Trong vòng bảy tháng kể từ đầu năm 2017, Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã có 32 lệnh cảnh báo đối với doanh nghiệp (DN) Việt Nam có hàng hóa xuất khẩu vào Mỹ. Theo thống kê từ website của FDA, giai đoạn từ năm 2009 đến 2017, có đến gần 500 cảnh báo với các lô hàng của Việt Nam nhập khẩu vào Mỹ, chủ yếu là hàng thủy sản...
Ðể xuất khẩu được những mặt hàng thuộc FDA quản lý vào thị trường Mỹ, bất cứ nhà xuất khẩu nào cũng phải tuân thủ tất cả những yêu cầu, tiêu chuẩn rất khắt khe của tổ chức này và phải có chứng nhận của FDA.
Theo thông lệ, FDA gửi cảnh báo hoặc thông báo trên các trang web của FDA đối với các lô hàng nhập khẩu có vấn đề về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất thuốc bảo vệ thực vật vượt quá ngưỡng cho phép, lỗi về hàng mẫu và cả vấn đề về ghi nhãn hàng hóa. FDA cũng bắt lỗi cả những DN không chú ý cập nhật, tuân thủ các quy định mới về nhập khẩu vào Mỹ, như thay đổi mã số DN xuất khẩu, những thông tin bắt buộc DN cung cấp, như tên công ty, chủ sở hữu, địa chỉ, mặt hàng và nếu DN có thay đổi thông tin thì phải cập nhật lại trong 60 ngày (áp dụng kể từ ngày 25-6-2016); hoặc DN xuất khẩu vào Mỹ phải thông báo trước với hải quan nước này khi hàng cập cảng, đối với đường bộ là hai giờ, đối với đường sắt là bốn giờ và đường hàng không, đường thủy là sáu giờ.
Theo đại diện của Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam, các thông tin của FDA đều được cập nhật công khai và minh bạch trên trang web của FDA và không quá khó để tìm thấy thông tin về những thay đổi, cũng như danh sách các DN Việt Nam bị “cảnh báo nhập khẩu” được cập nhật trên website.
Do không cập nhật thông tin, nhiều DN Việt Nam thuộc diện bị cảnh báo sẽ đối diện với nguy cơ bị thanh tra của FDA giám sát tại nơi sản xuất, bị kéo dài thời gian kiểm tra hàng nhập khẩu và thông quan, kéo theo các chi phí tốn kém và hệ lụy khó kiểm soát, thậm chí có thể không còn được phép tiếp tục xuất khẩu vào thị trường Mỹ.
Bởi vậy, DN cần quan tâm đầu tư, bố trí bộ máy, nhân lực và chi phí cần thiết để chủ động nắm bắt thông tin, quy định mới từ thị trường xuất khẩu, kịp thời xử lý, điều chỉnh và đáp ứng, từ đó duy trì cơ hội xuất khẩu của mình.
Bên cạnh đó, cần tăng cường vai trò hỗ trợ của cơ quan chức năng, như Bộ Công thương, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ; Ðại diện thương mại, Ðại sứ quán Việt Nam và nhất là các hiệp hội DN ngành hàng Việt Nam trong hỗ trợ DN nâng cao ý thức và năng lực về bảo đảm an toàn thực phẩm, đa dạng và chuyên nghiệp hóa hoạt động cung cấp thông tin, quy định mới về thị trường nước ngoài cho các DN.
Với tinh thần đó, sáng kiến của Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao về xây dựng bộ tiêu chí "Hàng Việt Nam chất lượng cao - Chuẩn hội nhập” là rất đáng hoan nghênh. Bộ tiêu chí này cần được cập nhật và hội tụ các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm của Việt Nam và quản lý chất lượng quốc tế có tính phổ quát phù hợp hoặc tương đương, hướng tới cụ thể hóa các tiêu chuẩn của FDA, tiêu chuẩn BRS của Hiệp hội Bán lẻ Anh quốc, tiêu chuẩn IFS của Hiệp hội Thực phẩm Ðức…
Nhập gia tùy tục”. Trong bối cảnh hàng rào thuế quan ngày càng hạ thấp theo cam kết hội nhập, việc nâng cấp các hàng rào phi thuế quan, bao gồm cả các lệnh cảnh báo nhập khẩu nêu trên, là xu hướng mới và ngày càng mở rộng ở cả Mỹ và nhiều nước khác. Ðằng sau những cảnh báo này là quyền lực và mục tiêu hợp pháp của nước nhập khẩu; là yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu bắt buộc DN phải thực hiện. Hơn nữa, đằng sau các cảnh báo đầy áp lực này cũng là cơ hội để DN nỗ lực vượt qua chính mình, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời là điều kiện để các cơ quan chức năng điều chỉnh nhận thức, hành động, dần định hình và vận hành hiệu quả hơn các hàng rào kỹ thuật đa dạng, trực tiếp và gián tiếp góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo vệ các DN trong nước trên hành trình hội nhập và phát triển...
TS Nguyễn Minh Phong
Nguồn: Nhân Dân
Từ khóa: xuất khẩu, Mỹ, áp lực, cơ hội
