TPP không phải là thách thức thực sự với kinh tế Trung Quốc

China-us-2

Bề nổi, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là về thương mại và đầu tư, nhưng nhìn sâu hơn đây là động thái thông minh của Mỹ nhằm thiết lập các tiêu chuẩn thương mại và đầu tư cao hơn với Trung Quốc.

Đó là lý do TPP trở thành công cụ kinh tế giúp Mỹ thực hiện chiến lược “tái cân bằng tại châu Á”, bao hàm cả những tác động về địa chính trị. Thông qua TPP, Mỹ hy vọng sẽ giành lại quyền kiểm soát việc thiết lập nên các nguyên tắc thương mại toàn cầu trước sức ảnh hưởng ngày càng tăng của nhóm nước đang phát triển mà tiêu biểu là Trung Quốc tại các tổ chức như G20, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) hay Tổ chức Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương. May mắn thay, TPP chỉ là một trong số hơn 260 hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện có trên toàn cầu, do đó nó không phải là tất cả.

FTA giữa một số nền kinh tế sẽ tạo ra “động lực thương mại” va “chuyển hướng thương mại” trong đó chỉ có “chuyển hướng thương mại” là có thể gây ra bất lợi đối với bên ngoài, lý do là các nước tham gia FTA sẽ giảm hoặc loại bỏ rào cản thương mại lẫn nhau. Vậy có chuyển hướng thương mại trong nội khối TPP sẽ diễn ra như thế nào? Câu trả lời là không nhiều vì 80% xuất khẩu của các nước TPP vào Mỹ hiện đã được miễn thuế trong khi một tỷ lệ phần trăm cao hơn hàng hóa của Trung Quốc cũng đang được hưởng ưu đãi này. Do vậy, sự thay đổi về chính sách thuế trong TPP chủ yếu sẽ ảnh hưởng lên hoạt động sản xuất nông nghiệp của Mỹ, Nhật Bản, Canada và Australia.

Ngoài ra, các thành viên như Australia, New Zealand, Peru và Chile đã ký kết FTA với Trung Quốc. FTA Trung Quốc-ASEAn cũng đã bao gồm các thành viên khác là Việt Nam, Singapore, Brunei và Malaysia. Tất cả những điều này giảm thiểu đáng kể tác động tiêu cực của TPP đến kinh tế Trung Quốc.

Một thực tế khác là ngoài Hiệp định Tự do Thương mại Bắc Mỹ (NAFTA), tổng thương mại của Mỹ với các thành viên khác trong TPP chưa đến 400 tỷ USD mỗi năm trong khi thương mại của Mỹ với Trung Quốc đã vượt 600 tỷ USD, chiếm đến 10% kim ngạch của Mỹ trong tương quan 4,2% kim ngạch giữa Mỹ với Nhật Bản.

Theo đó, TPP dường như là một công cụ tâm lý được sử dụng và ít có khả năng ảnh hưởng đến thương mại với nước ngoài của Trung Quốc trong năm tới. TPP chủ yếu sẽ ảnh hưởng đến chính sách cải cách kinh tế trong trung và dài hạn của Trung Quốc. Là một FTA cấp khu vực, TPP nhấn mạnh yếu tố “bên trong biên giới” và các quy định liên quan đến thương mại như lao động, môi trường, quyền sở hữu trí tuệ và doanh nghiệp nhà nước hơn là rào cản thương mại ngoại biên.

Nhiều quy định trong TPP là một phần trong chính sách cải cách của Trung Quốc, do đó có thể sẽ khó khăn để Trung Quốc đạt được các mục tiêu của mình trong ngắn hạn nhưng không phải là không thể trong trung và dài hạn.

Ngoài ra, nhiều thành viên TPP bao gồm các nền kinh tế phát triển lẫn kém phát triển hơn đang phải đối mặt với những thách thức tương tự như Trung Quốc. Doanh nghiệp nhà nước (SOEs) là ví dụ điển hình, 40% GDP của Việt Nam cấu thành bởi đóng góp của khối SOEs, một tỷ lệ phần trăm tương tự trong nền kinh tế Singapore và Malaysia. Nếu họ có thể thực thi các nguyên tắc của TPP trong vấn đề SOEs thì đó cũng không phải là vấn đề với Trung Quốc.

Hơn nữa, nhiều quy định trong TPP thể hiện xu hướng hiện nay trong thương mại toàn cầu và dần dần sẽ được chấp nhận trên toàn thế giới. Những tiêu chuẩn mới này có thể đặt ra những thách thức với Trung Quốc trong nổ lực nâng cấp các ngành công nghiệp của mình nhưng đó có thể là cơ hội để Trung Quốc theo đuổi việc cải cách kinh tế hơn nữa. Do vậy, không có lý do gì Trung Quốc không đảm đương vai trò của mình trong việc thiết lập nên các nguyên tắc thương mại và đầu tư toàn cầu.

Trung Quốc sẽ không thể tham gia TPP vì Mỹ và Nhật Bản không muốn, mặc dù Washington và Bắc Kinh đều phát biểu rằng mình rất cởi mở về tham gia của Trung Quốc. Do vậy Trung Quốc nên hành động một cách hợp lý và có những bước đi cần thiết để đáp ứng những thách thức đặt ra bởi TPP.

^{Tác giả Yafei - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc.}

Theo http://usa.chinadaily.com.cn - HP

Từ khóa: TPP, không phải là thách thức, thực sự, kinh tế Trung Quốc