Thái Lan sẽ trở lại là nước xuất khẩu gạo là hàng đầu thế giới

lua

Hai năm sau khi để mất vị trí là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, Thái Lan đang trở lại vị trí dẫn đầu khi chương trình trợ giá của nước này đã không mang lại hiệu quả và hiện nước này đang bán gạo với mức giá rẻ hơn so với thị trường toàn cầu.

Chương trình trợ giá thu mua cho người nông dân với tỷ lệ cao hơn 50% so với giá thị trường đã từng giúp cựu Thủ tướng Yingluck Shinawatra có đủ số phiếu cần thiết ở khu vực nông thôn và chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2011. Tuy nhiên, chương trình này cũng gây chấn động trên thị trường gạo thế giới, với giá cao quá mức khiến Thái Lan tồn kho 18 triệu tấn gạo và bà Yingluck phải đối mặt với cáo buộc tham nhũng trong chương trình này. Đồng thời, với chương trình trợ giá này Thái Lan cũng bị đẩy ra khỏi vị trí dẫn đầu về xuất khẩu gạo và bị Ấn Độ chiếm ngôi đầu bảng vào năm 2012.

Ấn Độ và Việt Nam đã nhanh chóng nuốt chửng thị phần của Thái Lan, đặc biệt Ấn Độ đã nhanh chóng đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu.

Chính phủ mới của Thái Lan đã nhanh chóng chấm dứt chương trình trợ cấp này ngay sau khi lên nắm quyền vào tháng 5 nhằm đưa giá gạo của mình về quanh mức 450 USD/tấn tương đương với mức giá của Ấn Độ và Việt Nam.

Nhiều người dự đoán rằng Thái Lan sẽ trở lại ngôi vương. Ông Chookiat Ophaswongse, Chủ tịch danh dự của Hiệp hội Xuất khẩu gạo Thái Lan cho biết: “Tôi chắc chắn rằng chúng tôi có thể lấy lại danh hiệu này trong năm nay”. Từ đầu tháng 1 đến thời điểm 2/9/2014, Thái Lan đã xuất khẩu 7 triệu tấn, nhiều hơn so với cả năm 2013. Nhiều chuyên gia dự báo Thái Lan sẽ xuất được hơn 10 triệu tấn gạo trong năm nay và kêu gọi người nông dân sản xuất gạo với chất lượng cao hơn, giá trị cao hơn trên cơ sở các giống lúa mới.

Ông Darren Cooper, chuyên gia kinh tế cao cấp của Ủy ban Ngũ cốc quốc tế có trụ sở tại London cho biết “Thái Lan hoàn toàn có thể vượt mặt Ấn Độ về xuất khẩu gạo trong năm 2014” và giải thích rằng nước này đã bắt đầu lấy lại các thị trường đã mất tại châu Phi như Nigeria, Bờ Biền Ngà và Ghana. Ông Cooper cũng cho biết thêm: “Câu chuyện thật sự sẽ diễn ra vào năm tới và tôi tin rằng Thái Lan sẽ dễ dàng trở lại là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới”. Vấn đề bây giờ phụ thuộc vào Ấn Độ, sau khi họ đã cung ra thị trường quá nhiều gạo cao cấp với giá rẻ để bù đắp cho sự thiếu hụt nguồn cung do sự vắng mặt của gạo Thái Lan cũng như lo ngại về một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu.

Chính quyền quân sự của Thái Lan đang đối măt với vấn đề hóc búa liên quan đến trợ cấp bao gồm gạo và các mặt hàng xuất khẩu chủ lực khác như cao su. Chính phủ đã trả tiền cho hầu hết nông dân, và giờ đây hàng trăm người xuống đường nhằm yêu cầu tiếp tục thực thi các chương trình tốn kém này. Nhưng cũng nhiều người nông dân hiện đang tập trung vào cắt giảm chi phí sản xuất như phân bón và máy móc thiết bị để sản xuất hiệu quả hơn.

Ông Paitoon Urairong, Phó Vụ trưởng phụ trách vấn đề lúa gạo thuộc Bộ Nông nghiệp Thái Lan đã “yêu cầu sự hợp tác” giữa các nhà cung ứng để cắt giảm chi phí, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nông dân sử dụng các giống lúa chất lượng và năng suất thay vì các loại giống năng suất thấp như vài năm trước.

“Sẽ là lành mạnh hơn nhiều nếu hỗ trợ nông dân thông qua trợ cấp hạt gống hay các đầu vào khác” ông Hiroyuki Konuma – đại diện khu vực châu Á Thái Bình Dương của Tổ chức Nông Lương Liên hiệp quốc cho biết. Ông Hiroyuki cũng ca ngợi sự dịch chuyển sang trồng các loại ngũ cốc với giá thị trường cao hơn như gạo hoa nhài và gạo hữu cơ.

Nhiều người chỉ trích chính sách của bà Yingluck đã làm ảnh hưởng đến vị trí xuất khẩu hàng đầu của Thái Lan khi đồng ý chi trả cho nông dân vì mục tiêu sản lượng thay vì là chất lượng. Bà Yingluck cũng bị buộc tôi sơ suất liên quan đến chương trình này và phải đối mặt với các thủ tục luận tội cũng như có thể bị cấm hoạt động chính trị. Tuy nhiên bà đã chối bỏ các cáo buộc và cho rằng chính sách lúa gạo mà chính quyền bà thực thi là một nỗ lực để nâng cao thu nhập cho người nghèo tại nông thôn nhưng đã bị các đối thủ chính trị làm sụp đổ.

Ông Prasit Boonchoei, Chủ tịch Hông nông dân trồng lúa Thái Lan cho biết chính sách cắt giảm chi phí sản xuất hiện nay là “chưa đủ”. Theo ông, người nông dân cần đầu tư trung bình khoảng 6.500 bath (tương đương 200 USD) trên mỗi rai (1.600 mét vuông) để sản xuất ra 800 kg gạo, trong khi giá trị thu hoạch là từ 7.000 – 8.000 bath do đó lợi tức là rất thấp.

Trong tuần rồi, chính quyền quân sự đã tiến hành chi trả 1 lần cho nông dân với mức 1.000 bath/rai để làm giảm áp lực cho người dân nhưng mức thanh toán tối đa 15.000 bath là vẫn chưa đủ để đảm bảo cho thu nhập của nông dân so với chương trình trợ cấp lúa gạo trước đây. Một nông dân tên Praneet Pinthin cho biết, việc kết thúc chương trình trợ cấp buộc ông rút ra số tiền tiết kiệm 4.600 USD để bù đắp cho chi phí sản xuất. Ông nói với kênh AFP: “Tất cả đã ra đi hết” và giờ đây ông đang ngập trong nợ nần.

Theo http://www.thestar.com.my/ - PC

Từ khóa: Thái Lan, gạo, hàng đầu, thế giới, xuất khẩu