Brexit sẽ tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu và Việt Nam như thế nào?

brexit 6

Từ "Brexit" là một từ ghép giữa từ Br – Vương quốc Anh và Exit –Dùng để mô tả sự rút lui của Vương quốc Anh (Anh) ra khỏi Liên minh châu Âu (EU) mà nước này đang là một thành viên.

Đã có vô số các bài viết phân tích về sự ra đi hay ở lại của nước Anh cùng với những ưu và khuyết điểm của việc rời bỏ khối EU. Thậm chí còn có một nhóm người ở Anh đề nghị tiến hành một cuộc trưng cầu mới. Sau cuộc trưng cầu dân ý, cựu Thủ tướng Anh David Cameron đã phải từ nhiệm và người kế nhiệm ông, bà Theresa May sẽ tiếp tục ý nguyện của dân Anh thực hiện "Điều 50 của Hiệp ước về Liên minh châu Âu" và các thủ tục rời khỏi EU.

Brexit sẽ ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực, với một số câu hỏi liệu Brexit có phải là một từ ghép chính trị tồi tệ nhất trong lịch sử mà làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu, các hiệp định thương mại, pháp luật đấu thầu, tài chính doanh nghiệp và nguồn nhân lực hay không?. Bài viết này sẽ tập trung vào ba khía cạnh của chuỗi cung ứng của Anh: (1) cung cấp hàng hoá (2) di chuyển của người dân và việc làm (3) pháp luật về đấu thầu và tác động của nó đối với FTA Việt Nam– Anh.

Chuỗi cung cấp hàng hoá

Là một thị trường chung duy nhất, EU đảm bảo bốn quyền tự do quan trọng: lưu thông hàng hóa, vốn, dịch vụ và con người, những điều này tạo thuận lợi cho tất cả các thương nhân ở 28 quốc gia thành viên EU. Thông qua các vòng đàm phán Doha, Liên minh châu Âu tái khẳng định rằng "EU muốn tăng cường tự do hóa thương mại toàn cầu về hàng hóa và dịch vụ thông qua các cuộc đàm phán WTO và các hiệp định thương mại song phương và khu vực". Tuy nhiên, Brexit là tiếng chuông báo hiệu sự kết thúc các quyền tự do này cho nước Anh, bao gồm cả quyền tự do lưu thông hàng hóa.

Ủy ban châu Âu tiếp tục nói rằng, "Một số hiệp định thương mại song phương của EU đã bao gồm các điều khoản quan trọng về tự do hóa thương mại hàng hoá cũng như các điều khoản bãi bỏ các rào cản phi thuế quan và thương mại dịch vụ" như trong Hiệp định Đối tác Kinh tế EU-Mexico, Hiệp định Phối hợp và Hợp tác Chính trị; Hiệp định giữa EU và Chile; FTA EU-Hàn Quốc; Hiệp định Thương mại của EU với Peru và Columbia; FTA EU-Singapore; FTA Việt Nam - EU; và Hiệp định EU và Trung Mỹ.

Ngoài ra còn có các cuộc đàm phán đang diễn ra với một số khu vực và quốc gia như Mercosur, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh, Canada, Ấn Độ, Ma-rốc, Ukraine, Moldova, Gruzia, Armenia và Malaysia. Do đó, có thể phải mất đến hai năm Vương quốc Anh mới hoàn thành xong các thủ tục rời EU, đàm phán lại các quan hệ với EU, và cho các thành viên khác của EU bắt đầu một mối quan hệ thương mại mới với Anh trong giai đoạn mới.

Sẽ có nhiều cách khác nhau để xử lý vấn đề các loại thuế nhập khẩu, thuế GTGT, kê khai thuế, giấy phép, thuế tiêu thụ đặc biệt, và hoàn thuế thuế tiêu thụ đặc biệt khi tiến trình ra đi hoàn tất. Sự biến động của tỷ giá hối đoái sẽ ảnh hưởng đến giá vốn hàng bán cũng làm cho có một độ trễ nhất định thời gian chuyển tiếp.

Brexit: Sự di chuyển của người dân và việc làm

Rời khỏi EU không nhất thiết có nghĩa là giảm xuất khẩu sang khu vực kinh tế châu Âu (EEA), vì vậy Brexit có thể không ảnh hưởng đến công ăn việc làm, chính phủ Anh nói.

"Brexit sẽ giúp ngăn chặn triệt để và có hiệu quả hệ thống kiểm soát người nhập cư không mất kiểm soát như hiện nay, có nghĩa là nó vẫn mở một cánh cửa sang EU trong khi vẫn ngăn chặn được người vào Anh đến từ các nước ngoài EU. Tuy nhiên, nước Anh vẫn sẽ tạo điều kiện cho một số người, chẳng hạn như các nhà làm khoa học và công việc sáng tạo, và không thể để cho những kẻ như tội phạm lọt vào nước Anh"

Brexit sẽ giúp giành các công việc lao động kỹ năng thấp cho công nhân Anh bằng cách giảm số lượng công nhân nhập cư từ EU:

"Chặn công nhân có tay nghề thấp của EU di cư đến Anh, tuy nhiên, không nhất thiết phải hấp dẫn lao động người Anh đối với các công việc cần kỹ năng thấp, việc mà có thể gây khó khăn cho một số doanh nghiệp".

Ngoài ra, "thoát khỏi các quy định của EU sẽ giúp cho người sử dụng lao động linh hoạt hơn trong quá trình đàm phán hợp đồng lao động." (6)

Mặt khác, Brexit có thể gây trở ngại cho việc di chuyển tự do của người dân. Có nhiều MNCs của Anh tuyển dụng nhân viên từ các quốc gia thành viên EU, và Brexit có thể dẫn đến việc sắp xếp lại nguồn lực con người, làm cho chi phí hoạt động cao hơn và những thay đổi trong nguồn lực sẵn có và chi phí vận chuyển. Những sự gián đoạn sẽ ảnh hưởng đến các chuỗi cung ứng của họ.

Anh có ảnh hưởng lớn trong việc định hình luật mua sắm của EU

"Bremain" là một xu hướng ngược lại với Brexit và được xác định bởi ý nghĩ rằng Anh có ảnh hưởng lớn trong việc định hình luật mua sắm của EU. Luật mua sắm của EU đã được ghi nhận trong pháp luật Anh và việc thay thế luật pháp EU có thể gây rắc rối và tốn kém. Mặt khác, rời EU có thể phải tốn kém nhiều thời gian và tiền bạc cho các chuyên gia Anh để xây dựng luật về mua sắm tương tự. Tuy nhiên, Brexit cũng có thể cho phép Anh áp dụng các luật lệ kinh doanh thân thiện hơn.

Khi rời khỏi EU, nhiều công ty và các MNCs sẽ mất lợi thế của mình khi mua hàng từ các công ty EU quy mô lớn khác. Ví dụ, các công ty IT và phần mềm thường cung cấp các giải pháp của họ với chi phí thấp hơn trong EU. Họ có nguy cơ phải mất thêm chi phí khi cung cấp cho khách hàng Anh.

Brexit không ảnh hưởng đáng kể đến Việt Nam

Thống kê từ Tổng cục Hải quan Việt Nam cho thấy kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây. Tuy nhiên, "kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Anh chỉ chiếm 2,5% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam năm 2015. Con số này cũng cho thấy 47% trong số đó chủ yếu là các mặt hàng điện tử như điện thoại, máy tính xách tay và các thiết bị điện tử di động, trong đó chủ yếu là của các tập đoàn đa quốc gia như Samsung và Sony”. Vì vậy, nhiều chuyên gia nhận xét rằng nó không ảnh hưởng đáng kể đến Việt Nam.

Các mặt hàng khác là dệt may, giày dép và các sản phẩm bằng gỗ, các mặt hàng này thường linh hoạt hơn và do đó cũng chịu ảnh hưởng không đáng kể.

Nhập khẩu từ Anh vào Việt Nam chiếm 4% trong tổng kim ngạch nhập khẩu; hầu hết trong số chúng có thể dễ dàng thay thế bằng các nguồn nhập khẩu khác: "Thặng dư thương mại với Vương quốc Anh vẫn ở mức 3,9 tỷ USD năm 2015 và 1,7 tỷ USD trong hai quý đầu năm 2016". Một trong những tác động lớn nhất là đối với Hiệp định Thương mại Tự do Anh – Viet (EVFTA) đã được ký kết vào tháng 12 năm 2015 với điều khoản phức tạp. Hậu Brexit, Việt Nam và Vương quốc Anh sẽ đàm phán FTA này.

Tỷ giá hối đoái của bảng Anh so với đồng Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng một chút ít trong ngắn hạn.

Tóm lại, Brexit sẽ có ảnh hưởng ngắn hạn về chính trị và kinh tế của các quốc gia thành viên EU cũng như của chính Vương quốc Anh. Nó cũng ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu trong khi Anh vẫn sẽ tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong thương mại toàn cầu và đầu tư.

Nguồn : https://tax.thomsonreuters.com - PT

Từ khóa : Brexit, tác động, chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam, như thế nào.