Khi chủ nghĩa bảo hộ ngày càng lan rộng trên toàn cầu, một sáng kiến mới được châu Á khởi xướng, đó là tập hợp 16 quốc gia tiến hành đàm phán về thương mại tự do. Quyết định rút khỏi TPP của Tổng thống Donald Trump khiến khu vực này thiếu đi một thị trường rộng lớn.
Các nhà đàm phán đại diện cho 16 quốc gia khu vực Châu Á Thái Bình Dương đã nhóm họp tại thành phố Kobe, Nhật Bản để cùng thảo luận về một thỏa thuận thương mại tự do ngay khi Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Trong khi Trung Quốc không phải thành viên của TPP, thì Bắc Kinh lại chính là nơi khởi xướng Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) bao gồm 10 nước thành viên Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cùng với Úc, Ấn Độ, New Zealand, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Một quan chức về thương mại ở Nhật Bản thông tin với AFP rằng vòng đàm phán thứ 17 của RCEP hướng tới mục tiêu “thúc đẩy đàm phán mở rộng lĩnh vực về hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, quy tắc xuất xứ, cạnh tranh và thương mại điện tử.”
Vị quan chức này cũng nói thêm, “Điều quan trọng là thương lượng thành công các thỏa thuận bình đẳng trong RCEP giữa bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ đang gia tăng như hiện nay.”
Tổng thống Donald Trump đã ra quyết định rút khỏi TPP vào tháng 01/2017 dù chính quyền Obama đã tốn nhiều năm để theo đuổi hiệp định này.
Trump cũng tuyên bố sẽ đàm phán lại hầu hết các hiệp định thương mại của Mỹ, đặc biệt là các hiệp định đa phương. Tổng thống Mỹ phát biểu rằng ông thích các hiệp định song phương hơn.
“Những mối quan hệ trong khu vực”
Mặc dù các quốc gia TPP chiếm khoảng 40% GDP toàn cầu, thì khung RCEP tập hợp 16 quốc gia thành viên cũng chiếm xấp xỉ 30% GDP toàn thế giới. RCEP cũng chiếm khoảng 40% thương mại quốc tế.
Vào tháng 01/2017, tờ “Thời báo Trung Quốc” - một tờ báo tiếng anh thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc - đã viết rằng các nước Châu Á Thái Bình Dương nên tăng cường hợp tác thương mại với các quốc gia láng giềng khi Mỹ rút khỏi TPP.
Bài báo trên cũng nói thêm, “các quan chức Mỹ từng tuyên bố TPP là hiệp định thương mại đa phương rộng nhất và tốt nhất từ trước đến nay, dù cho nó là một công cụ chính trị nhằm làm giảm ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương.”
"Hiện giờ chủ nghĩa bảo hộ đang gia tăng tại Mỹ, các nước châu Á không còn có thể trông đợi gì thêm về việc tăng cường nhập khẩu hàng hóa vào thị trường Mỹ. Đây là thời điểm các nền kinh tế châu Á cần dựa vào mối quan hệ láng giềng và khu vực nhiều hơn.”
Các cuộc đàm phán do Trung Quốc dẫn đầu trong thời điểm bất ổn toàn cầu bắt đầu nảy sinh sau phát biểu của Trump về trật tự thế giới, thương mại quốc tế và ngoại giao. Ngược lại, Bắc Kinh cũng nỗ lực lập lại các quy tắc của quan hệ quốc tế mới.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người hoài nghi về thỏa thuận này. Tổ chức phi chính phủ Các Bác sĩ Không Biên giới (MSF) đã bày tỏ sự ủng hộ việc thúc đẩy các quốc gia RCEP tái đàm phán các điều khoản liên quan tới sở hữu trí tuệ về thuốc.
Trong một tuyên bố, tổ chức này cho biết, “MSF lo ngại các yêu cầu đối với quy định trong chương về sở hữu trí tuệ và đầu tư có thể gây trở ngại tới các chính sách bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tiếp cận thuốc giá rẻ của tất cả mọi người.”
Nguồn: www.dw.com – TM
Từ khóa: Châu Á, tiến hành, đàm phán, thương mại tự do, bối cảnh, Mỹ, rút khỏi, TPP
