TPP: Lộ trình bãi bỏ thuế quan cho hàng dệt may của Việt Nam vào thị trường Mỹ

dệt may 8

Nghiên cứu lộ trình cắt giảm thuế của Hiệp định Quan hệ Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đối với hàng dệt may nhập khẩu vào Mỹ từ Việt Nam có thể giúp xác định tìm nguồn cung ứng và chiến lược đầu tư phù hợp trong những năm tới, tiến sĩ Sheng Lu, giáo sư tại khoa Thời trang và May mặc Đại học Delaware bình luận.

Hiện này các văn kiện chính thức của TPP cũng như các con số thống kê thương mại 2015 đã được phát hành. Bài viết này nhằm mục tiêu đưa ra sự đánh giá cập nhật về những tác động có thể có của lộ trình xóa bỏ thuế quan TPP đối với hàng dệt may nhập khẩu vào Mỹ từ Việt Nam.

Việt Nam là nguồn cung hàng dệt và may mặc lớn thứ hai cho thị trường Mỹ, sau Trung Quốc, và được coi là nước sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ TPP trong lĩnh vực dệt may. Không giống như hầu hết các nghiên cứu trước, bài viết này đánh giá chi tiết đến từng sản phẩm, xem xét cụ thể tiến độ xóa bỏ thuế quan cho tổng số 1.605 dòng thuế liên quan đến hàng dệt may của TPP (Biểu thuế quan hài hòa, Chương 50 đến 63, mã HS 8 chữ số), cũng như giá trị thương mại của từng nhóm dòng thuế trong năm 2014 và năm 2015.

Các nhà bán lẻ hàng may mặc, nhãn hiệu thời trang và nhà nhập khẩu có thể tìm thấy ở bài viết này những kết quả hữu ích để có thể đưa ra các quyết định tìm nguồn cung hoặc các chiến lược đầu tư đối với Việt Nam và TPP trong những năm tới.

Theo đánh giá, vào ngày đầu tiên có hiệu lực của TPP, sẽ có khoảng 72% số dòng thuế hàng dệt may từ Việt Nam được miễn thuế nhập khẩu Mỹ. Cụ thể như sau:

Trong tổng số 1.605 dòng thuế hàng dệt và may mặc TPP (Mã HTS 8 chữ số) áp dụng cho Việt Nam, có 1.161 dòng thuế (72,3%) thuộc nhóm EIF - có nghĩa là, sẽ được miễn thuế ngay khi TPP có hiệu lực (EIF).
Hơn 134 dòng thuế sẽ được miễn thuế sau năm 5 (loại B5), 145 dòng thuế sẽ được miễn thuế từ năm thứ 11 (trong danh mục của US6, US8 và US10).
165 dòng thuế còn lại (trong danh mục US7, US9 và US11) sẽ được miễn thuế bắt đầu từ năm 13, kết thúc của lịch trình xóa bỏ thuế quan từng giai đoạn cho hàng dệt và may mặc của Việt Nam.

Bảng 1: Số lượng các dòng thuế được xóa bỏ theo lộ trình TPP áp dụng cho Việt Nam:

Danh mục	Lộ trình xóa bỏ thuế quan	Số dòng thuế	%
EIF	Miễn thuế ngay khi TPP có hiệu lực	1,161	72.30%
B5	Cắt giảm theo lộ trình hàng năm trong giai đoạn 5 năm. Các dòng thuế sẽ được dỡ bỏ hoàn toàn từ ngày 1 tháng 1 năm thứ 5 kể tư khi TPP có hiệu lực thực thi.	134	8.30%
US6	Thuế sẽ được giảm ngay 35% so với mức thuế hiện hành khi TPP có hiệu lực, phần còn lại sẽ được duy trì cho đến ngày 31 tháng 12 năm thứ 10 kể từ năm TPP có hiệu lực. Bãi bỏ hoàn toàn vào ngày 1 tháng 1 năm thứ 11 kể từ năm TPP có hiệu lực.	19	1.20%
US7	Thuế sẽ được giảm ngay 35% so với mức thuế hiện hành khi TPP có hiệu lực, phần còn lại sẽ được duy trì cho đến ngày 31 tháng 12 năm thứ 12 kể từ năm TPP có hiệu lực. Bãi bỏ hoàn toàn vào ngày 1 tháng 1 năm thứ 13 kể từ năm TPP có hiệu lực.	11	0.70%
US8	Thuế sẽ được giảm ngay 35% so với mức thuế hiện hành khi TPP có hiệu lực, phần còn lại sẽ được duy trì cho đến ngày 31 tháng 12 năm thứ 5. Từ ngày 1 tháng 1 năm thứ 6, các dòng thuế này sẽ được giảm thêm 15%. Phần còn lại sẽ được duy trì cho đến ngày 31 tháng 12 năm thứ 10 kể từ năm TPP có hiệu lực. Bãi bỏ hoàn toàn vào ngày 1 tháng 1 năm thứ 11 kể từ năm TPP có hiệu lực.	14	0.90%
US9	Thuế sẽ được giảm ngay 35% so với mức thuế hiện hành khi TPP có hiệu lực, phần còn lại sẽ được duy trì cho đến ngày 31 tháng 12 năm thứ 5. Từ ngày 1 tháng 1 năm thứ 6 các dòng thuế này sẽ được giảm thêm 15%. Phần còn lại sẽ được duy trì cho đến ngày 31 tháng 12 năm thứ 12 kể từ năm TPP có hiệu lực. Bãi bỏ hoàn toàn vào ngày 1 tháng 1 năm thứ 13 kể từ năm TPP có hiệu lực.	14	0.90%
US10	Thuế sẽ được giảm ngay 50% so với mức thuế hiện hành khi TPP có hiệu lực, phần còn lại sẽ được duy trì cho đến ngày 31 tháng 12 năm thứ 10 kể từ năm TPP có hiệu lực. Bãi bỏ hoàn toàn vào ngày 1 tháng 1 năm thứ 11 kể từ năm TPP có hiệu lực.	112	7.00%
US11	Thuế sẽ được giảm ngay 50% so với mức thuế hiện hành khi TPP có hiệu lực, phần còn lại sẽ được duy trì cho đến ngày 31 tháng 12 năm thứ 12 kể từ năm TPP có hiệu lực. Bãi bỏ hoàn toàn vào ngày 1 tháng 1 năm thứ 13 kể từ năm TPP có hiệu lực.	140	8.70%
Tổng		1,605	100%

70% tổng số dòng thuế dệt may Việt Nam sẽ được miễn thuế ngày khi TPP có hiệu lực

Thứ hai, mặc dù hơn 70% tổng số dòng thuế sẽ được miễn thuế ngày khi TPP có hiệu lực, tuy nhiên tổng các sản phẩm này chỉ chiếm 40% giá trị nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào Mỹ trong những năm gần đây (Bảng 2). Sự cách biệt đáng chú ý này là do hai yếu tố:

• Đối với nhiều sản phẩm trong danh mục EIF, Việt Nam thực sự xuất khẩu rất ít sang Mỹ (như các sản phẩm dệt may và hàng lụa);

• Phần xuất khẩu dệt may nhiều nhất, có giá trị nhất của Việt Nam sang Mỹ lại được coi là "nhạy cảm" và sẽ không được hưởng ưu đãi miễn thuế trong vòng năm 10 hoặc thậm chí 12 năm kể từ khi TPP có hiệu lực. Loại này bao gồm một số sản phẩm cạnh tranh nhất của Việt Nam tại thị trường Mỹ như quần vải bông cho phụ nữ trẻ em gái, quần ống chẽn và quần soóc, hàng không dệt hoặc móc (6204.62.40; 6204.62.40; 6104.62.20; 6104.63.20 và 6203.42.40 ) và áo sơ mi sợi nhân tạo sợi cho nam giới và bé trai (6105.20.20) và quần (6203.43.40).

Bảng 2: Giá trị nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ từ Việt Nam theo danh mục loại bỏ thuế quan TPP:

Danh mục	Giá trị nhập khẩu 2014	Giá trị nhập khẩu 2015	Tỷ lệ 2014	Tỷ lệ 2015
EIF	4,822	5,318	40.00%	39.30%
B5	290	335	2.40%	2.50%
US6	2,801	3,163	23.20%	23.40%
US7	1,341	1,403	11.10%	10.40%
US8	763	877	6.30%	6.50%
US9	460	534	3.80%	3.90%
US10	878	1,037	7.30%	7.70%
US11	707	873	5.90%	6.50%
Tổng	12,063	13,532	100%	100%

Nguồn: Ủy ban Thương mại Mỹ (USITC)

Thêm vào đó, các sản phẩm thuộc danh mục B5 chỉ chiếm 2,5% tổng giá trị nhập khẩu hàng dệt may từ Việt Nam của Mỹ năm 2015. Nếu cấu trúc sản phẩm không thay đổi, điều đó có nghĩa là có đến 60% giá trị sản phẩm dệt may của Việt Nam xuất sang Mỹ sẽ không được miễn thuế trong 10 năm, thậm chí là 12 năm kể từ khi TPP có hiệu lực.

Bảng 3: Tỷ trọng các danh mục cắt giảm thuế hàng dệt may của Việt Nam vào Mỹ

Danh mục	1 -4 năm	5 – 10 năm	11-12 năm	Từ 13 năm
Miễn thuế	EIF	EIF+B5	EIF+B5+US6+US8+US10	Tất cả các danh mục
% giá trị thương mại được miễn thuế	39.30%	41.80%	79.30%	100.00%
Tổng % các dòng thuế được miễn thuế	72.30%	80.70%	89.70%	100.00%

Nguồn: Ủy ban Thương mại Mỹ (USITC)

70% giá trị nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ từ Việt Nam nằm trong nhóm lộ trình cặt giảm thuế quan dài

Thứ 3, năm 2015, khoảng 70% giá trị nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ từ Việt Nam nằm trong nhóm 30 sản phẩm chính. Thật không may mắn là 30 sản phẩm này lại đang phải đối mặt với lộ trình cắt giảm thuế quan dài hơn nhiều so với các sản phẩm ít nhạy cảm hơn trong khi có tỷ trọng không đáng kể.

Theo bảng 4, trong 30 dòng thuế hàng đầu có 11 dòng thuế sẽ được đưa về không ngay khi TPP có hiệu lực (36% trong tổng số 72%), 23 dòng thuế sẽ được dỡ bỏ sau 10 năm (76% trong 90%) và 7 dòng thuế còn lại sẽ được dỡ bỏ sau 12 năm (23% trong 10%).

Nhìn chung, kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ từ Việt Nam tăng đột biến ngay lập tức sau khi TPP có hiệu lực là hầu như không xảy ra. Thay vào đó, lộ trình xóa bỏ thuế quan được thiết kế có mục đích, cùng với việc Việt Nam chưa thể đáp ứng đầy đủ các quy định xuất xứ từ sợi của TPP để được ưu đãi thuế. Do vậy, kịch bản khả dĩ nhất là nhập khẩu hàng dệt may từ Việt Nam sẽ tăng trưởng với tỷ lệ khiêm tốn - ít nhất là trong 4 năm đầu của TPP.

Bảng 4: 30 mặt hàng dệt may có kim ngạch xuất khẩu hàng đầu sang Mỹ năm 2015

#	Mã HS	Mô tả	Giá trị nhập khẩu năm 2014 (US)	Giá trị nhập khẩu năm 2015 (US)	Loại
1	61.102.020	Áo bó,dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	1,109,500	1,097,948	EIF
2	61.103.030	Áo bó, áo chui đầu, và các mặt hàng tương tự, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	698,048	882,132	EIF
3	62.046.240	Quần dài, quần ống chẽn và quần soóc, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	505,209	510,069	US7
4	61.046.220	Quần dài, quần ống chẽn và quần soóc, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	319,987	371,820	US10
5	61.046.320	Quần dài, quần ống chẽn và quần soóc, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	233,012	339,087	US10
6	62.034.240	Quần dài và quần soóc, không bao gồm quần yếm, dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	350,680	306,658	US7
7	61.071.100	Quần lót, quần sịp, dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	277,961	276,477	US6
8	62.052.020	Áo sơ mi, dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	251,719	274,895	EIF
9	61.044.320	Váy, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	225,842	260,764	EIF
10	61.052.020	Áo sơ mi, dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	220,889	260,334	US8
11	62.034.340	Quần dài, quần ống chẽn và quần soóc, dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, chất liệu sợi nhân tạo	202,100	242,425	US7
12	61.091.000	Áo phông, áo may ô và các loại áo lót khác, dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	205,640	236,387	US6
13	62.019.330	Áo khoác ngoài, áo gió và các loại tương tự, dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	213,889	232,238	EIF
14	62.046.335	Quần dài, quần ống chẽn và quần soóc, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	184,814	228,099	US9
15	61.051.000	Áo sơ mi, dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	191,951	220,744	US8
16	62.064.030	Áo choàng, áo sơ mi cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	124,312	176,414	US11
17	62.104.050	Quần áo may từ các loại vải thuộc nhóm 59.03, 59.06/ 59.07 dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai	136,598	168,425	EIF
18	62.114.300	Quần áo chống cháy, quần áo trượt tuyết, quần áo khác cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	125,514	162,946	US11
19	62.044.340	Váy, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	132,158	157,090	EIF
20	61.034.315	Quần dài, quần ống chẽn và quần soóc, dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	115,684	156,998	US6
21	62.029.345	Áo khoác ngoài, áo gió và các loại tương tự, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, không bao gồm các sản phẩm dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo, chống nước	127,752	152,601	EIF
22	59.022.000	Vải mành dùng làm lốp từ sợi có độ bền cao từ các polyeste	133,664	131,992	US9
23	61.099.010	Áo phông, áo may ô và các loại áo lót khác, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	81,286	118,447	US6
24	62.105.050	Quần áo may từ các loại vải thuộc nhóm 59.03, 59.06/ 59.07 dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái	97,408	109,135	EIF
25	61.023.020	Áo khoác dài, áo khoác mặc khi đi xe (car-coat), áo khoác không tay, áo choàng không tay, áo gió, và các loại tương tự, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	95,294	105,933	US8
26	61.062.020	áo khoác ngắn (blouses), áo sơ mi và áo sơ mi phỏng kiểu nam dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	93,823	104,800	EIF
27	61.061.000	áo khoác ngắn (blouses), áo sơ mi và áo sơ mi phỏng kiểu nam dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	109,132	97,345	US10
28	61.142.000	Quần áo chống cháy, dệt kim hoặc móc, chất liệu bông	81,508	95,972	US6
29	61.124.100	Quần áo bơi dệt kim hoặc móc, dùng cho phụ nữ hoặc trẻ em gái, chất liệu sợi nhân tạo	61,616	88,466	EIF
30	61.013.020	Áo khoác dài, áo khoác mặc khi đi xe (car-coat), áo khoác không tay, áo choàng không tay, áo gió, và các loại tương tự, , dùng cho nam giới hoặc trẻ em trai, dệt kim hoặc móc, chất liệu sợi nhân tạo	77,398	86,798	US8

Liệu Việt Nam có thể đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may sang Mỹ bắt đầu từ năm 11 sau khi TPP có hiệu lực

Mặt khác, thật thú vị khi dự báo xem liệu Việt Nam có thể đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may sang Mỹ bắt đầu từ năm 11 sau khi TPP có hiệu lực. Năm 11 là mốc quan trọng bởi vì tổng số 145 dòng thuế - chiếm khoảng một phần ba giá trị nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ từ Việt Nam - sẽ hội đủ điều kiện miễn thuế.

Mức thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm này sẽ vẫn duy trì ở mức trung bình là 5,3% trong vòng 10 năm đầu, và một số sản phẩm sẽ có mức thuế khoảng 16%. Điều này có nghĩa rằng cắt giảm thuế quan có thể làm tăng đáng kể khả cạnh tranh về giá cho các sản phẩm của Việt Nam và dẫn đến khối lượng xuất khẩu nhiều hơn.

Vượt lên tất cả là kỳ vọng Việt Nam sẽ có một ngành công nghiệp dệt may mạnh hơn sau một thập kỷ thực hiện TPP. Các nhà đầu tư trong và ngoài nước đã xây dựng nhà máy dệt may ở Việt Nam, giúp ngành công nghiệp này phát triển. Khi sợi và vải có thể được cung cấp tại nội địa, công nghiệp may mặc "Made in Việt Nam 'sẽ trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường Mỹ về giá cả, tốc độ đáp ứng và khả năng cung ứng linh hoạt.

Nguồn : http://www.just-style.com/ - VQ

Từ khóa : TPP, lộ trình, bãi bỏ thuế quan, cho hàng dệt may, của Việt Nam, vào thị trường Mỹ.