Đưa cam kết tạo thuận lợi hải quan cho doanh nghiệp vào chế tài

Không chỉ có những tiêu chuẩn bắt buộc về minh bạch hóa cải cách thủ tục hải quan như doanh nghiệp được quyền biết thông tin gì và công bố ở đâu với những quy định đã có; quyền bình luận về những quy định mới và quyền có thời gian chuẩn bị quy định mới; quyền khiếu nại ở đâu về những vấn đề chưa hài lòng… là những cam kết thuộc nhóm A mà cơ quan hải quan phải thực hiện ngay với Hiệp định tạo thuận lợi thương mại của WTO (TFA).

Haiquan

Đây là những thông tin được đưa ra tại Hội thảo “Quan hệ đối tác hải quan - doanh nghiệp trong thực thi Hiệp định tạo thuận lợi thương mại của WTO” vừa được VCCI và Tổng cục Hải quan phối hợp với USAID tổ chức tại TP. HCM.

Theo ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Ủy ban Tư vấn chính sách thương mại quốc tế, thực tế, pháp luật hiện tại cũng có hầu hết các quy định về quyền của doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hải quan, nhưng sự ràng buộc cũng như chế tài với cơ quan thừa hành chưa cao. Với TFA, các tiêu chuẩn, yêu cầu bắt buộc phải đạt được trong cải cách được xác định rõ.

Trong khi đó, ông Nguyễn Toàn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Tổng cục Hải quan cho biết, khi thực hiện TFA, các nước đang phát triển hoặc chậm phát triển sẽ phân loại mỗi biện pháp theo khả năng thực hiện biện pháp đó.

Cụ thể, cam kết thuộc phân nhóm A được thực hiện ngay khi Hiệp định có hiệu lực (thông báo cho WTO trước ngày 31/7/2014), phân nhóm B và C được thực hiện có thời điểm khi Hiệp định có hiệu lực. Thống kê đến ngày 4/11/2014, đã có 42/160 nước thông báo thực hiện các cam kết nhóm A với mức cam kết từ 5% đến 100%.

Đối với nhóm A, Việt Nam có 15 cam kết (38%) thực thi về thủ tục chung về phí và lệ phí; hàng chuyển phát nhanh, yêu cầu về thủ tục và chứng từ; cơ hội của doanh nghiệp về góp ý và thông tin trước khi văn bản có hiệu lực; quyền khiếu kiện và khiếu nại; chấp nhận bản sao; tăng cường không phân biệt quá cảnh…

Về bản chất của TFA, ông Trần Hữu Huỳnh cho rằng, hiệp định này quy định vấn đề thuận lợi hóa thương mại chứ không phải tự do hóa thương mại, nhưng không có thuận lợi thì không thể tự do thương mại.

Khảo sát mới đây của VCCI với nhiều doanh nghiệp thường xuyên thực hiện các thủ tục hải quan cho thấy, hơn 80% doanh nghiệp cho rằng, chất lượng niêm yết quy định về thủ tục hải quan là đầy đủ, dễ hiểu, chính xác; 15,4% cho rằng không đầy đủ, khó hiểu, khó tiếp cận; còn 3,2% doanh nghiệp có ý kiến khác.

Về vấn đề phản ánh, kiến nghị đối với các thủ tục hải quan, có 76% doanh nghiệp đã từng gửi phản ánh về các thủ tục này… Cũng theo khảo sát này, vẫn còn 36% doanh nghiệp phản ánh, phải đi lại nhiều lần đến cơ quan giải quyết thủ tục hải quan để sửa đổi, bổ sung hồ sơ và hỏi kết quả.

Đây là tỷ lệ còn cao và ngành hải quan cần giảm xuống khoảng 10% là tốt nhất. Dù vẫn còn nhiều vướng mắc nhưng ông Huỳnh nhận định, thủ tục hải quan đã có những tiến bộ rõ rệt so với thời gian trước đây.

“Thực tế hiện nay, 70% thủ tục nằm ở các bộ các ngành, 30% nằm ở hải quan. Chính vì vậy, cải cách là phải đồng bộ chứ không của riêng ngành hải quan. Và doanh nghiệp cũng phải có trách nhiệm phản ánh tích cực và kiên quyết các vướng mắc để cùng giải quyết, bởi ở Việt Nam thường thì… con có khóc mẹ mới cho bú”, ông Huỳnh nói.

Theo ông Herb Cochran, Giám đốc điều hành AmCham, một nghiên cứu cho biết, việc xác định rõ ràng các thủ tục hải quan sẽ làm giảm chi phí thương mại tương đương 3,7%. Cải cách thủ tục hải quan, tạo điều kiện thuận lợi trong thương mại sẽ đem lại hàng tỷ USD cho doanh nghiệp.

“Một phần lớn của thương mại thế kỷ 21 cần có chuỗi cung ứng toàn cầu tích hợp để di chuyển hàng hóa và thành phẩm trên khắp thế giới. Hàng hóa trung gian chiếm 60% thương mại toàn cầu và khoảng 30% tổng số thương mại được thực hiện giữa các công ty thành viên của các tập đoàn đa quốc gia. Do đó, chất lượng dịch vụ của hải quan có ý nghĩa rất quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Năm 1999, Hoa Kỳ đã phải ban hành Luật hiện đại hóa Luật Hải quan. Lộ trình thực hiện Luật Hải quan và các quy định hải quan được nêu rất rõ để doanh nghiệp có thời gian hiểu và thực hiện…”, ông Herb Cochran nói và nhận định thêm, cải cách thủ tục hành chính, trong đó có hải quan sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.

Hoa Kỳ hiện có hơn 10.000 doanh nghiệp xuất nhập khẩu được ưu tiên thực hiện thủ tục hải quan (làn xanh), trong số này có hơn 1.000 doanh nghiệp nước ngoài với cả những doanh nghiệp Việt Nam được hưởng những chính sách ưu tiên này.

Theo tinnhanhchungkhoan.vn

Từ khóa: cam kết, tạo thuận lợi, hải quan, doanh nghiệp, chế tài