. Ông French - phó chủ tịch Liên hiệp Bán lẻ Mỹ cho biết – phần đông người tiêu dùng dự đoán giá cả chưa tăng nhiều trong dịp nghỉ lễ này mà chỉ tăng mạnh vào năm sau.

Thực phẩm lại là một trường hợp ngoại lệ. Giá bán các mặt hàng này trong các cửa hàng đã bắt đầu tăng. Các mặt hàng thực phẩm nằm trong danh sách đánh thuế lần này bao gồm nhiều loại cá (trong đó, có cá mú và cá tầm), các loại quả hạch, trái cây, rau quả, gạo và ngũ cốc.

Đòn giáng tiếp theo sẽ còn tệ hơn

Tổng thống Trump vẫn chưa xong trong việc trừng phạt Trung Quốc. Ông đã đe dọa sẽ đánh thuế thêm 267 tỷ USD hàng hóa nữa đến từ Trung Quốc nếu như nước này trả đũa Mỹ - đồng nghĩa với việc Mỹ đánh thuế gần như tất cả mọi thứ nhập từ Trung Quốc. Hôm qua, Trung Quốc đã tuyên bố sẽ đáp trả bằng việc đánh thuế 60 tỷ USD hàng hóa Mỹ.

Doanh nghiệp đang chuẩn bị sẵn tâm lý cho tình huống cuộc chiến sẽ còn kéo dài và không hồi kết. Họ không chắc liệu cuộc chiến sẽ tác động như thế nào đến giá cả hàng hóa, nhưng họ tin rằng, điều này sẽ không có lợi cho họ. “Trong một vài trường hợp, doanh nghiệp sẽ chuyển phần chi phí phát sinh thêm sang giá bán (sang người tiêu dùng). Nhưng trong một vài trường hợp khác, doanh nghiệp phải gánh phần thiệt về mình trong khả năng cho phép, vì việc tăng giá sẽ còn tùy vào phản ứng của khách hàng”, ông Jeff Gennette, CEO của Macy’s cho CNBC được biết.

CFO của Walmart ông Brett Biggs hồi tháng trước cũng cho biết “rất khó để lượng hóa tác động tiềm ẩn của các mức thuế”. Ông Biggs nói thêm, “chúng tôi đang theo sát diễn biến các cuộc thảo luận về thuế và đang chủ động triển khai các chiến lược nhằm giảm bớt thiệt hại, đặc biệt trong bối cảnh các mức thuế có khả năng sẽ còn leo thang”.

Danh sách đánh thuế bao gồm các mặt hàng tiêu dùng phổ biến của các cửa hàng nhỏ cũng như các trung tâm lớn, gồm có xe đạp, găng tay bóng chày, túi ngủ và áo jacket chống thấm nước.

Vận động hành lang sẽ tiếp tục diễn ra

Việc Tổng thống Trump đánh thuế thép và nhôm hồi đầu năm nay đã tạo ra một làn sóng vận động hành lang từ các nước, các nhóm thương mại và các tập đoàn – các đối tượng mong muốn hàng hóa của mình được miễn đánh thuế.

Xu hướng trên cũng diễn ra tương tự khi Mỹ đánh thuế Trung Quốc, chỉ khác là: nếu một công ty thành công trong việc được miễn thuế nhập khẩu – lấy ví dụ như mặt hàng găng tay trượt tuyết – khi đó, bất kỳ công ty nào nhập khẩu mặt hàng trên cũng sẽ nhận được được miễn trừ giống như vậy. Cho đến nay, chính quyền Mỹ vẫn chưa chấp thuận bất kỳ yêu cầu miễn trừ nào của bất kỳ ai.

Một số ngành và một số công ty đã thuyết phục được chính quyền Mỹ để không phải nằm trong danh sách đánh thuế 200 tỷ USD đợt này, nhờ đó tạm thời chưa bị đánh thuế. Chẳng hạn như Apple, hãng này đã thành công trong việc vận động chính quyền khi sản phẩm đồng hồ và thiết bị Bluetooth của hãng đã được loại ra khỏi danh sách đánh thuế.

Giá sẽ tăng, nhưng lạm phát có khả năng không đổi

Thuế nhập khẩu tăng có xu hướng làm tăng giá tiêu dùng, nhưng giới phân tích lại cho rằng, giá cả có khả năng chỉ tăng nhẹ sau tác động của mức thuế, ít ra là trong thời điểm hiện tại. Trong một nghiên cứu của TD Securities công bố hôm thứ Ba, nhóm chuyên gia tại tổ chức này dự báo mức thuế sẽ làm tăng tỷ lệ lạm phát trong năm tới thêm 0.1 điểm phần trăm. Họ còn bổ sung thêm, các tác động bù đắp từ việc đánh thuế – như làm cho đồng đô la mạnh lên – có thể dễ dàng bù đắp lại thiệt hại từ việc giá cả tăng.

Các nhà phân tích cũng dự báo tăng trưởng kinh tế sẽ giảm nhẹ. Chuyên gia tại JPMorgan Chase ước tính, sản lượng kinh tế sẽ giảm khoảng 0.1 điểm phần trăm.

Nguồn: The New York Times – TQ

Từ khóa: lý do, người tiêu dùng, Mỹ, nếm mùi đau đớn, cuộc chiến, Trump