Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Thỏa thuận FTAHiệp định thương mại tự do khu vực Bắc Mỹ (NAFTA) đã và đang thu hút rất nhiều sự chú ý của công chúng Canada.

Tuy nhiên, chỉ trong hơn một tháng trở lại đây, sự chú ý đã chuyển sang một Hiệp định thương mại lớn khác mà có khả năng kết thúc đàm phán, đó là Hiệp ước Đối tác xuyên Thái Bình Dương -TPP 11. Hiệp định TPP 11 là Hiệp định TPP không có sự tham gia của Mỹ, nước này đã rút khỏi Hiệp định chỉ vài ngày sau lễ nhậm chức của Tổng thống Mỹ Trump.

Các cuộc thương lượng Các nhà đàm phán của Canada và 10 quốc gia Vành đai Thái Bình Dương khác đã lẵng lặng nhóm họp thường xuyên từ đầu năm đến nay, nhằm nỗ lực khôi phục lại Hiệp định trị giá 11 nghìn tỷ USD này. Các nước hy vọng sẽ kết thúc đàm phán trước khi Bộ trưởng các nước trong khu vực nhóm họp tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu á – Thái Bình Dương APEC vào ngày 10/11 tới tại Việt Nam.

Hiệp định TPP không có Mỹ có thể tạo ra những ưu thế cho Canada.

Tuy nhiên, TPP ko Mỹ cũng tạo ra nhiều khó khăn hơn trong tái đàm phán NAFTA, vốn dĩ đã đầy chông gai.

Vậy nên, với Khi NAFTA đang đi theo hướng không thuận lợi, việc tiến hành đa dạng hóa các đối tác thương mại là rất cần thiết cho Canada lúc này, và phải được tiến hành nhanh chóng. Thỏa thuận đối tác với Nhật hay các quốc gia khác sẽ tạo ra thông điệp rõ ràng rằng, Mỹ cùng với chính quyền Trump không còn là đối tác quan trọng nhất với Canada.

Khi xét đến vài yếu tố, TPP không Mỹ thậm chí mang lại nhiều lợi ích hơn cho Canada. Các mặt hàng xuất khẩu gỗ hay nông sản, như dầu cải, thịt bò hay thịt lợn, sẽ có lợi thế thuế nhập khẩu hơn nhiều so với Mỹ, đặc biệt tại thị trường Nhật Bản, thậm chí tại thị trường Malaysia và Việt Nam.

Theo nghiên cứu của Quỹ Tây Canada, bên cạnh Mexico, Canada sẽ là nước có lợi nhất trong TPP-11. Lợi ích kinh tế hàng năm sẽ là 3,4 tỷ đô la Canada, so với mức 2,8 tỷ theo TPP gốc. Việc TPP vẫn tiếp tục được ký kết có thể tạo áp lực làm Mỹ phải thay đổi suy nghĩ về việc rút khỏi các thỏa thuận thương mại đa phương của mình.

Tuy nhiên, khi xem xét kỹ thêm, TPP-11 lại đầy thách thức cho Canada

Nếu Trump hủy bỏ NAFTA, thì Canada chỉ còn một lựa chọn là phải vươn đến những thị trường khác, ngoài Mỹ. Nhưng hiện tại thì vẫn chưa phải lúc.

TPP được ký kết trong khi NAFTA vẫn đang trong quá trình thương lượng có thể sẽ gây những rắc rối cho các doanh nghiệp Canada. Hai ngành sản xuất ô tô và bơ sữa thể hiện rõ vấn đề này nhất.

Các thành viên TPP Nhật Bản, Hàn Quốc và Mexico là những nước có thế mạnh về sản xuất linh kiện và phương tiện vận tải. Các công ty sản xuất linh kiện và các nhà máy lắp ráp ô tô của Canada có thể gặp lúng túng trong việc phân biệt các quy tắc hàm lượng khu vực đầy mâu thuẫn giữa TPP và NAFTA.

Xử lý các vấn đề của ngành sản xuất ô tô của TPP-11 sẽ là vấn đề mấu chốt nhất, theo báo cáo của Quỹ Tây Canada. Thực vậy, quy định về hàm lượng nội địa của các sản phẩm xe hơi và xe tải hạng nhẹ trong TPP thấp hơn so với trong NAFTA. Và hiện đang có thông tin rằng chính quyền Trump muốn nâng hàm lượng nội địa tối thiểu hiện tại lên mức 62.5 % và bổ sung thêm ngưỡng hàm lượng tối thiểu của Mỹ.

gặp vấn đề lớn. Canada đã nhượng bộ Mỹ khá nhiều trong TPP. Nhưng giờ TPP không có Mỹ, liệu Canada sẽ giữ lại những nhượng bộ đó, mà sẽ chuyển lợi ích sang cho các quốc gia sản xuất bơ sữa khác như Úc hoặc New Zealand, hay là Canada sẽ rút lại các điều khoản nhượng bộ? Nhưng cho dù rút lại những nhượng bộ trong TPP, Canada cũng phải đối mặt với sức ép từ Mỹ trong NAFTA, mà rốt cuộc sẽ vẫn đe dọa đến hệ thống quản lý chuỗi cung ứng chặt chẽ của Canada trong ngành bơ sữa và thịt gia cầm.

Cần phải nhớ là thị trường Mỹ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với Canada. Ba phần tư lượng hàng xuất khẩu của Canada là vào thị trường Mỹ, và quyền tiếp cận thị trường Mỹ là yếu tố mang tính sống còn cho chuỗi cung ứng xuyên biên giới của Canada. Hay nói một cách đơn giản, Ottowa không đủ khả năng cản chân Mỹ  bằng việc tạo ra các quy tắc thương mại mâu thuẫn và chồng chéo.

Ưu tiên hiện thời của Canada là có một thỏa thuận song phương với Nhật – thành viên lớn nhất trong TPP-11. Nhưng hiện Nhật lại chưa có ý định rõ ràng cho việc này, ít nhất ở thời điểm hiện tại.

là cách để kêu gọi Mỹ quay lại bàn đàm phán. Nhưng chừng đó chưa đủ sức lôi kéo được Canada, vì nước này cũng đã có sẵn quan hệ với Mỹ trong NAFTA, mặc dù hơi miễn cưỡng.

Tất cả những điều đó giải thích tại sao các lãnh đạo Canada lưỡng lự về việc tiếp tục tham gia TPP. Họ tham gia nhưng vẫn chưa sẵn sàng cam kết mở cửa hoàn toàn. Dường như mọi nỗ lực của họ đều tập trung vào đàm phán NAFTA.

Trong khi kết quả NAFTA còn chưa chắn chắn, TPP 11 có khả năng trở thành một mớ bòng bong khi mỗi quốc gia đều có những tính toán riêng.

Nguồn: The Global & Mail - QV

Từ khóa: TPP-11, TPP không có Mỹ, Canada, NAFTA, khó khăn, hàm lượng nội địa, sản xuất ô tô, ngành bơ sữa, Nhật