Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tiêu chuẩn tối thiểu

Trước hết, các nước tham gia Hiệp định Quan hệ Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) yêu cầu Việt Nam thực thi các quy định về sở hữu trí tuệ. Việt Nam có thể, nhưng không có nghĩa vụ, đưa ra sự bảo vệ lớn hơn hoặc thực thi các điều luật của riêng mình thay vì như yêu cầu đặt ra trong TPP, với điều kiện các điều luật của Việt Nam không trái với quy định trong Chương sở hữu trí tuệ của TPP (Chương IP). Như vậy, các điều khoản trong Chương IP sẽ là tiêu chuẩn tối thiểu cho cho pháp luật về sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Và nhìn chung, các tiêu chuẩn này đặt ra mức độ bảo vệ lớn hơn so với pháp luật Việt Nam hiện hành.

Thương hiệu

Điều 18.8 về Đối xử quốc gia của TPP nói rằng “liên quan đến việc sử dụng thứ cấp bản ghi âm bằng các phương tiện truyền thông kỹ thuật tương tự (analog) và phát sóng qua không trung miễn phí, một Bên có thể giới hạn quyền của người biểu diễn và nhà sản xuất của một Bên khác ở những quyền mà người của bên mình được hưởng trong phạm vi thẩm quyền của Bên khác đó”. Điều có thể này buộc Việt Nam phải cấp thương hiệu, mà theo pháp luật Việt Nam hiện hành họ có thể từ chối do yêu cầu nhãn hiệu phải nhìn thấy được. Ngoài ra, TPP cũng khuyến khích Việt Nam cấp phép cho các nhãn hiệu mùi hương.

Điều 18.20 về sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự trong TPP quy định: “Mỗi Bên phải quy định rằng chủ sở hữu nhãn hiệu đã đăng ký có độc quyền ngăn cản những bên thứ ba mà không được sự đồng ý của mình sử dụng trong thương mại các dấu hiệu trùng hoặc tương tự, bao gồm cả chỉ dẫn địa lý có sau, cho những hàng hóa hoặc dịch vụ liên quan đến hàng hóa hoặc dịch vụ mà nhãn hiệu của chủ sở hữu đó đã được đăng ký, nếu việc sử dụng sẽ dẫn tới khả năng gây nhầm lẫn. Việc sử dụng dấu hiệu trùng cho hàng hóa hoặc dịch vụ trùng phải được giả định là có khả năng gây nhầm lẫn”. Như vậy TPP khẳng định, trong trường hợp cùng một dấu hiệu cho hàng hóa, dịch vụ bị sử dụng trùng, khả năng nhầm lẫn sẽ được giải định. Tuy nhiên, theo quy định hiện nay Việt Nam không đặt ra giả định này. Tại Việt Nam, việc sử dụng dấu hiệu trùng với nhãn hiệu được bảo hộ thuộc danh mục đăng ký được xem là hành vi xâm phạm nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa hoặc dịch vụ.

Quy định bản quyền trong TPP

Điều 18.63 về Thời hạn bảo hộ quyền tác giả quy định thời hạn bản quyền sẽ “không ít hơn cuộc đời tác giả và 70 năm sau khi tác giả chết”. Trong khi, Luật Việt Nam đặt ra thời hạn hạn là 50 năm.

Điều 18.68 về Các biện pháp công nghệ bảo vệ quyền (TPMs) quy định rằng một người phải chịu trách nhiệm và các chế tài quy định tại Điều 18.74 (Các thủ tục và chế tài hành chính và dân sự) nếu  anh ta/cô ta cố ý biết, hoặc có lý do để biết, mà vẫn vô hiệu hóa không được phép bất kỳ biện pháp công nghệ hữu hiệu nào dùng để kiểm soát việc truy cập tới tác phẩm được bảo hộ. Và nếu bất kỳ  người nào được xác định là cố ý vi phạm vì các mục đích thương mại hoặc lợi ích tài chính từ các hoạt động này, họ phải chịu trách nhiệm hình sự. Trong khi đó, theo Luật Việt Nam hiện hành một người chỉ chịu trách nhiệm dân sự nếu họ vi phạm về bảo hộ bản quyền. Như vậy, TPP có thể dẫn đến Việt Nam sẽ phải có hình phạt nặng hơn ngay từ bây giờ. Hơn nữa, vi phạm gian lận là độc lập so với bất kỳ hành vi vi phạm xảy ra theo luật Việt Nam về quyền tác giả và quyền liên quan.

Điều 18.69 về Thông tin quản lý quyền (RMI) thiết lập trách nhiệm dân sự đối với người (i) cố ý gỡ bỏ hoặc làm thay đổi bất kỳ thông tin quản lý quyền nào (ii) cố ý phân phối hoặc nhập khẩu để phân phối thông tin quản lý quyền dù biết rằng thông tin quản lý quyền đã bị thay đổi trái phép; hoặc (iii) Cố ý phân phối, nhập khẩu để phân phối, phát sóng, truyền đạt hoặc phổ cập bản sao tác phẩm, cuộc biểu diễn, hoặc bản ghi âm đến công chúng, dù biết rằng thông tin quản lý quyền đã được xóa bỏ hoặc bị thay đổi trái phép . Trách nhiệm hình sự được áp dụng cho các hành vi “cố ý vì mục đích thương mại hoặc tài chính cá nhân”. Luật Việt hiện nay dường như không có bất kỳ quy định nào liên quan đến vấn đề này.

Điều 18.77 của TPP về Thủ tục và hình phạt hình sự trong các trường hợp cố ý làm giả nhãn hiệu hoặc sao lậu quyền tác giả và quyền liên quan ở quy mô thương mại. Điều này khác với Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015 nhưng không rõ ràng. Theo Bộ luật hình sự, một người không có sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả và quyền liên quan, cố ý thực hiện các hành vi: (i) làm bản sao của tác phẩm, ghi hình, ghi âm; hoặc (ii) công khai các bản sao tác phẩm, ghi hình, ghi âm công khai xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan được bảo hộ tại Việt Nam phải chịu hình phạt hình sự. Bản quyền hoặc các quyền liên quan của Việt Nam dường như rộng hơn khi có thể được áp dụng với các tác phẩm phái sinh thông qua việc thay đổi, chỉnh sửa hoặc xuyên tạc tác phẩm mà không được phép.

Điều 18.78 quy định hình phạt hình sự áp dụng trong trường hợp: (i) tiếp cận một cách cố ý và trái phép tới bí mật thương mại được lưu giữ trong một hệ thống máy tính; hoặc (ii) chiếm đoạt một cách cố ý và trái phép bí mật thương mại, kể cả việc thông qua một hệ thống máy tính; hoặc (iii) bộc lộ một cách gian lận, hoặc thay vào đó, bộc lộ một cách cố ý và trái phép bí mật thương mại, kể cả thông qua một hệ thống máy tính. Điều này khác với quy định của pháp luật Việt Nam hiện nay vì Bộ luật Hình sự không đề cập đến bí mật thương mại.

Điều đáng chú ý là Điều 18.46 của TPP yêu cầu điều chỉnh thời gian cho bất kỳ sự chậm trễ bất hợp lý nào của cơ quan cấp bằng sáng chế. TPP định nghĩa sự chậm trễ bất hợp lý ít nhất phải bao gồm sự chậm trễ trong việc cấp bằng sáng chế kéo dài hơn 5 năm kể từ ngày nộp đơn trong lãnh thổ của một bên, hoặc 3 năm sau khi có đề nghị thẩm định đơn, tùy thời điểm nào muộn hơn.

Nguồn : http://www.ezlawfirm.org/ - HP

Từ khóa : Làm thế nào, Chương sở hữu trí tuệ, TPP, tiêu chuẩn cho Việt Nam.