Sự trỗi dậy của châu Á

0 chau a troi day

Thế kỷ 21 có thể được xem như thế kỷ của châu Á. Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang cố gắng phục hồi từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, khu vực Châu Á Thái Bình Dương, đặc biệt là các nước đang phát triển ở khu vực này, đã tạo ra rất nhiều động lực giúp thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu.

Trong năm 2016, các nước đang phát triển trong khu vực Đông Á Thái Bình Dương có thể sẽ chiếm hơn 1/3 tăng trưởng toàn cầu - nhiều gấp đôi so với tổng tăng trưởng của các nước đang phát triển khác ở những khu vực còn lại trên thế giới. Đặc biệt Trung Quốc hiện đang là một cường quốc kinh tế, đồng thời cũng là nhà sản xuất cũng như nhà xuất khẩulớn nhất thế giới.

Nếu khu vực châu Á Thái Bình Dương muốn nắm lấy vai trò mới của mình trên thế giới và muốn chứng minh sức mạnh kinh tế đạt được gần đây, khu vực này cần đảm bảo rằng các quy tắc trò chơi phải được phát triển bởi tất cảcác nước thuộc khu vực, chứ không phải được xây dựng đơn phương bởi một nhà lãnh đạo, một quốc gia hay một nhóm các cường quốc trong khu vực. Điều này sẽ đảm bảo thành công liên tục cho khu vực châu Á Thái Bình Dương, và tạo ra sự lan tỏa tích cực cho phần còn lại của thế giới.

Thành công của khu vực châu Á Thái Bình Dương được xây dựng trên sự cởi mở và những nỗ lực sáng tạo để khai thác lợi ích từ việc toàn cầu hóa. Thương mại hàng hóa, dịch vụ, kiến thức, lao động, tài chính và công nghệ là tương đối nhanh chóng và không bị cản trở. Châu Á là một ví dụ điển hình của sự hợp tác trong khu vực thông qua ASEAN và ASEAN + 3, và hợp tác ngoài khu vực thông qua APEC.

Các sáng kiến mới cũng đang được tiến hành thực hiện, gồm sáng kiến Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á và Ngân hàng phát triển mới (trước đây thường được gọi là Ngân hàng BRICS). Các hiệp định thương mại mới cũng đang được đàm phán, gồm Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).

Thành công phát triển của nhiều quốc gia châu Á khác nhau như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Trung Quốc phản ánh sự hội nhập thành công vào nền kinh tế toàn cầu và sự tham gia tích cực của các nước này vào hệ thống đa phương. Chỉ trong vài thập kỷ, cả 4 nước trên từ chỗ phải nhận viện trợ từ nước ngoài đã trở thành 4 nền kinh tế mạnh mẽ.

Sự biến đổi của Hàn Quốc từ một quốc gia có thu nhập bình quân thấp thành một quốc gia có thu nhập bình quân cao chỉ trong vòng một thế hệ là ví dụ nổi bật nhất của việc sử dụng viện trợ nước ngoài hợp lý và sự sẵn sàng trong việc đảm nhiệm dần trách nhiệm trong khu vực và trên toàn cầu,cũng như việc xây dựng năng lực và cung cấp tài chính để duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh và giảm nghèo ở những nơi khác.

Sự phát triển của Trung Quốc cũng đem lại nhiều bài học to lớn. Khi nước này gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2001, Trung Quốc đã cho thấy các quy tắc và thông lệ quốc tế có thể giúp giải quyết những trở ngại trong nước để cải cách và chuyển đổi nền kinh tế. Trong thập kỷ qua Trung Quốc đã tăng gấp đôi thị phần thương mại sản xuất trên thế giới và hiện chiếm khoảng từ 1/4 đến1/3 tổng lượng hàng hóa nhập khẩu vàoNhật Bản, Liên minh châu Âu và Mỹ.

Có 3 yếu tố cần lưu ý nếu khu vực châu Á – Thái Bình Dươngmuốn xây dựng sự lãnh đạo vững chắc trong khu vựcđể chuẩn bị cho sự phát triển trong tương lai:

Thứ nhất, mở rộng và làm sâu sắc thêm sự hợp tác của khu vực. Hợp tác rộng hơn nghĩa là hợp tác với nhiều đối tác ngoài khu vực hơn, ví dụ như RCEP. Bằng cách này, khu vực châu Á Thái Bình Dương sẽ không biến thành một pháo đài kín cổng cao tường mà sẽ trở thành một sân chơi bình đẳng với ít rào cản thương mại, có sự dịch chuyển của các lao động tay nghề cao, cùng với nhiều ưu đãi phù hợp với sự đổi mới. Các hiệp định thế hệ mới cũng có thể đóng góp vào sự phát triển của khu vực bằng cách đem lại nhiều đối tác mới, quan điểm mới và cơ hội mới.

Hợp tác sâu hơn nghĩa là giải quyết các khó khăn tồn tại trong khu vực. Ví dụ như Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) đã đi vào thực thi vào đầu năm 2016. AECđãgiúp giảm bớt các rào cản thương mại, đồng thời hội nhập các dịch vụ như tài chính, vận tải và viễn thông giữa các nước ASEAN.

Thứ hai, nhìn thẳng vào nội tại và làm cho các chính phủ hiệu quả hơn và minh bạch hơn. Mặc dù thành công về kinh tế, khu vực châu Á Thái Bình Dương lại xếp hạng thấp hơn so với các khu vực khác về một số khía cạnh liên quan đến chính phủ như xây dựng và thực hiện chính sách và chất lượng của các dịch vụ dân sự.

Nâng cao hiệu quả của khu vực công sẽ giúp duy trì tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu còn gặp nhiều khó khăn, đồng thời cũng giúp giải quyết các mối lo ngại về việc gia tăng bất bình đẳng trong kinh tế và xã hội. Minh bạch hơn cũng sẽ rất hữu ích. Cho phép công chúng giám sát hoạt động của chính phủ nhiều hơn sẽ buộc các chính phủ phải có trách nhiệm hơn, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công cung cấp.

Thứ ba, chia sẻ những bài học để giải quyết những thách thức toàn cầu. Vai trò của châu Á hiện nay là một nhà cung cấp sản phẩm sản xuất cho toàn thế giới, bao gồm cả việc xây dựng chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Châu Á có kinh nghiệm phong phú cùng sự nhạy bén trong lĩnh vực sản xuất, thế nhưng khu vực này lại ngần ngại trong việc trở thành hình mẫu phát triển của các quốc gia ởcác khu vực khác.

Với tiềm năng của mình, khu vực châu Á – Thái Bình Dương thật ra có thể đi xa hơn vai trò nhà cung cấp hàng hóa toàn cầu. Ví dụ, Nhật Bản -quốc gia đứng đầu trong lĩnh vực quản lý rủi ro thiên tai, đã chia sẻ kinh nghiệm và chuyên môn của mình cho các quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Tương tự, Trung Quốc là nước dẫn đầu trong lĩnh vực đầu tư hiệu quả năng lượng và nước này có thể giúp các nước đang phát triển khác giải quyết các thách thức toàn cầu về biến đổi khí hậu.

Duy trì thành công trong suốt thế kỷ 21 đòi hỏi các quy tắc ở khu vực châu Á Thái Bình Dương phải được thiết lập bởi sự đồng thuận của các nước trong khu vực chứ không phải bởi một quốc gia hay một tổ chức. Nỗ lực chung của toàn khu vực sẽ đảm bảo tốc độ phát triển của khu vực này.

Nguồn: http://www.eastasiaforum.org– TV

Từ khóa: sự trỗi dậy, châu Á