Ngày làm việc thứ 4 tại tổ (24/5) về tình hình kinh tế xã hội năm 2011 và những tháng đầu năm 2012; Đề án (ĐA) tổng thể tái cơ cấu kinh tế nền kinh tế, các ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng, nền kinh tế đã cơ bản đạt được những kết quả quan trọng và đề ra được những giải pháp trọng tâm điều hành để hoàn thành các mục tiêu trong năm 2012, nhưng lại chưa đánh giá được hết tình trạng “sức khỏe” đáng ngại của nền kinh tế cũng như việc xây dựng ĐA phải xuất phát từ thực tiễn kinh tế xã hội.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn Tp. HCM) cho rằng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư ngay từ đầu đã trình bầy ĐA chưa hoàn thiện và cần đóng góp. Qua nghiên cứu ĐA ông Ngân thấy rằng ĐA mới chỉ là nêu vấn đề như một gợi ý hay có thể gọi là ĐA tiền khả thi. Ông chia sẻ, thời gian qua, kinh tế nước ta hướng về xuất khẩu và chúng ta dựa quá nhiều vào tài nguyên, lao động rẻ và vốn vay. Trong ĐA chưa thấy hướng tới lợi thế của Việt Nam về nông nghiệp và bờ biển đẹp. Trong khi dân số hơn 88 triệu dân với ưu thế hướng về nội địa thì ta lại chưa làm. Ngược lại thế giới lại hướng về thị trường hơn 88 triệu dân này. Vậy tái cấu trúc phải dựa trên nguồn lực, tài nguyên, thế mạnh thì nguồn lực này mới khả thi.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa (đoàn Tp. HCM) cũng chỉ ra rằng, cần có những chỉ tiêu định lượng để đo lường hiệu quả của việc tái cấu trúc. Với 12 giải pháp trình bày ở đây, vừa là giải pháp lại vừa là mục tiêu, có cái như tiêu đề chung chứ chưa nêu được cơ cấu ngành, cơ cấu vùng hay tái cơ cấu đầu tư của nhà nước thông qua việc phân bổ nguồn lực liên quan đến phần vốn ngân sách. Đại biểu Hòa lưu ý, việc tái cấu trúc DN nhà nước (DNNN) nổi lên giải pháp quan trọng là thể chế của DNNN. Tuy nhiên, cơ chế điều hành, kiểm tra giám sát và minh bạch thông tin ra sao, trách nhiệm người đứng đầu và cả thi tuyển ban Tổng giám đốc… như thế nào thì chưa thấy rõ trong các giải pháp. Ông Hòa nhấn mạnh, đây là quá trình lớn và để làm được điều này cần ngân sách bao nhiêu và tái cấu trúc cần bao nhiêu tiền. Như vậy, cần có thêm thời gian đầu tư kỹ hơn cho quá trình tái cơ cấu trước khi Quốc hội phê chuẩn.
Đại biểu Nguyễn Đình Quyền (đoàn Hà Nội) nhận định, đây là ĐA tổng thể nhưng chuẩn bị rất sơ sài. Điểm đáng nói ở đây là ĐA phải đi vào định lượng; đánh giá về mặt tác động xã hội; và khi thực hiện ĐA này, phải sửa bao nhiêu luật và sửa trong bao lâu? Trong khi đó, lộ trình thực hiện cũng không có, giải pháp thì chung chung... đang còn thiếu trong ĐA. Theo Đại biểu Quyền, đã là ĐA phải đặc biệt đánh giá được tác động để hình dung ra chúng ta được gì và mất gì khi thực hiện. Trong ĐA cũng chưa nêu được số tiền cũng như nguồn tiền để thực hiện được lấy từ đâu và có ảnh hưởng thế nào đến toàn xã hội.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Bảo (đoàn Hà Nội) thì cho rằng ĐA cần nghiên cứu phân tích sâu hơn với tình hình kinh tế hiện nay, qua đó lựa chọn được mô hình phù hợp, đặc biệt là trong các ngành công - nông - dịch vụ phải xây dựng được các giải pháp cụ thể cũng như nguồn lực xã hội để đạt được mục tiêu mà ĐA đưa ra. Đặc biệt, thực hiện ĐA, phải khuyến khích được các DN ngoài quốc doanh tham gia, chứ không gói trọn trong các DNNN.
Đánh giá về tình hình kinh tế xã hội thời gian qua, đại biểu Trần Du Lịch (đoàn Tp. HCM) cho rằng, Chính phủ cần đánh giá việc lạm phát liên tục được kéo xuống là tín hiệu tốt hay không? Đại biểu này cho rằng, đây là vấn đề đáng lo hơn khi các chính sách đưa ra “kéo” được lạm phát nhưng không hỗ trợ được DN, khiến hàng loạt DN phải ngừng hoạt động và phá sản, kéo theo hàng ngàn công nhân thất nghiệp. Phải chăng, giải pháp thắt chặt đầu tư công và thắt chặt tiền tệ khiến nền kinh tế “thiếu máu”. Trong khi sức mua giảm dẫn đến giảm nhập siêu, chứ không phải là do các giải pháp điều hành; chắc chắn khi kinh tế phục hồi tình nhập siêu lại tăng. Điều đó cho thấy các giải pháp hiện nay là chưa căn cơ.
Theo đại biểu Lịch, với tình hình sức mua giảm như hiện nay, CPI chắc chắn dưới 10%. Chính phủ hoàn toàn có điều kiện nới lỏng tiền tệ để giải bài toán tăng trưởng. Vì nếu GDP giảm sút thì số thất nghiệp sẽ tăng cao. Cần tính toán số việc làm mới được tạo ra (khác với số lượt việc làm được tạo hàng năm). Từ nay đến cuối năm, chắc chắn khó đạt mục tiêu tăng GDP 6-6,5%, nhưng có thể đạt 5,5-6%, cần nỗ lực nhiều. Về các giải pháp tiền tệ, Chính phủ cần tăng tín dụng, chấp nhận nợ xấu, vì nếu ngân hàng "thủ thế" quá kỹ thì càng đẩy DN vào tình trạng khó khăn, đến lúc đó nợ xấu vẫn không giải quyết được mà DN phá sản càng nhiều. Ngoài ra, Chính phủ cần đẩy mạnh giải quyết hàng tồn kho cho DN, giảm thuế VAT cho DN.
Về vấn đề phân bổ ngân sách, đại biểu Đỗ Văn Đương và đại biểuB Võ Thị Dung (đoàn Tp. HCM) cho rằng, việc phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước là vấn đề cử tri bức xúc lâu nay trong khi Nhà nước có cơ quan thực hiện giám sát, nhưng tình trạng lãng phí trong đầu tư công ngày càng cao hơn. Các đại biểu này đề nghị khi phân bổ nguồn vốn cho các tập đoàn, DNNN, Chính phủ cần trình trước Quốc hội phê chuẩn chứ không để Chính phủ tự quyết; đồng thời phải làm rõ việc sử dụng nguồn vốn, tài sản của nhà nước ở các tập đoàn, DNNN vì hiện rất nhiều DN, tập đoàn nhà nước làm ăn thua lỗ.
Minh-Xuyên/TTXVN
