Châu Á có thể tiếp tục thực hiện TPP mà không cần sự tham gia của Mỹ

trump.reu .l-1

Tuần qua, chuyến công du dài ngày của Tổng thống Donald Trump đến châu Á đã thu hút nhiều sự quan tâm, tuy nhiên, sự chú ý của dư luận dành cho sự kiện này sẽ chỉ như mất thời gian vào những chuyện vô ích. Tổng thống Trump sẽ chỉ đóng vai trò như một người đứng ngoài, khi lãnh đạo các quốc gia khác trong khu vực châu Á thảo luận một vấn đề lớn hơn, đó là có nên hay không tiếp tục duy trì Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP)-thỏa thuận do Mỹ khởi xướng nhưng cuối cùng lại từ bỏ.

Lãnh đạo của những quốc gia thành viên TPP có thể tiếp tục thực hiện Hiệp định này mà không cần có Mỹ, và họ nên làm như vậy.

Thực tế, có điều khoản quy định rằng, TPP chỉ có hiệu lực khi được các thành viên chiếm 85% tổng GDP toàn khối phê chuẩn. Quy định này khiến việc TPP đi vào thực thi là điều bất khả thi trong trường hợp Mỹ rút khỏi Hiệp định. Bên cạnh đó, Thỏa thuận đa phương này còn gặp trở ngại khác khi các nước như Việt Nam và Malaysia chỉ chấp nhận nhượng bộ một số nội dung trong TPP nhằm tiếp cận thị trường Hoa Kỳ. Nếu thiếu vắng nền kinh tế lớn nhất thế giới, lợi ích của hai quốc gia Đông Nam Á liên quan đến việc tiếp tục thực hiện TPP sẽ giảm đi. Ngoài ra, nếu Hiệp đinh được tái đàm phán, hàng loạt những vướng mắc khó khăn sẽ lại nổi lên.

Tuy vậy, TPP đã không bị quên lãng. Các nhà đàm phán đã thu hẹp những khác biệt trong quan điểm của họ về nội dung của Hiệp định. Đây là thời điểm họ nên nắm lấy. Kéo dài đàm phán có thể mang đến những rủi ro khi các biến động chính trị xảy ra (cuộc bầu cử tại New Zealand vào tháng trước suýt nữa đã đẩy các cuộc thảo luận TPP vào ngõ cụt, khi các nhà đàm phán nước này đòi hỏi sự thay đổi nhiều hơn về nội dung của thỏa thuận).

Tương lai của TPP có thể sẽ tốt đẹp hơn nếu các cuộc đàm phán trước đây diễn ra thuận lợi và đạt đồng thuận sớm hơn dự kiến, qua đó, việc thông qua Hiệp định này tại Quốc hội Mỹ sẽ hoàn tất trước khi ông Trump nắm quyền Tổng thống. Tuy nhiên, thời điểm hiện tại là quá trễ để nuối tiếc quá khứ. Những hành động dứt khoát và nhanh chóng là điều cần thiết để cứu vớt TPP- một thỏa thuận có giá trị ngay cả khi không có sự tham gia của Mỹ.

Hơn tất cả, có một thỏa thuận đa phương với nội dung bao trùm nhiều lĩnh vực như văn bản TPP hiện tại, chính quyền Hoa Kỳ trong tương lai - khi đã xác định rõ hơn những mối quan tâm của mình - sẽ tham gia trở lại TPP mà không cần mất thời gian cho các cuộc thảo luận mới về nội dung của Hiệp định.

Các nhà lãnh đạo trong khu vực không nên để cơ hội vuột khỏi tầm tay. Các cuộc đàm phán về Hiệp định Đối tác toàn diện khu vực (RCEP) -Thỏa thuận thương mại được Trung Quốc bảo trợ - đang được xúc tiến nhanh chóng; tuy vậy Hiệp định RCEP chắc chắn sẽ có phạm vi nội dung điều chỉnh hẹp hơn nhiều so với TPP, tập trung chủ yếu vào cắt giảm thuế thay vì giải quyết những vấn đề mà các nền kinh tế có trình độ phát triển cao như Nhật Bản và Úc quan tâm.

Quyết định rút khỏi TPP của Tổng thống Trump đã làm nhiều người dân và doanh nghiệp nước này thất vọng. Do vậy không có lý do gì để nhà lãnh đạo của các quốc gia khác mắc phải sai lầm tương tự.

Nguồn: Bloomberg

Từ khóa: TPP, Hoa Kỳ, Donald Trump, châu Á, Nhật Bản