Kết thúc Hội nghị hẹp Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 21 (AEM Retreat-21) vừa diễn ra tại Ma-lai-xi-a, các bộ trưởng một lần nữa khẳng định quyết tâm đưa Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào hoạt động trước ngày 31-12-2015. Ðây là quyết tâm lớn của ASEAN nhằm thực hiện lộ trình hội nhập kinh tế chung, một trong ba trụ cột "xương sống" hình thành Cộng đồng ASEAN vào cuối năm nay.
Nội dung của hội nghị AEM Retreat-21 tập trung các vấn đề cốt lõi liên quan hai hội nghị cấp cao trong năm 2015 của ASEAN và hoạt động của AEC. Các Bộ trưởng ASEAN đánh giá lại kết quả thực hiện cam kết AEC, tiếp tục bàn các biện pháp thuận lợi hóa thương mại phi thuế quan, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động doanh nghiệp, đồng thời quyết tâm hoàn thành đàm phán Hiệp định Ðối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào cuối năm 2015, qua đó thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại đầu tư giữa ASEAN với các đối tác Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Niu Di-lân, Ô-xtrây-li-a và Ấn Ðộ.
Bộ trưởng Thương mại quốc tế và Công nghiệp Ma-lai-xi-a M.Mô-ha-mét nêu rõ, trong năm đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN, Ma-lai-xi-a sẽ tiếp tục thực hiện đơn giản hóa các thủ tục hải quan, hài hòa hóa các tiêu chuẩn, tự do hóa dịch vụ, tăng cường xúc tiến thương mại và hoàn tất phần dịch vụ và đầu tư trong Hiệp định quan hệ đối tác kinh tế toàn diện ASEAN-Nhật Bản, coi đó là những trọng tâm hình thành AEC đúng lộ trình đã đặt ra.
Cũng tại hội nghị AEM Retreat-21, các Bộ trưởng xem xét và đưa ra hướng dẫn về việc soạn thảo Tầm nhìn kinh tế ASEAN sau năm 2015 và Kế hoạch hành động chiến lược nhằm định hướng kế hoạch mới và rõ ràng về hội nhập khu vực sâu hơn trong giai đoạn 2016-2025. Dẫn đầu Ðoàn Việt Nam dự hội nghị lần này, Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng cho biết, hội nghị đạt được sự thống nhất cao đối với hai điểm mới, thứ nhất là thúc đẩy hoạt động của các doanh nghiệp trong nội khối mạnh mẽ hơn, chủ động và tích cực hơn và thứ hai là tăng cường công tác tuyên truyền giải thích, định hướng dư luận để người dân hiểu rõ nội dung, cam kết và những vấn đề đặt ra khi hình thành AEC vào cuối năm nay. Các nội dung nêu trên trùng hợp định hướng chỉ đạo của Chính phủ Việt Nam cũng như trong chương trình và kế hoạch mà Việt Nam thực hiện cam kết tiến tới AEC vào năm 2015.
Xây dựng Cộng đồng ASEAN, trong đó AEC là trụ cột trung tâm, là mục tiêu lớn nhất của ASEAN hiện nay và cũng là lĩnh vực mà ASEAN đã đạt nhiều kết quả, được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá tích cực. AEC ra đời sẽ gộp nền kinh tế của 10 quốc gia thành viên thành một khối sản xuất, thương mại và đầu tư, tạo một thị trường chung của khu vực có 600 triệu dân và GDP hằng năm ước đạt 3.000 tỷ USD. Khi trở thành một thực thể kinh tế chung kể từ ngày 1-1-2016, AEC sẽ tạo một khu vực kinh tế ASEAN thịnh vượng, năng động và có sức cạnh tranh cao, một thị trường chung và cơ sở sản xuất thống nhất, bảo đảm tự do lưu chuyển của hàng hóa, thương mại, dịch vụ, đầu tư và lao động có tay nghề giữa các nước ASEAN.
Việc thành lập AEC sẽ đánh dấu một mốc quan trọng nỗ lực của ASEAN trong việc hoàn thành các mục tiêu của một khu vực hội nhập, thể hiện ở "Một Tầm nhìn, Một Bản sắc, Một Cộng đồng". Hội nhập kinh tế khu vực ASEAN có thể giúp các nước thành viên vượt qua những thách thức do biến động kinh tế toàn cầu. Trong năm 2013, thương mại nội khối ASEAN đạt gần 610 tỷ USD, chiếm hơn 24% tổng thương mại của khu vực, tăng mạnh so mức gần 460 tỷ USD trong năm 2008 khi Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC bắt đầu được thực hiện. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các nước ASEAN cũng đạt hơn 122 tỷ USD trong năm 2013, là mức cao hàng đầu thế giới.
Nhìn chung, đến nay mười thành viên ASEAN đã nỗ lực thực hiện cam kết xây dựng AEC vào cuối năm nay. Theo thống kê mới nhất, trung bình các nước ASEAN hoàn thành hơn 82% cam kết hình thành AEC. Việt Nam là một trong những thành viên dẫn đầu thực hiện cam kết đối với các chương trình, biện pháp liên kết kinh tế của ASEAN, đạt hơn 90% chỉ tiêu đặt ra, chỉ đứng sau Xin-ga-po. Việt Nam còn dẫn đầu đưa dòng thuế về 0%, đến nay đã đưa khoảng 90% dòng thuế về 0% phấn đấu đến năm 2018 đưa tiếp 7% các dòng thuế về 0%. Bất chấp những thách thức kinh tế và địa - chính trị toàn cầu, ASEAN kỳ vọng tăng trưởng kinh tế của khu vực sẽ đạt 5,1% trong năm nay nhờ nhu cầu mạnh mẽ hơn từ các nền kinh tế tiên tiến và sự phục hồi kinh tế của Mỹ, châu Âu và Nhật Bản, cũng như từ nhu cầu nội địa của khu vực này. Với sự năng động và hội nhập quốc tế mạnh mẽ của các thành viên ASEAN, khu vực này tiếp tục thu hút sự quan tâm của các nền kinh tế lớn và các tổ chức kinh tế trên toàn cầu.
Nhiều chuyên gia nhận định, việc hình thành AEC "chia đều" cả cơ hội lẫn thách thức cho các nước trong Hiệp hội, trong đó thách thức lớn là sự khác biệt về tỷ lệ thuế đối với các hoạt động kinh doanh, đầu tư trong khu vực và liên khu vực; những tiêu chuẩn khác nhau của luật, các quy định về kinh doanh và cạnh tranh; sự khác nhau về tỷ lệ lãi suất và lạm phát... Do đó, các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam cần có bước đi phù hợp, có sự chuẩn bị chu đáo để khai thác tối đa cơ hội, giảm tác động không tích cực, biến thách thức thành cơ hội mới.
Theo www.nhandan.com.vn
Từ khóa: ASEAN, lộ trình hội nhập, kinh tế, Đông Nam Á
