Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tuần vừa qua đã có nhiều cuộc họp về việc thúc đẩy các chương trình hội nhập khu vực Châu Á Thái Bình Dương, bao gồm vòng đàm phán mới giữa Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản về thỏa thuận thương mại ba bên; một cuộc họp về thỏa thuận giữa Úc-Ấn Độ; và một cuộc họp giữa các quan chức Nhật Bản cùng Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Nhật Bản, ASEAN thảo luận về RCEP

Làm thế nào để thúc đẩy các cuộc đàm phán về Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) trong một cuộc họp giữa Bộ trưởng kinh tế của Nhật Bản và ASEAN?

Cuộc họp giữa hai bên đã diễn ra từ ngày 6-9/4/2017 trong khuôn khổ Chương trình lưu động của các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) trong các chuyến thăm tới một số thành phố của Nhật Bản như Tokyo, Kyoto, Osaka và Wakayama.

Trong nỗ lực tăng cường hợp tác và phát triển đa phương, các bộ trưởng bày tỏ mối quan tâm về "kết luận nhanh" của RCEP. Đây vốn là một hiệp định thương mại bao gồm 10 thành viên của ASEAN và sáu nước đối tác thương mại tự do (FTA) - Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc.

"Các bộ trưởng chia sẻ quan điểm cho rằng, trước những bước đi đầu tiên chống lại toàn cầu hóa, bắt buộc phải có một RCEP hiện đại, toàn diện, chất lượng cao và cùng có lợi ích để trở thành một mô hình cho sự tăng trưởng theo hướng mở rộng và toàn diện", tuyên bố chung nêu rõ .

Bản tuyên bố đề cập tới nhấn mạnh của các bộ trưởng về RCEP nhằm đưa ra các kết quả có ý nghĩa về chất lượng thương mại, không chỉ về thương mại hàng hoá, thương mại dịch vụ và đầu tư mà còn trong các quy tắc tạo thuận lợi cho thương mại (ví dụ như thủ tục hải quan, thương mại điện tử và Sở hữu trí tuệ).

Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, Hiroshige Seko đã nói với các phóng viên sau đó rằng "RCEP là chìa khóa để ngăn chặn làn sóng chủ nghĩa bảo hộ. Chúng tôi đã đạt được sự đồng thuận để tìm kiếm một thoả thuận chất lượng. Đây là một bước tiến rất quan trọng”.

Sau những nỗ lực để đạt được thỏa thuận trong năm ngoái thất bại, không có thời hạn cụ thể nào được đưa ra tiếp theo dù các quốc gia thành viên đã tổ chức 17 cuộc đàm phán kể từ khi RCEP được đưa ra vào tháng 11 năm 2012.

Sau cuộc họp tuần trước, các bộ trưởng của Nhật Bản và ASEAN tuyên bố rằng họ sẽ có cuộc thảo luận sâu hơn về chủ đề này tại một cuộc họp cấp bộ ở Manila trong tháng 9. Vòng tiếp theo của các cuộc đàm phán RCEP được lên kế hoạch vào đầu tháng 5, tại Philippines.

Đối thoại thương mại Australia-Ấn Độ

Trong khi đó, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull đã gợi ý rằng trong tuần tới, thỏa thuận thương mại với Ấn Độ có thể sẽ kéo dài hơn kế hoạch ban đầu, sau chuyến thăm cấp nhà nước đến Ấn Độ trong tuần này để gặp Thủ tướng Narendra Modi.

Các cuộc đàm phán đã được tiến hành từ tháng 5 năm 2011. Các cuộc đàm phán này được đưa ra dưới thời Thủ tướng Úc Julia Gillard và cựu thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh, trước đây dự kiến ​​sẽ hoàn thành vào cuối năm 2015. Tuy nhiên, ông Turnbull gần đây đã gợi ý rằng thời gian thực tế có thể dài hơn so với dự kiến ​​ban đầu và kết luận cuối cùng vẫn nằm trong chương trình nghị sự.

"Không có thỏa thuận nào mà không đề cập đến chất lượng. Bạn có thể ký kết một thỏa thuận bất cứ lúc nào, vấn đề là liệu nó có giá trị và đáng giá hay không", một người dân cho biết.

Ông Turnbull cho rằng chính sách nông nghiệp và di cư là đặc biệt phức tạp để thực hiện một hiệp định thương mại tự do. Về thương mại trong nông nghiệp, Úc đang hy vọng thấy được khả năng tiếp cận thị trường lớn hơn từ Ấn Độ. Về vấn đề nhập cư, Australia cho rằng, tự do hóa sẽ tùy thuộc vào nhu cầu và ông Turnbull nói rằng ưu tiên nhất chính là "công việc được thực hiện bởi người Úc". Ngoài ra, ông còn nói rằng "Chúng tôi thấy chương trình di trú tạm thời của chúng tôi đang được tiến hành một cách rất tập trung vì ích quốc gia”.

Mặc dù thừa nhận nhu cầu cần tiếp tục đàm phán về một quan hệ đối tác thương mại tiềm năng ở Canberra-New Delhi, nhà lãnh đạo Australia nói rằng ưu tiên của ông sẽ kết thúc thỏa thuận lớn hơn RCEP.

Ông Turnbull cho biết: "Ưu tiên số một trong các chương trình nghị sự khổng lồ về thương mại trong khu vực hiện nay là RCEP.” Tuyên bố chung của cả hai Thủ tướng đều cho rằng "RCEP có thể giúp tăng cường niềm tin kinh tế khu vực trong thời điểm bất ổn toàn cầu, nhưng để làm được như vậy, nó cần mang lại những kết quả thương mại có ý nghĩa thiết thực".

Thương mại song phương giữa Úc và Ấn Độ về cả hàng hoá và dịch vụ đã đạt gần 20 tỷ đô la Úc trong năm ngoái, gấp đôi so với thập kỷ trước. Tuy nhiên, Thủ tướng Úc thừa nhận trong một thông cáo báo chí rằng "với sự phối hợp, bổ sung của hai nền kinh tế, việc tăng tầm lợi ích chung là hoàn toàn nên làm."

Trung Quốc-Nhật Bản-Hàn Quốc đàm phán lại đàm phán ba bên

Trong khi đó, vòng đàm phán thứ mười hai về FTA tiềm năng giữa Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc đã diễn ra trong tuần này.

Theo các quan chức, trong vòng từ 10-13 tháng 4 tại Nhật Bản, thương mại hàng hoá và dịch vụ cũng như đầu tư, thương mại điện tử và sở hữu trí tuệ đã được đưa ra đàm phán.

Cuộc thảo luận giữa Trung Quốc và Nhật Bản đã được đưa ra vào tháng 11 năm 2012, và vào năm 2015 các bên cùng nhau nhất trí tăng cường các cuộc đàm phán về hiệp định tiềm năng sau một thời gian dài.

Mặc dù tiến bộ của các thỏa thuận diễn ra chậm chạp, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị phát biểu tại một bữa tiệc của Diễn đàn Phát triển Trung Quốc hồi tháng trước rằng Bắc Kinh "sẵn sàng giúp đỡ hợp tác Trung Quốc - Nhật Bản - Hàn Quốc để vượt qua những trở ngại, đồng thuận và tiến tới mục tiêu thực hiện cộng đồng kinh tế Đông Á vào năm 2020".

Việc ký kết hiệp định thương mại tự do ba bên có thể sẽ dẫn đến một trong những khối thương mại tự do lớn nhất thế giới với tổng sản phẩm quốc nội kết hợp là 16,7 nghìn tỷ USD.

Nguồn: ictsd.org – TM

Từ khóa: hội nghị, thượng đỉnh, Châu Á, Thái Bình Dương, cập nhật tình hình Nhật Bản, Hội nghị, ASEAN, FTA, Úc, Ấn Độ