Thất bại của TPP: Đòn giáng vào nền kinh tế đầy hứa hẹn của Việt Nam

TPP 24.11

Việt Nam được xem là một trong những nước hưởng lợi nhiều nhất từ Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương, tuy nhiên có vẻ tất cả đã chấm dứt sau khi Tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố rằng, việc Mỹ sẽ rút khỏi hiệp định là một trong số những hành động đầu tiên mà ông sẽ thực hiện trên cương vị Tổng thống.

Nền kinh tế dựa vào xuất khẩu như Việt Nam, đặc biệt là xuất khẩu dệt may, được cho là sẽ hưởng lợi khi thuế quan được cắt giảm giữa 12 quốc gia ở vành đai Thái Bình Dương. Các nước đã ký kết thỏa thuận, bao gồm cả Nhật Bản, Úc, Canada và Mexico.

Nền kinh tế của nước này vẫn ở vị thế tốt để tiếp tục phát triển, với nhiều thỏa thuận thương mại đa dạng khác nhau nhằm tiếp cận hiệu quả với thị trường quốc tế. Những thỏa thuận này bao gồm hiệp định thương mại tự do vừa đàm phán gần đây với EU và các thỏa thuận khác thông qua Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á.

Bộ trưởng Bộ Công thương Việt Nam Trần Tuấn Anh đã phát biểu trên một trang tin tức của chính phủ rằng các ngành dệt may, thủy sản và giày dép vẫn đảm bảo sức cạnh tranh ngay cả khi không có TPP. “Chúng tôi luôn sẵn sàng cho hội nhập, không phải chỉ riêng cho TPP, mà bởi vì đây là yêu cầu và cũng đồng thời là động lực cho sự phát triển,” ông nói.

Tuy nhiên, trong khi nền kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục vận hành tốt ngay cả khi đối mặt với sự thất bại của TPP, xét về một khía cạnh khác, với những yếu tố ít được biết đến của hiệp định, thì điều này lại là một sự mất mát, đó là sự thất vọng của đất nước. Theo hiệp định, cần phải thực thi các điều kiện lao động và bảo vệ môi trường, bao gồm cả các quy định về sức khỏe và an toàn nơi làm việc, xóa bỏ lao động trẻ em, cũng như bảo vệ các chủng loài đang ở tình trạng nguy cấp. Những cải cách này là vô cùng cần thiết ở một số quốc gia tham gia ký kết hiệp định như Việt Nam, Peru và Brunei.

Quan trọng hơn, đối với Việt Nam, hiệp định này cho phép người công nhân được tự do thành lập công đoàn lao động và thỏa ước tập thể với người sử dụng lao động, một động thái mà gần như có thể thấy một cách chắc chắn sẽ làm tăng mức lương bình quân. Các công đoàn độc lập dạng này trước đây chưa từng được cho phép hoạt động. Quá trình cải cách này vẫn được thực hiện, tuy nhiên thật khó để tưởng tượng rằng điều này sẽ tiếp diễn nếu không có hiệp định thương mại với Hoa Kỳ.

Về mặt kỹ thuật, Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương có thể có hiệu lực nếu tối thiểu sáu trong tổng số 12 nước phê chuẩn, nhưng chỉ trong phạm vi các nước bật đèn xanh cho nó. Một lần nữa, nếu nền kinh tế lớn nhất thế giới không trở thành một phần của thỏa thuận, thì có vẻ không chắc các quốc gia khác sẽ nhanh chóng tham gia vào hiệp định.

Có một bầu không khí bất ổn đang diễn ra ở nhiều nước phát triển, nơi vấn đề thương mại đang được quan tâm tại thời điểm này. Xu hướng đó gần như đã đảo ngược hoàn toàn hiệp định thương mại tự do EU-Canada. Tuy nhiên, không có tác động của thương mại toàn cầu nào, vốn được thúc đẩy bởi các hiệp định như trên, có thể kéo hàng triệu người ở những quốc gia đang phát triển, như Việt Nam, thoát khỏi nghèo đói. Đấy là lý do tại sao sự chấm dứt của TPP lại là bước thụt lùi của đất nước.

Nguồn: Forbes/Brett Davis

Từ khóa: thất bại của TPP, đòn giáng, vào nền kinh tế, đầy hứa hẹn, Việt Nam