Đảm bảo cho Hiệp định thương mại tự do Hàn Quốc-Hoa Kỳ tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ giữa hai nước

149385677610 20170505 Ông Hyun Jung-taik là Chủ tịch của Viện Nghiên cứu chính sách kinh tế quốc tế Hàn Quốc (KIEP)

Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có chuyến thăm cấp nhà nước đến Hàn Quốc vào ngày 7 và 8/11. Đây là thời điểm chín muồi để hai nước thảo luận về nhiều vấn đề quan trọng, trong đó chủ đề quan trọng nhất chính là phương cách đáp trả một cách mạnh mẽ và thống nhất trước các thách thức an ninh mà hai nước đang phải đối mặt. Đồng thời, những tranh cãi xoay quanh Hiệp định thương mại tự do Hàn Quốc-Hoa Kỳ (KORUS) cũng sẽ là nội dung được Hàn Quốc và Hoa Kỳ đưa vào chương trình nghị sự trong chuyến thăm lần này.

Theo như quy định của WTO, các hiệp định thương mại tự do đóng vai trò là công cụ tạo ra những ưu đãi thương mại lẫn nhau giữa các nước tham gia, qua đó thúc đẩy giao thương liên quốc gia. Là thị trường lớn nhất thế giới, Hoa Kỳ chắc chắn là một mảnh đất màu mỡ mà các quốc gia khác trên thế giới đều muốn cạnh tranh để giành thị phần. Canada và Mexico đã được hưởng lợi từ Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ trong đó Hoa Kỳ là một thành viên. Bên cạnh đó, Liên minh châu Âu cũng đang trong quá trình đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Đại Tây Dương với Hoa Kỳ từ tháng 2/2013. Không muốn bị mất đi thị trường quan trọng này, Nhật Bản cũng đã trở thành một trong số các thành viên của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương-Thỏa thuận thương mại dưới sự bảo trợ của Mỹ trước đây.

Hiệp đinh KORUS giúp hàn Quốc đạt được lợi thế thương mại lớn tại thị trường Hoa Kỳ với mức tăng thị phần từ 2.6% năm 2012 lên đến 3.1% nửa đầu năm 2017. Hàn Quốc tiếp tục gia tăng xuất khẩu vào thị trường Mỹ những mặt hàng mà nước này được ưu đãi theo KORUS gồm dược phẩm, đồ điện tử và sản phẩm hóa chất.

Mặt khác, các sản phẩm của Hoa Kỳ cùng đã tăng cường sự hiện diện của mình tại thị trường Hàn Quốc từ mức 8.3% năm 2012 lên 11.1% nửa đầu năm 2017. Các sản phẩm từ xứ sở cờ hoa gồm xe ô-tô, dược phẩm, thịt bò, và các sản phẩm nông nghiệp khác đang chứng kiến mức tiêu thụ tăng rất nhanh tại Hàn Quốc.

KORUS cũng thúc đẩy các doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư nhiều hơn vào Mỹ và tạo ra nhiều việc làm hơn cho người dân nước này. Tổng vốn đầu tư hàng năm của Hàn Quốc vào Hoa Kỳ đã tăng 2.6 lần từ 2.18 tỷ USD lên đến 5.72 tỷ USD trong vòng 4 năm kể từ khi KORUS có hiệu lực. Đầu tư từ Hàn Quốc đã tạo ra việc làm bền vững cho 45.000 nhân công tại nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2014; trong đó, 10.000 việc làm mới được bổ sung sau khi KORUS được phê chuẩn chính thức tại 2 nước.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump vốn chỉ quan tâm đến hoạt động giao thương song phương và coi thương mại đơn thuần là trò chơi được-mất, theo đó, cán cân thâm hụt nghiêng về phía Mỹ là biểu hiện của thương mại không công bằng. Quan điểm trên của Trump đang đe dọa đến tương lai của KORUS. Tổng thống Trump thậm chí từng đề cập đến việc rút khỏi Thỏa thuận này.

Việc kết tội KORUS là nguyên nhân của thâm hụt thương mại hoàn toàn không đúng. Thâm hụt thương mại của Mỹ chủ yếu tập trung vào một số mặt hàng nổi tiếng cụ thể như xe ô tô, thép và sản phẩm công nghệ thông tin. Những nhóm sản phẩm này vốn dĩ đã được hưởng thuế nhập khẩu bằng 0 khi vào thị trường Mỹ trước khi FTA giữa hai nước có hiệu lực. Ngoài ra, các báo cáo của cơ quan thống kê quốc gia Hoa Kỳ xuất bản vào ngày 31/3/2017 cũng cho thấy FTA Hàn Quốc-Hoa Kỳ mang lại kết quả tích cực cho quốc gia Bắc Mỹ.

Theo kết quả cuộc hội đàm lần 2 của Ủy ban hỗn hợp Hàn Quốc-Mỹ được tổ chức vào ngày 4/10 năm nay, hai nước đã thống nhất thảo luận về việc sửa đổi nội dung của FTA Hàn Quốc-Hoa Kỳ. Đây là bước đi tích cực bởi cả hai quốc gia đều hướng đến “sửa đổi” chứ không phải “đàm phán lại” Hiệp định. Vì quá trình đàm phán lại hứa hẹn sẽ rất rộng về phạm vi đàm phán và khó xác định thời gian kết thúc.. Điều quan trọng là Hàn Quốc và Mỹ cần xác định những nội dung ưu tiên và tập trung thảo luận vào những vấn đề này.

Cân nhắc đến khía cạnh chính trị hiện nay, chúng ta cần nỗ lực để giảm mất cân bằng thương mại giữa hai nước. Thặng dư thương mại của Hàn Quốc với Mỹ đã bắt đầu giảm. Hàn Quốc ghi nhận mức thặng dư 11.2 tỷ USD trong nửa đầu năm 2017, giảm 32.1% so với con số ghi nhận cùng kỳ vào năm ngoái là 16.5 tỷ USD;. Bên cạnh đó, Hàn Quốc cũng cần cân nhắc mở rộng các loại hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ như các sản phẩm năng lượng và máy bay với điều kiện là việc tăng cường nhập khẩu mang lại lợi ích cho đất nước Đông Bắc Á từ góc độ kinh tế.

KORUS được coi là động lực nâng tầm mối liên kết giữa Mỹ và Hàn Quốc từ một đồng minh quân sự sang một đối tác chiến lược toàn diện; đồng thời, Hiệp định này cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nếu xét đến quan hệ đồng minh Mỹ-Hàn. Do vậy, điều trọng yếu là cả hai nước cần làm tất cả những việc có thể để những cuộc thảo luận liên quan đến sửa đổi FTA Hàn Quốc-Hoa Kỳ diễn ra thành công.

Nguồn: Korea Times – LA

Từ khóa: thâm hụt thương mại, FTA Hoa Kỳ-Hàn Quốc, Donald Trump, tự do thương mại, KORUS