Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trước khi viết bài báo này tôi từng đại diện cho Cơ quan điều tra Xuất khẩu Úc (ECA) có mặt trước Ủy ban Thường vụ Chung về Điều ước quốc tế (JSCOT) về Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPPA).

Theo thời gian tôi thực sự thích thú những kinh nghiệm như trên, đặc biệt là ý tưởng rằng các thành viên trong Quốc hội (hoặc chuyên viên của họ) thực sự đọc những ý kiến và bình luận ​​của quý vị và sẽ cố gắng ủng hộ hoặc phản đối trước khi trình cho Ủy ban hoặc Cơ quan có liên quan. Khi những đệ trình hoặc ý kiến xuất hiện trong một báo cáo cuối cùng hoặc một đề nghị sau đó, có một cảm giác rằng tất cả những nỗ lực đã mang lại giá trị và nhóm đại diện của quý vị thực sự tạo ra một sự khác biệt. Cần nhấn mạnh tầm quan trọng của các hiệp hội khi tham gia vào quá trình xem xét trường hợp đầu tiên.

Trong số các câu hỏi, có vài câu hỏi thường trực trên một số chủ đề - Úc có nên xem xét phê chuẩn TPP khi vị thế của Mỹ chưa rõ ràng - và kết quả sẽ như thế nào nếu sự chấp thuận của Mỹ cho TPP không thể được đảm bảo? Để phúc đáp những câu hỏi trên và không theo thứ tự đặc biệt, xin được cung cấp các câu trả lời sau đây.

Úc là một quốc gia có chủ quyền độc lập, được công nhận đối với các cam kết tự do hóa thương mại. Úc đã thực hiện vai trò quan trọng trong việc hoàn tất các cuộc đàm phán và ứng xử như một "cầu nối" giữa nhiều quốc gia. Không có lý do gì để Úc không nên tiếp tục quá trình phê chuẩn của riêng mình mà nước này đã hứa hẹn sẽ làm trong TPPA. Không có lý do gì mà Úc phải trì hoãn quá trình của nước này cho đến khi "người anh lớn" ở Mỹ đã xác định vị thế của mình trong việc phê duyệt TPPA.

Việc phê chuẩn TPPA của Úc thực sự có thể mang lại lợi ích cho toàn bộ quá trình chấp nhận TPPA, cả ở Mỹ và các nước khác, đặc biệt là ở Mỹ.

Phần lớn những lý lẽ của “chống đối thương mại” và "chống đối TPPA" không có bằng chứng trực tiếp về những hậu quả tiêu cực của TPPA. Tôi đã từng cho rằng không có bất kỳ sự ủng hộ nào trong số các "thuyết âm mưu" liên quan đến TPPA - và rằng những người đàm phán TPPA cho Úc đã làm như vậy với đức tin và với kỹ năng ngoại giao khôn khéo. Tôi quen biết nhiều những người đã đàm phán TPP và tin chắc rằng họ đã giành được một kết quả tuyệt vời trong hoàn cảnh khó khăn.

Những ước tính của Ngân hàng Thế giới về gia tăng GDP của Úc trong TPPA là rất hạn chế - họ giả định rằng TPPA chỉ nằm trong trong các nước hiện tại trong khi thực tế rằng có rất nhiều quốc gia muốn tham gia TPPA, trong trường hợp lợi ích được gia tăng. Họ chỉ nhắm đến những lợi ích trực tiếp và có thể đo đếm được, trái với những lợi ích gián tiếp đổ dồn từ những vấn đề như sự tích lũy hoạt động trong khu vực và những chương mới của SME, tiêu chuẩn môi trường, tiêu chuẩn lao động, các biện pháp phòng ngừa hối lộ và tham nhũng. Những quốc gia nhỏ như Việt Nam được dự đoán sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ TPP – điều không có gì ngạc nhiên khi họ là quốc gia đang phát triển và từng bước hội nhập toàn diện kinh tế quốc tế.

Việc chỉ tập trung vào GDP còn tạo ra sự phớt lờ rằng TPPA có thể tạo ra các thỏa thuận thương mại tự do mới giữa Úc với Canada, Mexico và Peru – những đối tác thương mại quan trọng mà chúng ta có thể phát triển mối quan hệ mà không cần phải chia sẻ các FTA riêng lẻ, tránh phải tạo ra thêm “tô Spaghetti” FTA.

TPPA với một loạt các đối tác thương mại mạnh mẽ tương thích với những kết quả được báo trước của thuận lợi hóa thương mại quốc tế và sẽ hoạt động như một đối trọng thực sự đối với sự gia tăng phản đối quốc tế chống lại các FTA và thương mại nói chung

Nghiên cứu độc lập từ Mỹ, từ Viện Brookings, Viện Peterson và Viện Cato đã chỉ ra những lợi ích rõ ràng từ TPPA.

Thất bại trong việc phê chuẩn TPPA tại Mỹ sẽ là bi kịch cho các nỗ lực và cam kết trong TPPA. Nó cũng sẽ làm suy giảm những khẳng định của Mỹ về tính ưu việt của thế giới thương mại quốc tế. Tuy nhiên câu chuyện vẫn chưa kết thúc. Mặc dù chúng ta đã đánh mất cơ hội nâng cao lợi ích tại Mỹ, chúng ta vẫn có thể đạt được những cải tiến trong mối quan hệ với các nước TPPA khác bao gồm Canada, Mexico và Peru, những nước mà chúng ta chưa có thỏa thuận song phương hiệu quả.

Sau cùng, sự thất bại để bảo đảm phê chuẩn TPPA ở Mỹ sẽ là một sự xấu hổ lớn nhưng điều này chưa hẳn kết thúc trò chơi. Chúng ta có thể cần phải viện đến vòng đàm phán của các FTA song phương khác (thêm mì spaghetti trong tô spaghetti), điều sẽ chỉ làm phức tạp thêm chương trình nghị sự, nhưng tôi tin tưởng rằng các bên khác có thể phấn đấu vì các kết quả của riêng mình dựa trên tất cả nỗ lực đằng sau TPPA và thậm chí cải thiện các kết quả!

Andrew là cộng sự của nhóm Corporate Advisory & Tax ở Gadens tại Melbourne, là chuyên gia về Thủ tục Hải quan và Thương mại quốc tế. Ông là đại diện thường xuyên tại các diễn đàn công nghiệp và là nhà bình luận truyền thông về pháp lý và phát triển thương mại.

Nguồn: lexology.com – HT

Từ khóa: Thế giới, không có, TPP, thế nào