Cải thiện cơ cấu để gia tăng xuất khẩu

Nhận định về tình hình xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2013, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa cho biết: 6 tháng đầu năm kim ngạch xuất khẩu của cả nước đạt 49% kế hoạch năm và để hoàn thành kế hoạch năm 2013 mà Chính phủ giao là 126,1 tỷ USD thì trong 6 tháng cuối năm phải xuất khẩu bình quân là 10,67 tỷ USD/tháng. X ét theo yếu tố chu kỳ thì xuất khẩu 6 tháng cuối năm luôn cao hơn 6 tháng đầu năm từ 15 - 25% (năm 2012 tỷ lệ này là 15%, năm 2011 tỷ lệ này là 23%) . N ếu như không có yếu tố đột biến thì đây là con số có khả năng thực hiện.

Theo Bộ Công Thương, trong tháng 6/2013, kim ngạch xuất khẩu của cả nước đạt 11,4 tỷ USD, nâng tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong 6 tháng đầu năm đạt trên 62 tỷ USD, tăng 16,1% so với cùng kỳ năm 2012. Trong đó, x uất khẩu của khối các doanh nghiệp trong nước tăng 2,2% so với cùng kỳ năm 2012, trong khi đó cùng kỳ năm 2012 so với cùng kỳ năm 2011 tăng 1%. Dù mức tăng so với cùng kỳ không cao nhưng cũng là dấu hiệu cho thấy sự nỗ lực của các doanh nghiệp trong nước trong việc đẩy mạnh xuất khẩu. Thị trường châu Á tiếp tục là thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam với tốc độ tăng trưởng cao (19,9%) và chiếm tỷ trọng lớn nhất (hơn 82% trong tổng k im ngạch xuất khẩu của Việt Nam , tăng 2% so với 6 tháng năm 2012).

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, xuất khẩu của Việt Nam mới chỉ tận dụng được lợi thế so sánh tĩnh về lao động và tài nguyên. Kết quả là tỷ trọng xuất khẩu chủ yếu gồm những ngành hàng sử dụng lao động với giá trị gia tăng thấp, nhất là các mặt hàng nông nghiệp và tài nguyên khoáng sản. Tỷ trọng các mặt hàng sử dụng công nghệ hiện đại thấp so với Trung Quốc và các nước ASEAN. Trong bối cảnh Chính phủ đang đặt ra nhiệm vụ tái cơ cấu nền kinh tế, thay đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng tăng trưởng, nước ta phải cải thiện cơ cấu xuất khẩu bằng cách đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng sử dụng công nghệ hiện đại trên cơ sở đổi mới công nghệ.

T hời gian tới, thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam được dự báo là nhu cầu nhập khẩu sẽ tăng trưởng chậm lại, trong khi các thị trường nhập khẩu của châu Á được dự báo là nhu cầu nhập khẩu tăng nhanh. Nếu xuất khẩu hàng hóa sang các quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á, Việt Nam sẽ tận dụng được lợi thế về khoảng cách địa lý và nhiều nét tương đồng về văn hóa. Điều này sẽ mang lại thuận lợi trong việc tiếp cận và mở rộng thị trường. Ngoài ra, để cải thiện cơ cấu xuất khẩu không thể không tính đến vai trò của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vì hiện tại khu vực này chiếm hơn 50% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam và là kênh quan trọng kết nối kinh tế trong nước với nền kinh tế toàn cầu. Do đó, việc định hướng xuất khẩu mang công nghệ tiên tiến vào Việt Nam cần phải có chính sách thu hút các doanh nghiệp FDI có chất lượng.

Cũng theo Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa, 6 tháng còn lại của năm, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ còn gặp nhiều khó khăn. Để đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu cả năm 2013, các đơn vị chức năng của Bộ Công Thương đang tập trung tháo gỡ giúp các doanh nghiệp nâng cao chất lượng hàng hóa để thúc đẩy xuất khẩu. Bộ Công Thương sẽ tập trung thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp hỗ trợ và đơn giản hóa thủ tục hành chính cấp C/O (thủ tục hải quan về xuất khẩu). Cùng với đó, Bộ sẽ nâng cấp và hoàn thiện hệ thống cấp giấy chứng nhận xuất xứ, triển khai trao đổi cấp C/O điện tử với các nước trong khu vực.

Cùng với việc đ ẩy mạnh các hoạt động đàm phán song phương, đa phương nhằm mở rộng thị trường thúc đẩy xuất khẩu, tham gia đàm phán các Hiệp thương mại tự do để tạo thị trường cho xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam , gia tăng xuất khẩu và tập trung k ha i thác tốt hơn các thị trường truyền thống đồng thời quan tâm phát triển các thị trường mới, nhất là các thị trường có nhiều tiềm năng ở khu vực Đông Âu, Tây Á, Nam Á, châu Phi, Mỹ La tinh, Bộ Công Thương cũng xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm một số ngành hàng có lượng hàng hóa lớn như gạo, thủy sản, cà phê, hạt tiêu, hạt điều.

Ngoài ra, Bộ Công Thương đổi mới phương thức xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, trong đó cần ưu tiên chú trọng những thị trường tiềm năng, các hàng hoá đang có nhu cầu lớn về tiêu thụ trong nước và xuất khẩu nhưng đang gặp khó khăn; tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác thông tin, dự báo thị trường, kịp thời thông báo, tuyên truyền nâng cao nhận thức của các nhà sản xuất, xuất khẩu về các loại rào cản của các nước nhập khẩu nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, cải thiện chất lượng hàng hóa tránh rủi ro cho doanh nghiệp khi thực hiện các hợp đồng xuất khẩu.
Mặt khác, các doanh nghiệp cũng mở rộng thị trường xuất khẩu, không để lệ thuộc quá lớn vào một thị trường, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác dự báo thị trường trong và ngoài nước, phổ biến kịp thời, rộng rãi các thông tin thị trường cho các doanh nghiệp. Đồng thời, đẩy mạnh hoạt động thương mại biên giới, giải quyết kịp thời vướng mắc phát sinh, tạo dựng những điều kiện để các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và miền núi khai thác và phát huy thế mạnh và tiềm năng của mình.

Theo TTXVN