Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong bối cảnh hậu Brexit, Bộ Kinh tế Anh đã công bố sẽ tiến hành khởi động các cuộc đàm phán thỏa thuận thương mại tự do (FTA) với Ấn Độ. Cùng với đó là đề cập đến khả năng đàm phán các FTA khác trong chuyến công du chính thức Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc sắp tới.

Ấn Độ và Trung Quốc nói riêng đang áp đặt mức thuế tương đối cao lên nhiều sản phẩm nhập khẩu từ Anh. Trên lý thuyết, các thị trường này rất có giá trị với các nhà xuất khẩu Anh, và họ hoàn toàn có khả năng trở thành một đối tác FTA hấp dẫn. Tuy nhiên, kinh nghiệm quá khứ cho thấy Ấn Độ và Trung Quốc thường không có xu hướng ủng hộ một FTA với các nước như Anh.

Chủ đề đầu tiên mà các doanh nghiệp quan tâm đối với một FTA bất kỳ là vấn đề về thuế nhập khẩu. Theo tiêu chí này thì nền kinh tế lớn nào sẽ có tiềm năng trở thành đối tác FTA với Vương quốc Anh?

Bài viết này sẽ trả lời ba câu hỏi cụ thể mà các nhà đàm phán thương mại Vương quốc Anh sẽ phải trả lời:

1. Với các nghĩa vụ quốc tế hiện tại của đối tác thương mại, thì sẽ có bao nhiêu sản phẩm của Anh được ưu đãi thuế theo FTA với đối tác đó?

2. Các mức thuế cao hiện hành nào đối với sản phẩm của Anh sẽ được hưởng "ưu đãi"?

3. Lợi thế trong thỏa thuận đến mức nào? Trong lịch sử, các đối tác thương mại đó đã từng cung cấp ưu đãi thuế quan cho các nước xuất khẩu như Vương quốc Anh hay không?

Số lượng sản phẩm xuất khẩu của Anh mà đối tác thương mại có khả năng cung cấp ưu đãi thuế quan?

Khi nói đến biểu thuế nhập khẩu, các FTA có ý nghĩa nhất khi các đối tác cắt giảm thuế cho các nhà xuất khẩu Anh xuống thấp hơn mức thuế bình thường - không phân biệt, hoặc tối huệ quốc (MFN) – mà các nhà xuất khẩu phải trả nếu Anh không có một FTA với đối tác đó.

Và đối tác thương mại nào nhập khẩu nhiều sản phẩm có mức thuế cao nhất này sẽ có khả năng cung cấp ưu đãi thuế quan? Theo biểu đồ 1, xếp hạng các nền kinh tế G20 theo số lượng sản phẩm nhập khẩu nhiều nhất có mức thuế khác không.

Biểu đồ 1: Sản phẩm nhập khẩu có thuế suất theo đối tác thương mại

FTA = Thỏa thuận thương mại tự do

EU và Canada đã ký kết Hiệp định Kinh tế Thương mại toàn diện (CETA) nhưng chưa đưa vào thực hiện.

Nguồn: Hồ sơ thuế thế giới năm 2015 của WTO.

Từ quan điểm này, Ấn Độ nổi lên như là một đối tác rất hấp dẫn để đàm phán FTA. Với 97% sản phẩm mà Ấn Độ nhập khẩu từ Anh đang phải chịu thuế nhập khẩu và điều đó có nghĩa là gần như tất cả các loại sản phẩm xuất khẩu của Anh đều được hưởng lợi khi có FTA với Ấn Độ do thuế nhập khẩu sẽ xuống thấp hơn nhiều so với mức mà các nhà xuất khẩu Anh hiện đang phải chi trả.

Trung Quốc là một câu chuyện tương tự, với 92% sản phẩm nhập khẩu từ Anh sẽ "có khả năng nhận được ưu đãi" bằng cách có FTA với nước này.

Mỹ và Nhật Bản thì lại khác, chỉ có khoảng 50% sản phẩm nhập khẩu từ Anh hiện phải chịu thuế suất khác không. Nói cách khác, có FTA với các đối tác Mỹ và Nhật Bản thì cũng chỉ có 50% sản phẩm xuất khẩu của Anh sang các thị trường này có khả năng được giảm thêm thuế.

Bên phải của biểu đồ 1 là các đối tác FTA "hiện tại" của Vương quốc Anh, hoặc các nước mà Liên minh châu Âu đã có FTA. Đây là những đối tác thương mại mà mà Anh có thể phải đàm phán lại các điều khoản FTA một khi tiến trình Brexit hoàn thành.

Trong số này Hàn Quốc có "khả năng cấp ưu đãi" cho nhiều sản phẩm nhất. Theo đó 85% sản phẩm của Anh xuất khẩu sang nước này sẽ phải chịu thuế nhập khẩu trong khi hiện tại các nhà xuất khẩu Anh đang không trả theo FTA EU-Hàn Quốc.

Biểu đồ số 1 cũng nhắc nhở rằng chính EU vẫn duy trì mức thuế nhập khẩu "bình thường" lớn hơn không đối với gần 75% sản phẩm nhập khẩu từ các đối tác thương mại mà nó không có FTA với EU. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Vương quốc Anh phải có một FTA với EU, nơi là thị trường cho khoảng 50% xuất khẩu của mình.

Làm thế nào để các mức thuế nhập khẩu cao hiện hành được đối tác FTA tiềm năng của Anh ưu đãi?

Như đã phân tích ở trên, Ấn Độ, Trung Quốc và Hàn Quốc là các nước có khả năng cung cấp thuế ưu đãi cho rất nhiều các sản phẩm của các nhà xuất khẩu Anh, trong khi đối tác thương mại như Mỹ và Nhật Bản lại không được như vậy. Nhưng ngay cả đối với những sản phẩm này, các cuộc đàm phán FTA của Anh có giúp cắt giảm được thuế hay không? Có lẽ các dòng thuế này đang gây "phiền toái" cho doanh nghiệp xuất khẩu của Anh, nhưng đó chưa phải tất cả.

Biểu đồ 2 là mức thuế trung bình của các đối tác thương mại đang áp dụng cho các nhà xuất khẩu Anh đối với các sản phẩm "có thể được ưu đãi". Cùng với biểu đồ 1, các đối tác nhập khẩu nhiều sản phẩm loại "có thể được ưu đãi" của Anh cũng có mức thuế trung bình cao đối với loại sản phẩm này.

Mức thuế trung bình của Ấn Độ đang áp dụng cho các sản phẩm loại này của Anh là 13% và Trung Quốc là 10%. Mặt khác, không chỉ Nhật Bản và Mỹ nhập khẩu rất ít loại sản phẩm này cho nên việc ưu đãi thuế quan cho các nhà xuất khẩu Anh cũng đem lại lợi ích về giảm chi phí thuế khi có FTA tương đối thấp, chỉ ở mức 5-6%

Cuối cùng, phần bên phải của biều đồ 2 nhấn mạnh sự cần thiết của Anh trong việc phải duy trì FTA với các đối tác FTA hiện tại của EU. Mức thuế mà các nhà xuất khẩu Anh phải trả sẽ tăng lên đáng kể nếu các FTA này hết hiệu lực: tăng từ 0% lên 17% khi xuất khẩu sang Nam Phi, lên 13% khi xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ và Mexico, và lên 7% đối với Liên minh châu Âu.

Biểu đồ 2: Mức thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm “có thể được ưu đãi” năm 2014 của các đối tác thương mại

FTA = Thỏa thuận thương mại tự do

EU và Canada đã ký kết Hiệp định Kinh tế Thương mại toàn diện (CETA) nhưng chưa đưa vào thực hiện..

Lưu ý: Không có dữ liệu của Hàn Quốc

Nguồn: Bown và Crowley

Đâu là cơ hội cho một thỏa thuận FTA với các đối tác thương mại của Anh ?

Trong lịch sử, những đối tác thương mại này đã từng cung cấp ưu đãi thuế quan cho các nước xuất khẩu như Anh hay chưa? Để trả lời câu hỏi này, hãy xem xét các sản phẩm "có thể được ưu đãi" mà các đối tác thương mại này đã cấp cho các nước xuất khẩu có thu nhập cao năm 2014.

Thật không may, biểu đồ số 3 lại cho thấy rằng các đối tác hấp dẫn nhất có thể cung cấp ưu đãi thuế quan có ý nghĩa nhất lại thuộc nhóm cấp ưu đãi thuế quan keo kiệt nhất cho các nước xuất khẩu có thu nhập cao. Các nước có thu nhập cao như Anh sẽ rất khó khăn để có thể thỏa thuận FTA với các đối tác này thậm chí là chỉ về vấn đề liên quan đến cắt giảm thuế với Ấn Độ, và đặc biệt là khó khăn hơn với đối tác Trung Quốc.

Mặt khác, Mỹ, thông qua các FTA với Canada (NAFTA), Hàn Quốc, và Úc có xu hướng cung cấp nhiều ưu đãi về thuế quan cho các nước có thu nhập cao khác. Và trong khi dữ liệu từ năm 2014 cho thấy rằng Nhật Bản về mặt lịch sử, chỉ cấp ưu đãi thuế quan nhỏ giọt cho các nước xuất khẩu có thu nhập cao, điều này có thể thay đổi khi TPP, một thoả thuận giữa Nhật Bản, Úc, Canada, và Mỹ có hiệu lực

Biểu đồ 3. Mức thuế ưu đãi các đối tác thương mại dành cho các nước xuất khẩu có thu nhập cao năm 2014.

FTA = thỏa thuận thương mại tự do.

* Hiệp định kinh tế toàn diện và Hiệp định Thương mại EU-Canada (CETA) đã được đàm phán và ký kết nhưng chưa có hiệu lực.

Nguồn: Bown và Crowley;

Các nước xuất khẩu có thu nhập cao được định nghĩa là các thành viên G20: Úc, Canada, Liên minh châu Âu (28), Nhật Bản, Saudi Arabia, Hàn Quốc, và Mỹ

Kết luận

Trong khi chờ đợi đối tác đàm phán hiệp định thương mại trong tương lai, nước Anh cần phải xem xét, đánh giá các mức thuế nhập khẩu mà các nhà xuất khẩu của mình đang phải đối mặt. Ấn Độ và Trung Quốc đang nổi lên như hai đối tác tiềm năng khá hấp dẫn, là do hai nước này đang áp thuế rất cao cho hầu hết các sản phẩm hàng hóa xuất khẩu của Anh, mặt khác cả hai nước cũng đang mong muốn đàm phán FTA với các đối tác có thu nhập cao. Trong khi vấn đề về thuế quan là một trong những ưu tiên của nước Anh khi nói về việc đàm phán FTA với một đối tác thương mại.

Nếu Anh quay sang đàm phán FTA với Mỹ, một nước vốn đã rất rộng rãi trong việc cấp ưu đãi thuế quan cho các nước xuất khẩu có thu nhập cao, do đó điều này gần như không có nhiều ý nghĩa đối với chiến lược ưu tiên của Anh – và nếu vậy chỉ là vì những thứ liên quan đến thỏa thuận hơn là việc tìm kiếm ưu đãi về thuế. Gần đây cuộc đàm phán TPP và TTIP đã vượt ra ngoài vấn đề cắt giảm thuế quan và nó còn bao gồm các vấn đề về lao động, môi trường, và các tiêu chuẩn sản phẩm, cũng như cách để đạt được sự gắn kết, hội tụ và hài hòa các quy định, và các quy tắc để giải quyết vấn đề đầu tư nước ngoài.

Cuối cùng, các số liệu này đã chỉ ra sự cần thiết hàng đầu là Vương quốc Anh phải có một thỏa thuận thương mại toàn diện với Liên minh châu Âu. Nếu không có một thỏa thuận như vậy, 72,8% sản phẩm của Anh xuất khẩu sang EU sẽ phải đối mặt với mức thuế nhập khẩu mới từ mức không % lên mức trung bình 7,3%. Mặt khác Anh cũng cần phải làm rõ về các điều khoản mới với các đối tác FTA trước đó, như Thổ Nhĩ Kỳ, Mexico, Nam Phi, Hàn Quốc, và Canada.

Nguồn : https://piie.com – PT

Từ khóa : UK, hậu Brexit, bắt đầu lại từ đầu, với các đối tác thương mại.