Thuế thúc đẩy các Mục tiêu Phát triển Bền vững bằng cách nào?

11 nga 13.05.2024

Doanh thu từ thuế vẫn là nguồn thu nhập bền vững nhất cho chính phủ và đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG). Nó làm giảm nhu cầu hỗ trợ quốc tế và góp phần trả những khoản nợ nặng nề, cuối cùng nó làm vững mạnh khả năng của quốc gia trước những cú sốc bên ngoài.

Trong năm 2022, UNDP, hợp tác với Chính phủ Phần Lan và Na Uy, đã triển khai Sáng kiến Thuế cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững với mục đích giúp các quốc gia tăng cường huy động nguồn lực trong nước và thúc đẩy tiến trình hướng tới SDG. Theo Sáng kiến, thuế khóa vừa được coi là công cụ thu thuế vừa là công cụ chính sách nhằm khuyến khích chiến lược tăng trưởng bền vững và tác động đến hành vi hướng tới các kết quả mong muốn liên quan đến khí hậu, thiên nhiên, phúc lợi và quản trị.

Trong năm 2023, Thuế cho SDG đã có những tiến bộ đáng kể, ký kết tổng cộng 22 Kế hoạch cam kết quốc gia (CEP). Qua CEP, Thuế cho SDG hỗ trợ chính phủ giải quyết các vấn đề tránh thuế, trốn thuế và các dòng tài chính bất hợp pháp khác, đặc biệt thông qua hỗ trợ kỹ thuật và tạo thuận lợi cho sự hợp tác. Nó cũng hỗ trợ trong việc điều chỉnh các chính sách thuế và tài chính cho phù hợp với SDG và kết hợp các triển vọng từ các quốc gia đang phát triển thành thảo luận quốc tế và khu vực về thuế.

Ngoài ra, Thuế cho SDG đã đưa ra dự thảo Khung thuế SDG (STF) (Chuẩn đoán), công cụ được thiết kế nhằm giúp chính phủ của các quốc gia đánh giá và điều chỉnh hệ thống thuế cho phù hợp SDG một cách hiệu quả. Dự thảo STF (Chuẩn đoán) đã được thí điểm trong 09 quốc gia trọng tâm (Armenia, Bhutan, Djibouti, Nigeria, Sri Lanka, Tanzania, Togo, Uzbekistan và Zimbabwe) cho các SDG được chọn dựa trên sự ưu tiên của quốc gia. Hơn 1.500 nhân sự từ 74 cơ quan chính phủ đã được đào tạo và báo cáo nâng cao năng lực.

Theo lời của Achim Steiner, Quản lý UNDP: “Thành công của Thuế cho Sáng kiến SDG là một bằng chứng cho thấy nỗ lực hợp tác của các quốc gia, các tổ chức quốc tế, giới học viện và xã hội dân sự. Cùng nhau, chúng tôi đã trao đổi các thực hiện tối ưu, kiến thức và bài học kinh nghiệm, tạo ra một cộng đồng tận tậm tạo ra sự thay đổi thật sự.”

Thuế cho Sáng kiến SDG bao gồm sáng kiến chung OECD/UNDP Thanh tra thuế không biên giới (TIWB), thực hiện 59 chương trình đang diễn ra khắp châu Phi, châu Á và Thái Bình Dương, Quốc gia Ả Rập, châu Âu và Trung Á, châu Mỹ Latinh và Caribe. Nó là một cách tiếp duy nhất để xây dựng năng lực, trong đó triển khai các chuyên gia đến cơ quan quản lý thuế của quốc gia đang phát triển để cung cấp hỗ trợ thực hành, thực tế cho các trường hợp kiểm toán hiện thời và các vấn đề liên quan đến thuế quốc tế.

Với sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế và các quốc gia, bao gồm Pháp, Ấn Độ và Ý, TIWB đã đảm bảo trong năm 2023, 230 triệu USD doanh thu thuế bổ sung được thu bởi các quốc gia đang phát triển và 1,11 tỷ USD doanh thu thuế bổ sung được đánh giá, tổng cộng là 2,30 tỷ USD thu được và 6,05 tỷ USD tổng doanh thu được đánh giá kể từ khi ra phát động vào năm 2015.

Nhằm tạo điều kiện cho các quốc gia đang phát triển tham gia vào các cuộc thảo luận thuế toàn cầu, Thuế cho Sáng kiến SDG tổ chức vài sự kiện. Bao gồm một phiên họp với Tổ chức Y tế Thế giới trong Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng 9-2023 và Đối thoại lần thứ hai về Thuế và SDG vào năm 2023, quy tụ 400 nhà hoạch định chính sách từ 61 quốc gia,trong đó có 14 bộ trưởng, cùng với quan chức thuế, các nhà ngoại giao và các nhà lãnh đạo tư tưởng từ 48 tổ chức. Các cuộc thảo luận này đã nâng cao sự hiểu biết về mối liên hệ giữa thuế và SDG, thúc đẩy trao đổi ngang hàng, phát triển các phương pháp tiếp cận thuế liên ngành và khám phá các biện pháp thuế sáng tạo cho phát triển bền vững.

Ngoài ra, Sáng kiến còn tổ chức các đoàn công tác, hội thảo và đối thoại quốc gia với các nghị sĩ, thanh niên, nhà nghiên cứu và người đóng thuế để hỗ trợ cơ quan thuế xây dựng năng lực và thực hiện các chính sách phù hợp với SDG.

Macros Neto, trong bài phát biểu khai mạc tại sự kiện Diễn đàn thường niên về Tài chính cho phát triển năm 2024 ECOSOC về Thuế cho SDG, nhấm mạnh công việc của Sáng kiến: “Bằng cách xây dựng dựa trên sự thành công của Thuế cho Sáng kiến SDG, chúng tôi mong muốn cung cấp các quốc gia các công cụ và chuyên môn cần thiết để điều chỉnh chính sách thuế và ngân sách phụ hợp với các mục tiêu phát triển bền vững.”

Thuế cho SDG đã đạt được tiến bộ đáng kể xuyên khu vực. Ở châu Phi, họ đã triển khai các chương trình Kế hoạch cam kết quốc gia và Thanh tra thuế không biên giới, nhấn mạnh vào việc số hóa và tích hợp chính sách điển hình như Sáng kiến về thuế và giới tính. Ở châu Âu và Cộng đồng các quốc gia độc lập, Thuế cho SDG đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện cải cách lập pháp quan trọng ở Armenia và Uzbekistan. Các quốc gia Ả Rập, với sự hỗ trợ của Sáng kiến, đã cải thiện quản lý thuế kỹ thuật số và các chính sách thuế liên quan đến khí hậu, đặc biệt là ở Lebanon và Ai Cập. Thuế cho SDG cũng đã khởi xướng các chương trình ở Peru và Saint Lucia, đồng thời góp phần cải cách số hóa ở Honduras. Ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, chính sách tài khóa được tăng cường và niềm tin người đóng thuế được xây dựng thông qua quan hệ đối tác chiến lược. Công việc có tác động này nổi bật sự quan tâm sâu sắc của chính phủ trong việc hợp tác với UNDP để tạo ra các chính sách tài trợ cho tăng trưởng bền vững và thúc đẩy việc thực hiện SDG.

UNDP tiếp tục cam kết hợp tác với đối tác và nhà tài trợ để thúc đẩy các sáng kiến như Thuế cho SDG. Theo như Bjørg Sandkjær, Bộ trưởng ngoại giao của Na Uy, đã đề cập tại Diễn đàn Tài chính Phát triển: “Chúng tôi đánh giá rất cao về mối quan hệ hợp tác với UNDP và các đối tác khác trong Thuế cho Sáng kiến SDG. Tôi tin tưởng rằng báo cáo này thể hiện một số thành tựu ấn tượng và hy vọng Sáng kiến này sẽ mở rộng đến cách lãnh thổ khác, với sự tham gia của các đối tác mới.”

UNDP Thuế cho SDG sẽ tiếp tục hợp tác với các chính phủ để tăng cường huy động nguồn lực trong nước để tài trợ SDG, đồng thời nâng cao năng lực của cơ quan quản lý thuế để giải quyết các vấn đề tránh thuế, trốn thuế và dòng tài chính bất hợp pháp khác.

Nguồn: UNDP

Từ khóa: thuế, SDG, phát triển bền vững