EU: chạy nước rút để thông qua thỏa thuận với Mercosur

thitbo290

Chiến dịch tranh cử ở Brazil đã gần kề, đồng nghĩa với việc không còn thời gian để trì hoãn thương thảo với khối Thị trường chung Nam Mỹ.

Đây là thời điểm khó khăn để EU thông qua thỏa thuận thương mại với khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur), vấn đề mà EU lẩn tránh suốt 20 năm qua.

Chiến dịch tranh cử ở Brazil sẽ bắt đầu vào đầu tháng 3 năm nay, nghĩa là Ủy viên thương mại châu Âu, bà Cecilia Malmström chỉ có một khoảng thời gian rất ngắn để xem xét một thỏa thuận chính trị với các nước thuộc khối Mercosur, bao gồm Argentina, Brazil, Uruguay và Paraguay. Giới quan chức cho biết, các cuộc đàm phán vào hôm thứ ba (hoặc có thể thứ tư) tuần này tại Brussels sẽ mang tính quyết định cho tương lai của thỏa thuận.

Bà Malmström đã gặt hái được nhiều thành công trong những năm đầu trên cương vị ủy viên đàm phán các thỏa thuận lớn với Việt Nam, Canada và Nhật Bản, nhưng hiện tại bà đang chạy đua với thời gian để ký kết thỏa thuận với khối Mercosur - một thỏa thuận “gấp ba lần giá trị” so với thỏa thuận EU-Nhật Bản.

“Cơ hội sẽ sớm bị đóng lại khi Brazil tạm ngưng đàm phán để chuẩn bị cho các cuộc bầu cử”, bà Malmström nói với các phóng viên bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos. “Nếu chúng ta đánh mất cơ hội này, chúng ta sẽ tiếp tục đàm phán thêm trong rất, rất nhiều năm nữa”, bà nói thêm.

Sau cuộc bầu cử ở Brazil vào tháng 10/2018, EU sẽ tiến hành cuộc bầu cử vào năm 2019 nhằm lựa chọn các ủy viên và nghị sĩ mới.

Tuần tới, bà Malmström sẽ cùng với Ủy viên Nông nghiệp Phil Hogan tiếp xúc các bộ trưởng ngoại giao của Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay. Bà Malmström cho hay, những cuộc tiếp xúc này sẽ “đưa ra phương hướng cho các nhóm đàm phán ... sau đó chúng tôi cho họ hai tuần làm việc và hy vọng chúng tôi có thể kết thúc sớm đàm phán”. Trong một nỗ lực khác nhằm giải quyết những bất đồng, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron dự kiến sẽ gặp gỡ người đồng cấp Argentina Mauricio Macri vào hôm thứ Sáu.

Tất cả hướng về thịt bò

Tâm điểm đàm phán nằm ở sản phẩm thịt bò và ethanol - nhưng chủ yếu vẫn là vấn đề thịt bò. Nếu châu Âu đồng ý giảm thuế nhập khẩu cho sản phẩm xuất khẩu trọng yếu của Mỹ Latinh là thịt bò, thì Mercosur sẽ giảm thuế đối với các sản phẩm xuất khẩu hàng đầu của EU như ô tô và máy móc.

Các nước như Ireland và Pháp thường có thái độ thù địch đối với thỏa thuận này, vì họ lo ngại rằng ngành thịt bò của nước họ sẽ chịu sự cạnh tranh từ thịt bò Nam Mỹ, trong khi Tây Ban Nha, Ý và Đức đều nhấn mạnh rằng, không thể từ bỏ các lợi ích xuất khẩu từ thỏa thuận này đem lại chỉ vì để bảo vệ người nông dân.

“Thật không thể tin là một thỏa thuận thương mại lớn và quan trọng lại không thành công chỉ vì một vài miếng thịt bò.” Ivan Scalfarotto, thư ký của Bộ Kinh tế Ý, phát biểu với Politico vào tháng trước.

Có một số dấu hiệu cho thấy EU đã sẵn sàng chuyển sang bàn thảo về hạn ngạch thịt bò nhập khẩu được hưởng mức thuế thấp. Trước đây, mức hạn ngạch là EU đề xuất là 70.000 tấn thịt bò và đã làm cho khối Mercosure phẫn nộ vì các nước này trông đợi sẽ xuất khẩu hơn 200.000 tấn thịt bò vào EU thông qua thỏa thuận. Còn hiện nay, theo nguồn tin từ giới quan chức EU, mức đề xuất đang được EU xem xét là từ 90.000 tấn đến 100.000 tấn. Câu hỏi đặt ra là, số lượng này đã đủ cho các chủ trang trại ở Pampa (Argentina) hay chưa.

Phát biểu trong một cuộc tranh luận về Mercosur tại Nghị viện châu Âu vào tuần trước, trưởng đoàn đàm phán của EU Sandra Gallina cho biết, cả hai bên đã đạt được những tiến bộ đáng kể về các vấn đề kỹ thuật, như các nguyên tắc và các tiêu chuẩn về sức khoẻ động vật, và hiện nay, mọi việc còn tùy vào quyết định của cấp chính trị cao hơn trong việc dỡ bỏ những rào cản còn lại.

“Quá trình đàm phán có kết thúc nhanh được hay không còn tùy vào sự ủng hộ chính trị”, bà Gallina nói, và cũng cho biết thêm rằng, không phải các lãnh đạo không muốn kết thúc sớm, mà vì tồn tại những vướng mắc về địa chính trị của thỏa thuận.

Nước Pháp thay đổi thái độ

Sau khi từ chối nâng hạn ngạch nhập khẩu thịt bò, Ủy ban châu Âu đã gửi một lá thư tới Mercosur vào tháng 12, trong đó hứa hẹn sẽ mở cửa thị trường hơn nữa nếu Nam Mỹ hoàn thành bốn điều kiện đổi lại: (1) mở cửa thị trường tốt hơn đối với ô tô và sữa từ EU, (2) mở cửa thị trường dịch vụ hàng hải, (3) Điều kiện về quy tắc xuất xứ thuận lợi hơn và (4) cho phép tiếp cận mua sắm công ở cấp tiểu liên bang. Việc bảo vệ các nhãn hàng thực phẩm như rượu Rioja hoặc phô mai Roquefort cũng nằm trong danh sách ưu tiên của EU.

Tuy nhiên, sẽ còn rất lâu nữa để có thể dung hòa được mong muốn trên từ hai phía.

“Tôi thực sự nghi ngờ liệu chúng tôi có thể chấp nhận các điều kiện phía EU đặt ra để đổi lấy hạn ngạch nhập khẩu 90.000 tấn thịt bò cho Nam Mỹ?”, một quan chức của Mercosur cho biết, và hạn ngạch này thậm chí còn thấp hơn mức 100.000 tấn mà Brussels đã sẵn sàng đưa ra vào năm 2004, khi các cuộc đàm phán đã gần đi đến thống nhất. “Nếu chúng tôi chấp nhận một con số thấp đến vậy thì chắc chắn là nhượng bộ mà chúng tôi dành cho EU cũng thấp như thế”, quan chức này nói.

Phía quan chức EU cho biết, trong nội bộ Ủy ban còn tranh cãi liệu có nên đưa ra mức hạn ngạch cao hơn hay không, vì Ủy viên Thương mại Malmström đã đề xuất đẩy lên 100.000 tấn, trong khi Hogan, một người Ireland nổi tiếng vì đường lối cứng rắn trong đàm phán nông nghiệp, đang chiến đấu để giữ cho con số thấp hơn.

Mặc dù Pháp và Ireland có chung quan điểm chỉ trích dành cho thỏa thuận với Mercosur, gần đây, Paris đã có thái độ hoà nhã hơn và thừa nhận rằng EU cần nâng hạn ngạch thịt bò nhập khẩu nếu muốn đạt được một thỏa thuận nhiều lợi nhuận cho các ngành công nghiệp sản xuất của Pháp.

Yêu cầu tối quan trọng của Paris là Brussels phải đảm bảo cho ngành thịt bò của nước này, dưới dạng điều khoản tự vệ hoặc trợ cấp nông nghiệp bổ sung. Nếu có thể làm được việc đó, Pháp có thể đồng ý với thỏa thuận Mercosur.

José Ignacio Salafranca, báo cáo viên của Nghị viện châu Âu về thỏa thuận, đã cảnh báo trong tuần này rằng, điều đó sẽ không bao giờ xảy ra. “Mọi người đều biết rằng nếu chúng ta không ký kết thỏa thuận này một cách nhanh chóng thì hiệu lực thỏa thuận sẽ bị hoãn lại vô thời hạn”.

Nguồn: Politico.eu

Từ khóa: EU, chạy nước rút, thông qua, thỏa thuận, Mercosur