Quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới hiện nay là cạnh tranh kinh tế thay vì đối đầu quân sự.
Cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Hank Paulson khi phát biểu về Hiệp ước đầu tư song phương Trung - Mỹ nói rằng: “Trung Quốc đã vượt qua giới hạn của mình để có thể đưa ra một danh mục yêu sách thay vì tìm kiếm sự chấp thuận cho bất kỳ dự án đầu tư nào. Hiện tại điều này có thể không dễ dàng thực hiện nhưng nếu được thực hiện một cách hợp lý thì đó sẽ là một hiệp ước với các tiêu chuẩn cao giúp cho quá trình chuyển đổi và mở của của kinh tế Trung Quốc trở nên cạnh tranh hơn và mang lại nhiều cơ hội cho doanh nghiệp cũng như công nhân Mỹ”.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đủ khôn ngoan để nhận thấy những lợi ích khi hợp tác và cạnh tranh với Mỹ. Tổng thống Mỹ Obama dường như cũng nhận thấy được điều đó nhưng vẫn muốn kiềm chế Trung Quốc bằng chính sách hướng về và hiện diện nhiều hơn tại khu vực châu Á.
Ông Paulson cho rằng: “Bạn nên bớt lo lắng về việc liệu Trung Quốc có vượt qua chúng ta mà nên tập trung vào những gì chúng ta đang làm. Vì nếu chúng ta tập trung vào việc sắp xếp lại trật tự trong nước, sửa chữa các vấn đề và khôi phục nền kinh tế thì chúng ta có được sức mạnh tối ưu trong dài hạn. Nếu không làm được điều đó, chúng ta sẽ thất bại”.
Có vẻ như hiện tại Mỹ đã rút ra được bài học từ thất bại ngăn chặn các đồng minh của mình tham gia vào dự án Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng Châu Á (AIIB) do Trung Quốc dẫn đầu.
Hôm 16 tháng 4, Reuters cho biết: “Các nhà lập pháp Mỹ đã đồng ý về mặt ngôn ngữ đối với dự thảo Hiệp định TPP của Mỹ. Các nghị sĩ cao cấp đã đạt được sự thống nhất vào hôm thứ 5 tuần trước và hướng đến sẽ trao Cơ chế ủy quyền đàm phán cho Nhà Trắng để có thể kết thúc đàm phán hiệp định TPP - trọng tâm trong chiến lược hướng về châu Á của Tổng thống Obama”.
Có vẻ như với những thành công bước đầu của Trung Quốc gồm sáng kiến Khu vực thương mại tự do châu Á Thái Bình Dương (FTAAP), Con đường tơ lụa mới - Con đường tơ lụa trên biển và dự án Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng Châu Á, các nghị sĩ Mỹ đã nhận ra tầm quan trọng của kế hoạch hướng về châu Á của Tổng thống Obama. Đó chính xác là những gì mà cựu Bộ trưởng tài chính Paulson muốn nói khi đề cập đến vấn đề trật tự bên trong nước Mỹ.
Trước đó, Trung Quốc đã loại Mỹ ra khỏi Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) và Mỹ cũng làm điều tương tự đối với Trung Quốc trong TPP. Tại Hội nghị Thượng đỉnh APEC diễn ra vào năm ngoái, Chủ tịch Tập Cận Bình thay RCEP bằng FTAAP và không loại trừ Mỹ.
Chủ tịch Tập Cận Bình chắc chắn hiểu rõ ý đồ của Mỹ là muốn kiềm chế kinh tế Trung Quốc thông qua TPP, nhưng ông đã không đáp trả bằng FTAAP mà ngược lại Trung Quốc biết rằng nếu có Mỹ tham gia thì họ sẽ hưởng lợi rất nhiều.
Về phía Mỹ, mặc dù muốn kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc nhưng Mỹ cũng nhận ra tầm quan trọng của Trung Quốc đối với Mỹ. Kết quả là chuyến thăm của Tống thống Obama đến Trung Quốc ngay sau Hội nghị APEC đã diễn ra khá thành công và Mỹ tuyên bố sẽ chào đón nếu Trung Quốc có ý muốn tham gia TPP.
Bất chấp những nỗ lực từ phía Nhà Trắng, có rất ít tiến triển trong TPP do những bất đồng từ phía Quốc hội Mỹ liên quan đến cơ chế ủy quyền đàm phán.
Về phía mình, Trung Quốc đang đi trên con đường của mình hướng đến thành lập một khu vực thương mại tư do với Hàn Quốc và Australia. Triển vọng về FTAAP dẫn dắt bởi Trung Quốc đang dần định hình khi Trung Quốc đã ký kết được FTA với một số nước trong khu vực châu Á.
TPP là một phần quan trọng trong kế hoạch của Tổng thống Obama nhưng Quốc hội Mỹ đã trì hoãn cho đến khi Mỹ gặp thất bại trong việc ngăn cản các nước đồng minh, trừ Nhật Bản, tham gia vào AIIB.
Báo cáo của Reuters cho thấy mong muốn cấp bách biến TPP thành hiện thực để cân bằng lại với chiến lược mở rộng của Trung Quốc vốn đã có những thành công bước đầu.
Có thể thấy trước rằng TPP sẽ ra đời sớm hơn FTAAP do số lượng thành viên, và dường như Trung Quốc đang không có đủ các điều kiện lý tưởng. Tuy nhiên, một khả năng khá tuyệt vời là Trung Quốc sẽ tham gia TPP để cạnh tranh với Mỹ ngay trong khuôn khổ hiệp định TPP. Sự cạnh tranh này sẽ tốt hơn nhiều so với đối đầu quân sự giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo: https://tiananmenstremendousachievements.wordpress.com – PC
Từ khóa: Cạnh tranh, kinh tế, Trung Quốc, Mỹ, FTA, hiệp định, thương mại, tự do
