Đưa hàm lượng Ethoxyquin trong sản phẩm tôm về dưới mức cho phép

Trước tình trạng cơ quan thẩm quyền Nhật Bản thắt chặt kiểm tra 100% lô tôm nhập khẩu từ Việt Nam về chỉ tiêu hàm lượng Ethoxyquin, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) đang khẩn trương chỉ đạo các đơn vị chức năng tìm ra giải pháp nhằm đưa hàm lượng Ethoxyquin trong sản phẩm tôm về dưới mức cho phép.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong nửa đầu tháng 8/2012, giá trị xuất khẩu tôm sang Nhật Bản đã giảm 22,3% so với cùng kỳ năm ngoái - mức giảm mạnh nhất từ đầu năm đến nay, trong khi thông thường xuất khẩu tôm phải tăng trong tháng 8, tháng 9 và tháng 10. Theo ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký VASEP, Nhật Bản là thị trường chiếm tỉ trọng hơn 30% tổng sản lượng tôm xuất khẩu của Việt Nam. Nếu bị kẹt lại về vấn đề Ethoxyquin sẽ là một bất lợi cho xuất khẩu tôm trong năm nay.

Bà Trần Bích Nga, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông, lâm sản và thủy sản, cho biết: Ethoxyquin là chất chống oxi hóa tổng hợp, được sử dụng trong thức ăn chăn nuôi và được quy định hàm lượng nhất định. EU quy định Ethoxyquin đối với thức ăn chăn nuôi cho phép ở ngưỡng dưới 150 ppm. Trong thực phẩm nói chung và thủy sản nói riêng, EU không quy định mức Ethoxyquin tối đa. Mỹ cho phép Ethoxyquin trong thức ăn chăn nuôi với hàm lượng tối đa là 150 ppm và cũng không có quy định đối với thủy sản. Nhật Bản quy định thức ăn cho tôm là tối đa 150 ppm. Trong thực phẩm, cá Nhật Bản quy định là 1 ppm, nhưng không quy định cho giáp xác và cũng chưa có xác định cho tôm và cua. Tuy nhiên, theo quy định của Nhật Bản nếu chưa xác định được mức dư lượng cụ thể cho một loại sản phẩm cụ thể thì mức mặc định sẽ là 0,01 ppm. Do đó, sản phẩm tôm của Việt Nam đã bị áp mức kiểm soát MRL đối với Ethoxyquin là 0,01 ppm.

Để sản phẩm tôm thành phẩm có hàm lượng Ethoxyquin không vượt ngưỡng 0,01 ppm, theo khảo sát của VASEP, khi kiểm nghiệm tại ao, trước khi đưa đưa sản phẩm về chế biến cho thấy: nếu trong thức ăn thủy sản chứa hàm lượng dưới 0,5 ppm thì sản phẩm không phát hiện thấy Ethoxyquin. Nếu tôm bị nhiễm Ethoxyquin ở mức trên 0,01 ppm thì hàm lượng trong thức ăn tương ứng sẽ là lớn hơn 0,5 ppm. Do đó, VASEP đề nghị Bộ NN và PTNT quy định hàm lượng tối đa cho phép chất Ethoxyquin trong thức ăn nuôi tôm ở mức 0,5 ppm thay cho mức 150 ppm như hiện nay. VASEP cho rằng, đây là ngưỡng tối đa trong thức ăn đã được một số đơn vị nghiên cứu là không phát hiện được chất Ethoxyquin trong thành phẩm tôm. Tuy nhiên, các nhà chuyên môn cho rằng, đây là ngưỡng quá thấp, trong khi nhiều thị trường cho phép 100 - 150 ppm trong thức ăn chăn nuôi thì không có lý gì Việt Nam lại quy định là 0,5 ppm.

VASEP cũng cho biết, một số địa phương như Bến Tre, Cần Thơ đang áp dụng quy trình nuôi để cho ra sản phẩm không phát hiện hàm lượng Ethoxyquin. Theo ô ng Dương Tiến Thể, Phó vụ trưởng Vụ nuôi trồng thủy sản (Tổng cục Thủy sản), các doanh nghiệp chế biến thức ăn thủy sản đã đầu tư phòng thí nghiệm hiện đại, có thể kiểm tra Ethoxyquin trong thức ăn, theo đó khuyến cáo các doanh nghiệp nên sản xuất thêm một loại thức ăn cho tôm trong giai đoạn cuối (giai đoạn trước khi thu hoạch) không chứa hoặc chứa ít hàm lượng Ethoxyquin để sản phẩm tôm thu được không chứa Ethoxyquin.
Đối với việc nghiên cứu tìm ra 2 chất chống ôxy hóa như Ethoxyquin là BHA (Butylated Hydroxyl Anisole) và BHT (Butylated Hydroxyl Toluence) trong một số mẫu thức ăn và nguyên liệu sản xuất thức ăn thủy sản có thể là chất thay thế Ethoxyquin, bà Trần Bích Nga cho rằng: hai chất này cũng được Nhật Bản sử dụng trong phụ gia thực phẩm với mức tối đa cho phép đối với cá và nhuyễn thể đông lạnh là 1.000 ppm; cá và nhuyễn thể khô ướp muối là 200 ppm. Nghĩa là hai chất này được quy định sử dụng trong phụ gia thực phẩm nên nếu sử dụng trong thức ăn chăn nuôi thì cũng không phải vấn đề lớn. Tuy nhiên, quy trình chế biến có đảm bảo cho sản phẩm đạt ngưỡng trên hay không thì chỉ các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi mới biết được.

Trước tình trạng trên Thứ trưởng Bộ NN và PTNT Vũ Văn Tám cho biết: sẽ có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương, các doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản, trong đó khuyến cáo các cở sở nuôi nên áp dụng những loại thức ăn chăn nuôi nào không chứa Ethoxyquin, đồng thời có danh mục hướng dẫn công khai. Đối với những loại thức ăn có chứa Ethoxyquin chưa cấm và chỉ hạn chế sử dụng thì phải có hướng dẫn về quy trình nuôi để sản phẩm chế biến đạt được dư lượng cho phép của nhà nhập khẩu.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng cũng cho biết, các đơn vị chức năng sẽ tổ chức đợt đi khảo sát, lấy mẫu để đánh giá và truy suất xem loại thức ăn nào cho ra sản phẩm chứa Ethoxyquin đạt ngưỡng cho phép. Đồng thời các đơn vị cần nghiên cứu, tham mưu cho Bộ để đưa ra quy định ngưỡng hàm lượng Ethoxyquin trong thức ăn cho tôm đạt được dư lượng cho phép của các thị trường nhập khẩu, trong đó có thị trường Nhật Bản. Từ nay đến hết tháng 10/2012 sẽ đưa ra được ngưỡng này.

Ngoài ra, trong quá trình điều chỉnh, sửa đổi Thông tư 66 về quản lý thức ăn trong chăn nuôi, trong đó có thức ăn thủy sản, Bộ NN và PTNT cũng yêu cầu thông tư sửa đổi phải yêu cầu các cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi chỉ sử dụng chất chống oxi hóa nằm trong danh mục mà Bộ cho phép, đồng thời khi công bố chất lượng thức ăn chăn nuôi, các doanh nghiệp phải ghi rõ tên, hàm lượng các chất phụ gia và chất chống oxi hóa.

Bích Hồng/TTXVN