Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, với việc ký kết hàng loạt các Hiệp định FTA, đặc biệt gần đây là các FTA thế hệ mới như TPP, VN – EU… đã đưa vấn đề lao động thành một trong những yêu cầu bắt buộc đối với các nước tham gia trong đó có Việt Nam.

Điều này đòi hỏi Việt Nam phải hoàn thiện thể chế pháp luật lao động để phù hợp với các cam kết tại các Hiệp định, bao gồm cả Tuyên bố về những Nguyên tắc và Quyền cơ bản trong Lao động của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).

DN đối mặt với nhiều áp lực

Chiến lược hội nhập quốc tế về lao động và xã hội đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 20/1/2016 cũng đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt của chính phủ đối với sự phát triển của QHLĐ tại VN.

Mục tiêu chính của Chiến lược là hội nhập quốc tế về lao động – xã hội nhằm phát huy tiềm năng nội lực, lợi thế so sánh của VN, tranh thủ tối đa môi trường, nguồn lực quốc tế góp phần thực hiện mục tiêu phát triển lao động – xã hội đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030… Đồng thời, phấn đấu phát triển lĩnh vực lao động – xã hội đạt trình độ các nước ASEAN- 6 vào năm 2020 và kịp các nước ASEAN- 4 vào năm 2025…

Trong tiến trình hội nhập quốc tế, các DN VN đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng về nâng cao khả năng cạnh tranh, cùng với thách thức làm thế nào để duy trì mối quan hệ lao động (QHLĐ) hài hòa giữa người sử dụng lao động với người lao động để giảm thiểu tranh chấp lao động, đình công, nâng cao năng suất lao động, cải thiện đời sống cho người lao động và thúc đẩy sự phát triển của DN và nền kinh tế.

Đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng

Còn nhớ, năm 1998 ILO đã ra Tuyên bố về những nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động và đến năm 2008 tiếp tục thông qua Tuyên bố về thúc đẩy việc bảo đảm quyền lợi của người lao động trong quá trình toàn cầu hóa công bằng. Đây cũng là cách tiếp cận của các FTA thế hệ mới và đang trở thành xu thế trên toàn cầu. Nếu như vào thời điểm thành lập WTO vào năm 1995 mới có 4 Hiệp định FTA có nội dung về lao động, thì đến nay đã có trên 70 Hiệp định FTA quy định về nội dung này.

Việc đưa nội dung lao động vào các Hiệp định FTA thế hệ mới còn có mục đích bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng giữa các bên trong quan hệ thương mại, do khi một nước áp dụng tiêu chuẩn lao động thấp và người lao động không được bảo đảm quyền thương lượng với người sử dụng lao động về tiền lương và điều kiện làm việc thì sẽ có chi phí sản xuất thấp hơn nên có lợi thế cạnh tranh so với nước áp dụng tiêu chuẩn lao động cao và bảo đảm các quyền nêu trên của người lao động theo quy định của ILO. Đối với lĩnh vực lao động, cam kết về lao động của Việt Nam trong Hiệp định TPP cũng như FTA VN – EU là những cam kết có tác động làm thay đổi lớn đối với hệ thống QHLĐ tại VN.

Và hành động của VCCI

Đây là thời điểm cộng đồng DN cần tích cực tham gia vào quá trình đóng góp ý kiến cho việc sửa đổi các chính sách pháp luật đáp ứng cam kết quốc tế cũng như đảm bảo môi trường hoạt động kinh doanh thuận lợi cho DN, tạo ra nhiều việc làm và QHLĐ hài hòa, ổn đinh. VCCI với vai trò là tổ chức quốc gia đại diện cộng đồng DN VN sẽ tập hợp ý kiến cộng đồng DN để đề xuất chính phủ về các cải cách, điều chỉnh chính sách, pháp luật cho phù hợp với tình hình hội nhập quốc tế.

Bên cạnh đó, VCCI đang tăng cường việc hoàn thiện hệ thống tổ chức đại diện người sử dụng lao động trên địa bàn cả nước và xây dựng chương trình hành động nâng cao năng lực cho các hiệp hội DN trong lĩnh vực QHLĐ. Đồng thời, ủy quyền cho gần 20 Hiệp hội DN cấp tỉnh thực hiện chức năng đại diện Người sử dụng lao động cấp tỉnh. Bước đầu, các Hiệp hộ đã ổn định hoạt động và tham gia tích cực xây dựng cơ chế 3 bên trong QHLĐ tại địa phương, góp phần xây dựng QHLĐ hài hòa trong DN.. Mạng lưới này sẽ hỗ trợ việc nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của các DN được sâu sát hơn, đồng thời cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ cho DN của VCCI được mạnh mẽ hơn nữa.

Hoàng Quang Phòng
Phó Chủ tịch VCCI

Ông Phạm Minh Huân – Thứ trưởng Bộ LĐ – TBXH:Điều chỉnh luật pháp tương thích với những cam kết quốc tế

Trong thời gian tới, dự báo sẽ có những yếu tố mới xuất hiện từ quá trình phát triển của nền kinh tế cũng như từ quá trình hội nhập quốc tế có tác động đến QHLĐ.

Thứ nhất, quá trình công nghiệp hóa sẽ tiếp tục làm tăng tỉ lệ lao động tham gia QHLĐ trong các DN ở khu vực kinh tế chính thức. Điều này sẽ làm gia tăng áp lực mới lên QHLĐ, đặc biệt ở những địa phương có mức độ tập trung công nghiệp cao.
Thứ hai, khi chính thức tham gia các Hiệp định FTA thì VN sẽ phát huy được lợi thế kinh tế so sánh ở những ngành sử dụng nhiều lao động như: dệt may, da giầy, chế biến thủy sản…Dự báo XK của các sản phẩm từ những ngành nghề này sẽ tăng mạnh, có thể tạo thêm hàng triệu cơ hội việc làm mới, nhưng cũng có thể tạo ra những thách thức lớn về QHLĐ vì đây luôn là những ngành có độ nhạy cảm cao về QHLĐ. Quá trình hội nhập sẽ có những tác động đến QHLĐ, ở tầm Quốc gia VN sẽ phải điều chỉnh, bổ sung luật pháp cho tương thích với những cam kết quốc tế mà VN tham gia.

Ông Chang – Hee Lee – giám đốc ILO tại VN:ILO sẵn sàng hỗ trợ cho nỗ lực chung của các đối tác ba bên

Với việc VN hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu thông qua các FTA, nổi bật nhất là TPP và FTA giữa VN và EU. VN đã nhắc lại cam kết cải cách luật pháp, thiết chế và thực tiễn QHLĐ với sự tôn trọng đầy đủ tuyên bố năm 1998 của ILO về nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động. VN đang chuẩn bị tiến hành đổi mới về mặt thiết chế đối với các thiết chế thị trường lao động, bao gồm các thiết chế về QHLĐ. Tất cả các chủ thể đều cam kết đổi mới QHLĐ thành công để VN có thể chuyển thành một nước có thu nhập trung bình cao thông qua con đường tăng trưởng toàn diện. Kể từ đầu năm 2000, các đối tác ba bên và ILO đã làm việc cùng nhau để xây dựng QHLĐ lành mạnh và tôn trọng gia trị cũng như các nguyên tắc của ILO…

Bà Nguyễn Thị Thu Hồng – Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ VN:Khó khăn mới trong hội nhập

Các DN và người lao động là những đối tượng chịu nhiều tác động tiêu cực nhất. Tại VN, người lao động nói chung và đoàn viên công đoàn nói riêng cũng gặp rất nhiều khó khăn, thách thức với tỷ lệ thất nghiệp của lao động trong độ tuổi của năm 2015 là 2,3% và tỷ lệ thiếu việc làm là 1,82%. Bên cạnh những tác động tích cực, hội nhập quốc tế cũng đang gây ra những hệ quả tiêu cực đối với lao động và phong trào công đoàn. Ở nhiều nơi, quyền công đoàn bị vi phạm…Sự phát triển của các chuỗi cung cấp toàn cầu đang làm biến dạng thị trường lao động dẫn đến công ăn việc làm của người lao động ở nhiều nước trở lên bấp bênh, mạng lưới an sinh xã hộ không được đảm bảo.

Nguồn : baomoi.com

Từ khóa : Cải cách, quan hệ lao động, công cụ, cạnh tranh, trong FTA.