Nhật Bản, Mỹ và TPP

Mỹ và Nhật Bản là hai nền kinh tế lớn nhất tham gia Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), một " hiệp định của thế kỷ 21” đầy tham vọng về một khu vực thương mại tự do gồm 12 quốc gia, chiếm 1/3 kim ngạch thương mại thế giới. Một câu hỏi hóc búa cho những nhà đàm phán tham gia vào các buổi hội đàm trong những tháng gần đây là phải tìm được một phương án thuyết phục nhằm giúp hai bên thoát khỏi bế tắc. Các câu hỏi này đã được giải quyết vào ngày 24/9 khi các cuộc đàm phán trong khuôn khổ TPP giữa hai bên bất ngờ bị hủy bỏ. Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản, ông Akira Amari, đãbỏ ra khỏi cuộc hội đàm ở thủ đô Washington DC trước đại diện Thương mại Mỹ, ông Michael Froman.

US-Japan

TPP được cho là kế hoạch trọng tâm của Thủ tướng Nhật Bản, Shinzo Abe, nhằm kích cầu nền kinh tế. Nền nông nghiệp Nhật Bản đang được bảo hộ quá chặt chẽvà không có hiệu quả. Ông Abe hứa hẹn sẽ có những thay đổi lớn đối với các lĩnh vực “nhạy cảm” vốn được bảo vệ bởi hàng rào thuế nhập khẩu như gạo, lúa mì, thịt bò, bơ sữa và đường

Phía Mỹ cũngnhậnthấy, nông dân Nhật Bản cần thời gian để thích ứng. Tuy nhiên, các nhà đàm phán gần đây đang mất bình tĩnh với những gì họ nhận được, đó là sự từ chối cắt giảm thuế từ phía Nhật Bản. Có lẽ, Nhật Bản cho rằng người Mỹ cần thỏa thuận này hơn họ. Nhưng họ đã tính lầm. Bị chạm tự ái, phía Mỹ rút lại lời đề nghị cắt giảm thuế đối với phụ tùng ô tô nhập khẩu. Cuộc thương lượng bế tắc tại đó. Một nhà hoạch định chính sách của Nhật đã ví đây là trận chiến cam go nhất trong số các cuộc xung đột thương mại song phương từ thập niên 80 đến nay.

Mỹ đã hi vọng sẽ đạt một thỏa thuận cơ bản trước thời điểm diễn ra Hội nghị thượng đỉnh Đông Á tổ chức tại Myanmar vào ngày 11/11. Tuy nhiên, việc bế tắc trong thỏa thuận giữa Mỹ và Nhật khiến cho tiến trình tổng thể của TPP bị trì hoãn. Về phía mình, Nhật Bản cho rằng, ít có khả năngsẽ đạt được bất cứ thỏa thuậnnào trước giai đoạn cuối của cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ trong tháng 11.Sau cuộc bầu cử này, Tổng thống Barrack Obama được hi vọng rằng sẽ chiến thắng để giành quyền điều khiển Quốc hội. Nghĩa là Quốc hội sẽ phải bỏ phiếu chống hoặc thuận cho các thỏa thuận thương mại, mà không cần phải giải quyết các điều khoản trên. Tuy nhiên, việc giành chiến thắng đầy chông gai này càng trở nên khó khăn hơn nếu ông Obama không đạt được sự đồng thuận nào với phía Nhật. Và TPP hiện bế tắc tại đó.

Theo www.economist.com – Thuy Van

Từ khóa: Nhật Bản, Mỹ, TPP, Hiệp định, kinh tế, Thái Bình Dương, thương mại, thế giới