Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Năm 2018, Hàn Quốc sẽ dành nhiều sự quan tâm cho các quốc gia phía Bắc thuộc đại lục Á-Âu rộng lớn.

Chính quyền của Tổng thống Moon Jae-in, với cam kết thực thi “chính sách Bắc tiến” trong chiến dịch tranh cử, mới đây đã thành lập Ủy ban Hợp tác Kinh tế phương Bắc. Ủy ban này có trách nhiệm xây dựng quan hệ đối tác với các nước phương Bắc, bao gồm Nga, Kazakhstan, Uzbekistan, Belarus, Ukraine và Mông Cổ cùng với ba tỉnh thuộc vùng đông bắc Trung Quốc.

Hợp tác kinh tế với các quốc gia Á-Âu mang lại nhiều ý nghĩa ngoại giao và an ninh cho Hàn Quốc. Nước này đang nỗ lực xây dựng một vành đai chiến lược thứ ba ở phía bắc, cùng với vành đai đường biển kết nối Hàn Quốc với Hoa Kỳ, Nhật Bản và một vành đai kinh tế quan trọng khác với Trung Quốc.

Lee Jae-young, phó chủ tịch phụ trách Vụ Châu Âu, Châu Mỹ và Châu Á tại Học viện Chính sách Kinh tế Quốc tế Hàn Quốc cho biết, hợp tác về phía bắc sẽ giúp Hàn Quốc tiến sâu hơn về lục địa, bất chấp sự chia cắt bởi Bắc Triều Tiên. Khu vực này cũng là một thị trường có tiềm năng rất lớn.

“Trong suốt 16 năm qua, các nước lớn của lục địa Á-Âu đã gia tăng ảnh hưởng về kinh tế, tầm quan trọng và ý nghĩa chiến lược. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của các nước này vượt xa mức trung bình toàn cầu”.

Hàn Quốc có thể là một đối tác tốt khi các nước cùng nhìn về phía Viễn Đông, chính sách Đông Á của Nga cũng đề cập đến điều này. Tỷ lệ đóng góp của các nước APEC vào thương mại của Nga tăng từ mức 16,2% năm 2005 lên 30% vào năm 2016, trong khi con số này của châu Âu giảm xuống từ 52% xuống còn 42,8%.

Đây là một khu vực kinh tế có nhiều tiềm năng, nhờ vào nguồn tài nguyên dồi dào và một thị trường tiêu dùng rộng lớn. Ví dụ, Nga là nền kinh tế lớn thứ 12 thế giới, dân số 143 triệu người, đứng thứ chín thế giới. Nước này có diện tích 17 triệu km vuông, gấp 78 lần bán đảo Triều Tiên. Nga cũng là nước có trữ lượng dầu mỏ đứng thứ sáu thế giới, và đứng đầu về than đá và khí tự nhiên.

Nga đã và đang nỗ lực để giành lại vị thế trước đây trên trường quốc tế. Cụ thể, nước này đã gia nhập WTO, tham gia Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) vào năm 2015 và tích cực theo đuổi các hiệp định thương mại tự do (FTA). Với năm quốc gia thành viên gồm Nga, Kazakhstan, Belarus, Armenia và Kyrgyzstan, EAEU dự kiến ​​sẽ thành lập Liên minh Á-Âu, tương tự như EU vào năm 2025, nhằm dỡ bỏ các rào cản thương mại, đảm bảo lưu chuyển vốn, lao động và dịch vụ, hình thành một thị trường chung.

Hàn Quốc bắt đầu tiến về phương bắc vào đầu những năm 90, khi xây dựng quan hệ ngoại giao với Liên Xô cũ và Trung Quốc. Trong khi Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Hàn Quốc, hợp tác kinh tế với các nước EAEU đã không đạt được như kỳ vọng.

Baek Da-mi, nhà nghiên cứu tại Viện nghiên cứu Hyundai, ghi nhận trong một báo cáo rằng, việc ký một thỏa thuận thương mại tự do với EAEU trong đó có Nga, sẽ có tác động tích cực đến nền kinh tế Hàn Quốc. EAEU đã ký một FTA với Việt Nam vào năm 2015 và hiện đang tham gia đàm phán với một số quốc gia khác.

“Nếu Nga giảm thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm của Hàn Quốc thêm 1 % đi kèm một FTA với EAEU, xuất khẩu của Hàn Quốc sang Nga được dự đoán sẽ tăng thêm 3,3%”, bà Baek nói.

Bà cho rằng xuất khẩu ôtô có lợi hơn cả nếu có FTA. “Nếu ôtô và linh kiện ôtô, hai mặt hàng xuất khẩu chính vào thị trường Nga, được cắt giảm thuế, khả năng cạnh tranh của hai mặt hàng này sẽ tăng lên đáng kể”, bà nói. Trên thực tế, ô tô và linh kiện ô tô chiếm hơn 30% xuất khẩu của Hàn Quốc sang Nga.

FTA của Hàn Quốc-EAEU cũng sẽ làm tăng đầu tư của Nga vào Hàn Quốc. Trong 10 năm qua, Nga đã đầu tư trung bình 44 tỷ USD ra nước ngoài, nhưng Hàn Quốc chỉ chiếm 0,04 % trong tổng vốn đầu tư ra nước ngoài của Nga.

FTA với EAEU cũng sẽ hoàn thiện bản đồ FTA của Hàn Quốc với các nền kinh tế lớn. EAEU bao gồm Liên bang Nga - thị trường lớn nhất trong số các thị trường mà Hàn Quốc chưa ký kết FTA. Nếu Hàn Quốc ký kết thỏa thuận với EAEU, tổng số nước Hàn Quốc đã ký FTA sẽ chiếm 77,2% thị trường toàn cầu, thay vì 75,2% như trước đây.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, các nước phương Bắc và Hàn Quốc có thể bổ sung cho nhau về cơ cấu kinh tế, tạo ra những lợi ích to lớn cho tất cả các bên. Cụ thể, các nước phương Bắc có nguồn tài nguyên và năng lượng dồi dào, cùng mong muốn phát triển công nghiệp. Trong khi đó, Hàn Quốc là nước nhập khẩu năng lượng lớn, và xây dựng quan hệ với các nước phương Bắc giúp Hàn Quốc có thể đa dạng hóa các kênh cung cấp năng lượng.

Bà Baek cho biết: “Bằng cách tăng cường hợp tác năng lượng với Nga, Hàn Quốc có thể giảm phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông. Thực tế, Hàn Quốc hiện đang phụ thuộc vào 83,7% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông, và đã có những quan ngại về rủi ro của nguồn cung này. Trong khi đó, Nga hiện chỉ chiếm 4,4% tổng lượng dầu nhập khẩu của Hàn Quốc.

Hợp tác về năng lượng với Nga cũng sẽ làm tăng cơ hội cho Hàn Quốc tham gia vào việc phát triển tài nguyên của Nga và các dự án hạ tầng như các kênh cung cấp năng lượng.

Tổng thống Moon Jae-in không phải là tổng thống Hàn Quốc đầu tiên có kế hoạch hợp tác với các nước phương Bắc. Chính quyền của ông Lee Myung-bak trước đây đã lên kế hoạch mở rộng đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang Hàn Quốc, và chính quyền Park Geun-hye đã khởi động "Sáng kiến ​​Á Âu". Tuy nhiên, chẳng có dự án nào thành hình cả.

Chính quyền mới đã đưa ra cách tiếp cận cụ thể hơn, khi Tổng thống Moon đề xuất chiến lược "chín điểm" tại Diễn đàn kinh tế phương Đông ở Nga vào tháng Chín. Đề xuất này nhằm tìm kiếm hợp tác Nga – Hàn trong 9 lĩnh vực: đóng tàu, vận tải, khí đốt, đường sắt, điện, việc làm, nông nghiệp, thủy sản và bến cảng. Theo dự kiến, Ủy ban Hợp tác Kinh tế phương Bắc ​​sẽ đưa ra một lộ trình cụ thể vào tháng Tư này.

Nguồn: Korea Times – ND

Từ khóa: Hàn Quốc, liên minh kinh tế Á – Âu, EAEU, hướng Bắc, Nga, FTA, hợp tác, năng lượng