Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

“Các thỏa thuận thương mại quốc tế đang mang đến nhiều lợi ích thực sự cho các doanh nghiệp trong, giúp họ tăng khả năng cạnh tranh và tăng khả năng hội nhập khu vực”.  Đây là nhận định của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) vào ngày 4/10 vừa qua trong một bài nghiên cứu thách thức lại chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Giám đốc điều hành ITC - ông Arancha Gonzalez cho rằng chính phủ thường không phản ánh lợi ích rộng lớn hơn của các doanh nghiệp vào trong các đàm phán thương mại, họ không sẵn lòng nhìn nhận thương mại và đầu tư là hai vấn đề có quan hệ mật thiết với nhau, và  hỗ trợ rất ít cho quyền lợi người tiêu dùng, bình đẳng giới, hợp tác thuế quan, và bảo vệ doanh nghiệp nhỏ.

Gonzalez nói “Đây là lời kêu gọi cảnh tỉnh dành cho các nhà đàm phán thương mại, không nên chỉ nhìn nhận các hiệp định bằng ống kính của một nhà trọng thương, mà phải xét đến những những hàm ý sâu xa của thương mại,”

Chủ nghĩa trọng thương, đặc trưng bởi những nỗ lực dùng thương mại để giành lấy lợi thế kinh tế so với các nước khác, được thể hiện rõ nét trong chính sách “Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại” của Trump.

Tuy nhiên, nghiên cứu của ITC, cơ quan chung giữa Tổ chức Thương mại Thế giới và Liên Hợp Quốc nhằm hỗ trợ cho các doanh nghiệp về vấn đề xuất khẩu, đã cho thấy rằng mở rộng phạm vi các thỏa thuận thương mại và đào sâu chuỗi giá trị khu vực mang lại nhiều lợi ích lớn.

Gonzalez cho rằng “Nội dung các thỏa thuận không nên tập trung nhiều vào những sản phẩm cụ thể mà nên chú trọng vào chất lượng và sự đồng bộ giữa các điều khoản về thương mại, các điều khoản đầu tư, tập trung vào tính toàn diện, tính bền vững và công bằng.”

Nghiên cứu cho thấy, mỗi nhóm chính sách mới được bổ sung vào một thỏa thuận thương mại giúp tăng khả năng hội nhập vào chuỗi giá trị của một quốc gia lên 2.5%.

Mỗi nhóm chính sách được thêm vào cũng giúp thu hẹp khoảng cách về năng lực cạnh tranh giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ xuống 1.25%, đủ để hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ ở Tajikistan đạt năng lực cạnh tranh tương xứng với các doanh nghiệp nhỏ ở Estonia.

“Hội nhập khu vực càng sâu, chuỗi giá trị được tạo ra sẽ càng lớn và khoảng cách giữa công ty lớn và nhỏ cũng càng thu hẹp,” Gonzalez nói.

Các hiệp định thương mại có đính kèm một chương về đầu tư được đánh giá là tạo ra nhiều lợi ích hơn so với những hiệp định chỉ tập trung vào đầu tư.

Mặc dù các hiệp ước đầu tư song phương giúp đẩy mạnh hoạt động nhập khẩu trong chuỗi giá trị lên 2.8%, chúng lại không tác động gì tới lĩnh vực xuất khẩu. Ngược lại, hiệp định thương mại với các điều khoản đầu tư giúp tăng giá trị nhập khẩu lên 3.2% và giá trị xuất khẩu lên 2%.

Nghiên cứu này dựa trên 279 thỏa thuận thương mại song phương và đa phương từ 189 nước, cho thấy hội nhập thương mại khu vực là nhân tố chính tạo ra tăng trưởng cho chuỗi giá trị, và dần trở thành con đường hướng đến thương mại toàn cầu cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Mỗi vùng trên thế giới  đều có chuỗi giá trị khu vực riêng, ngoại trừ Châu Phi. Theonghiên cứu dựa trên dữ liệu của ITC về 515 doanh nghiệp Châu Phi, lục địa này vẫn chưa biết cách vận dụng các thỏa thuận thương mại để hội nhập một cách hiệu quả, và chưa thể tạo ra chuỗi giá trị đáng kể cho khu vực.

Các quốc gia Bắc Phi sở hữu một trong những nền kinh tế mạnh nhất ở Châu Phi, nhưng vẫn yếu hơn so với các đối thủ láng giềng Châu Âu, trong khi đó Nam Phi –  quốc gia có nhiều tiêm năng nhất trong việc tạo ra chuỗi giá trị cho khu vực - lại thua xa các quốc gia đứng đầu của những khu vực khác.

Nguồn: Reuters – HN

Từ khóa: ITC, doanh nghiệp nhỏ, thương mại, đầu tư, Trump, xuất khẩu, chuỗi giá trị