Chuyển dịch nông nghiệp phù hợp với tác động của hội nhập

Ngày 3/7, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Chương trình hỗ trợ kỹ thuật hậu gia nhập WTO tổ chức Hội thảo “Tác động của hội nhập tới chuyển đổi cơ cấu ngành nông nghiệp và vấn đề sinh kế đói nghèo tại nông thôn – Phương pháp thực hiện và kết quả”.

Hội thảo đã đưa ra bức tranh toàn cảnh của tác động hội nhập đối với các lĩnh vực trong nông nghiệp, từ việc liên quan đến sản lượng, sử dụng các yếu tố nguồn lực, các yếu tố đầu ra cũng như những tác động đến xuất nhập khẩu các ngành nông sản. Tại hội thảo, Tiến sĩ David Vanzetti, Trưởng nhóm tư vấn quốc tế chương trình cho rằng: Tác động của hội nhập làm chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp và việc chuyển dịch nguồn lực từ lĩnh vực này sang lĩnh vực khác, vùng này sang vùng khác rất nhanh chóng. Bên cạnh đó, do sự mở rộng của đô thị, hiện nay mỗi năm Việt Nam mất đi 3 - 4% diện tích đất đai nông nghiệp để phục vụ phát triển đô thị. Cùng với việc chuyển dịch ngành nông nghiệp cần phải có sự điều chỉnh lao động giữa các ngành cho phù hợp, đặc biệt là sự mở rộng nhanh chóng của một số ngành. Tác động của hội nhập còn tạo ra những thay đổi, chuyển dịch của thị trường, năng suất, công nghệ, thậm chí thay đổi về chính sách thương mại, xuất nhập khẩu...

Theo các kết quả nghiên cứu được nhóm chuyên gia công bố tại Hội thảo, Việt Nam ngày càng tăng cường hội nhập quốc tế và tự do hóa thương mại. Điều này mang lại lợi ích to lớn về tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo. Tỷ lệ nghèo giảm nhanh nhưng sử dụng chuẩn nghèo còn khá thấp. Khi chuẩn nghèo được nâng lên thì tỷ lệ nghèo cả nước vẫn cao. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu thường tập trung ở khu đô thị, vùng đồng bằng, là những nơi có tỷ lệ nghèo thấp. Những khu vực có tỷ lệ nghèo trung bình thì tốc độ giảm nghèo cao. Người nghèo kinh niên tập trung ở nhóm dân tộc thiểu số, họ có thời gian làm việc phi nông nghiệp thấp và năng suất nông nghiệp cũng thấp hơn so với những nhóm đối tượng khác. Các hộ gia đình nông thôn không tham gia nhiều vào hội nhập kinh tế nên không hưởng lợi trực tiếp từ hội nhập kinh tế quốc tế. Sinh kế của người nghèo kinh niên đa phần tập trung ở miền núi phía Bắc, không có liên quan nhiều đến các hoạt động kinh tế có yếu tố nước ngoài.

Cũng theo TS David Vanzetti, dự báo năng suất ngành nông nghiệp trong 5 năm tới sẽ tăng rất nhanh mặc dù quỹ đất nông nghiệp có chiều hướng suy giảm. Tuy nhiên cũng phải thận trọng với việc một số ngành năng suất và sản lượng tăng nhanh thì giá cả sẽ giảm xuống. Tỷ trọng sản phẩm nông nghiệp sẽ có nhiều thay đổi, giá cả đầu vào của ngành nông nghiệp cũng sẽ tăng. Vì thế, việc duy trì tính cạnh tranh và tái cơ cấu ngành nông nghiệp, trong điều kiện hội nhập hiện nay đòi hỏi phải có sự điều hòa, bố trí lại nguồn vốn, thị trường lao động cũng như lựa chọn một số loại mặt hàng có lợi thế cạnh tranh để có chiến lược phát triển sản xuất. Chẳng hạn, trong nông nghiệp, ngành sản xuất rau quả được dự đoán sẽ tạo ra nhiều việc làm nhất và nếu phát triển ngành này, nông dân sẽ rất có lợi.

Theo TTXVN