Trước các khó khăn về tài chính, Việt Nam đang tìm kiếm nguồn tài trợ về vốn và những chuyên gia từ các doanh nghiệp nước ngoài vì nhu cầu chi tiêu cho cơ sở hạ tầng trong thập kỷ tới dự kiến vào khoảng 400 tỷ USD.
Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ông Nguyễn Chí Dũng, Việt Nam đang trong quá trình xây dựng khuôn khổ pháp lý để mở đường cho sự tham gia của doanh nghiệp nước ngoài trong việc đầu tư xây dựng các dự án.
Việt Nam đang lên kế hoạch khai thác mô hình đối tác Công-Tư (PPP) và mục tiêu đầu tiên của mô hình này là xây dựng đường cao tốc Bắc Nam dài 1800 km với độ rộng tối đa 10 làn xe. Tuyến đường trị giá 13 tỷ USD này có thể làm thay đổi sự lưu thông hàng hóa trên toàn bộ bán đảo Đông Dương.
“Việt Nam có nhiều dự án cơ sở hạ tầng quan trọng đã được lên kế hoạch, và một phương thức hợp tác như PPP sẽ là không thể thiếu", ông Dũng cho biết thêm, Việt Nam đang tìm kiếm sự giúp đỡ của các doanh nghiệp nước ngoài "trước hết là Nhật Bản".
Ông Dũng đang có chuyến thăm Nhật Bản cho đến hết thứ bảy tuần này, ông sẽ gặp gỡ các bộ trưởng và mời các lãnh đạo doanh nghiệp tham gia vào các mối quan hệ đối tác Công tư này để phát triển thêm nhiều nhà máy tại Việt Nam.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư là bộ chủ trì soạn thảo các văn bản pháp luật liên quan đến mô hình đối tác Công tư kể cả việc phân bố rủi ro và lợi nhuận. Mục tiêu của Bộ là sẽ hoàn thành các văn bản này trong năm nay với sự đóng góp của các doanh nghiệp Nhật Bản. “Tôi muốn các doanh nghiệp Nhật Bản cảm thấy an tâm khi tham gia các dự án”, ông Dũng nói.
Việt Nam có kế hoạch áp dụng mô hình hợp tác Công-Tư vào nhiều dự án cơ sở hạ tầng bao gồm: Sân bay Quốc tế Long Thành ở miền Nam, đường sắt cao tốc, hệ thống tàu điện đô thị và các nhà máy điện. Mô hình này sẽ làm giảm chi tiêu của chính phủ và cho phép thu hút chuyển giao công nghệ từ các doanh nghiệp tham gia.
Hiện nay, Việt Nam đang đầu tư các dự án cơ sở hạ tầng bằng nguồn vốn trợ giúp phát triển chính thức, chủ yếu dưới hình thức các khoản vay quốc tế, việc này khiến nợ chính phủ hiện đang rất lớn. Tỷ lệ nợ công của Việt Nam hiện đã đạt 64,7% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) - sắp bằng con số 65% do Quốc Hội quy định. Tháng 11 năm ngoái, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, Việt Nam đã bất ngờ cho tạm dừng các dự án điện hạt nhân mà họ đã kêu gọi đầu tư từ Nga và Nhật Bản trước đây.
Ông Akio Mimura, Chủ tịch Akio Mimura và Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, đã đến thăm Việt Nam vào tháng 1 vừa qua cho biết "Tôi hiểu chính phủ Việt Nam muốn áp dụng mô hình quan hệ đối tác Công-Tư", ông nói, "nhưng nếu lợi ích của nhà đầu tư [trong dự án] không rõ ràng, các doanh nghiệp tư nhân sẽ do dự"
Nhiều quốc gia tại châu Á, bao gồm cả Thái Lan và Philippin đang áp dụng hình thức hợp tác công tư, thường bởi vì họ đang mắc nợ nặng nề và thắt chặt chi tiêu ngân sách. Phạm vi áp dụng mô hình hợp tác này được mở rộng cho các dự án cơ sở hạ tầng bao gồm mạng lưới đường sắt, sân bay và đường bộ. Ngân hàng Phát triển Châu Á năm ngoái đã bắt đầu cung cấp các dịch vụ trung gian cho các chính phủ và doanh nghiệp bắt tay vào hợp tác với nhau thông qua hình thức đối tác công tư.
Nhưng với tỷ lệ tại các quốc gia này, mối quan hệ hợp tác công tư mất nhiều thời gian để mang lại lợi nhuận đầu tư, và lợi nhuậnlà rất khó để ước tính. Chính phủ cũng có những ảnh hưởng lớn các quy định và việc phân bổ lợi nhuận, do đó các doanh nghiệp tư nhân thường ít nhắm đến và sự phát triển của họ thường bị hạn chế. Các quy định của Việt Nam có khuynh hướng mơ hồ, và các cơ quan thường tự do làm theo ý mình, đây thường là cách thức để tham nhũng. Sự thành công của mô hình đối tác công tư ở đây phụ thuộc vào việc pháp luật có thể làm rõ các quy định mơ hồ đó như thế nào.
Nguồn: asia.nikkei.com – TTWTO
Từ khóa: Việt Nam, tìm kiếm, nhà đầu tư nước ngoài, xây dựng, cơ sở hạ tầng
