Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Sự bùng nổ của ngành công nghiệp may mặc tại Việt Nam đã tạo cơ hội thúc đẩy phát triển những giải pháp tốt nhất nhằm giúp quá trình sản xuất bền vững lâu dài. Trong khi Trung Quốc hiện vẫn đang là nhà xuất khẩu may mặc hàng đầu thế giới, nhiều công ty đa quốc gia đang chuyển cơ sở sản xuất sang Việt Nam, chủ yếu là do chi phí lao động gia tăng ở Trung Quốc. Ở Việt Nam, dệt may và may mặc chiếm khoảng 20% GDP của quốc gia, và từ năm 2005 đến 2011, xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam tăng 32 %, mức cao nhất so với bất kỳ quốc gia nào trên thế giới và hơn gấp đôi mức tăng ở Trung Quốc. Do vậy, hiện nay Việt Nam là nguồn nhập khẩu hàng may mặc lớn thứ hai của Mỹ. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này cũng báo trước một mối đe dọa tiềm tàng đối với môi trường tự nhiên của Việt Nam.

Ngành dệt may Việt Nam chủ yếu bao gồm các khâu cuối cùng của chuỗi cung ứng là cắt và may, chỉ đòi hỏi những công nghệ tối thiểu hoặc các kỹ năng của người công nhân, và có ít tác động đối với môi trường hơn so với các phần khác của quá trình sản xuất như dệt nhuộm và hồ vải. Tuy nhiên, theo báo cáo nghiên cứu năm 2013 của Ngân hàng Thế giới, để cạnh tranh, Việt Nam sẽ cần phải tạo giá trị lớn hơn cho phần đầu vào, cụ thể là đầu tư vào quá trình sản xuất đầu cuối - bao gồm cả sản xuất bông và sản xuất hàng dệt may. Nhưng đây là các hoạt động dệt nhuộm và hồ vải, vốn có tác động lớn nhất đến môi trường do các  hoạt động này đặc biệt hao tốn nước và năng lượng đồng thời gây ô nhiễm trầm trọng nếu không được kiểm soát cẩn thận.

Nếu không có quy định thích hợp, giám sát chặt chẽ, và các tiêu chuẩn sản xuất nghiêm ngặt, hóa chất từ dệt nhuộm và hồ vải thường được xả trực tiếp ra sông địa phương. Hơn nữa, trong khi một số nhà lãnh đạo ngành công nghiệp và quan chức chính phủ thông báo rằng Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) sắp được ký kết là một cơ hội thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp dệt may tại Việt Nam, thì sự tăng trưởng của ngành này cũng đồng nghĩa với việc cần phải quản lý rủi ro môi trường với tốc độ nhanh hơn và quy mô lớn hơn trước rất nhiều. TPP có quy định xuất xứ “từ sợi”, yêu cầu tất cả các giai đoạn sản xuất hàng may mặc ( dệt, nhuộm, hồ ,may,…) đều phải được thực hiện tại Việt Nam thì mới đủ điều kiện được hưởng mức thuế thấp hơn trong thương mại với Hoa Kỳ. Quy tắc này được dự kiến sẽ tăng nhanh chóng các hoạt động nhuộm và hồ vải của các doanh nghiệp trong nước.

Việt Nam đang đấu tranh để kiểm soát ô nhiễm công nghiệp. Tại khu vực đồng bằng sông Hồng quanh Thành phố Hà Nội - nơi chiếm hơn một phần tư sản lượng công nghiệp của đất nước - chỉ có 30% nước thải công nghiệp được xử lý. Sự đe dọa của ngành công nghiệp dệt may đối với nhu cầu nước của người dân Việt Nam ngày càng tăng cao, và do đó, việc thành lập một hệ thống quản lý môi trường hiệu quả cần được ưu tiên hàng đầu trong những năm tới.

Luật về môi trường của Chính phủ Việt Nam năm 2005 đã bao gồm một số sửa đổi để giải quyết các vấn đề môi trường của các doanh nghiệp tư nhân, trong đó có quy định về việc áp dụng thu phí phạt nước thải ô nhiễm từ các nhà máy gây ô nhiễm nhất mà không tuân thủ đúng các tiêu chuẩn xả thải. Tuy nhiên, việc thực hiện vẫn còn chậm và cần cách tiếp cận khác.

Hiện mọi thứ vẫn còn trong giai đoạn đầu, ngành dệt may đang phát triển của Việt Nam vẫn còn có cơ hội để chủ động giải quyết các tác động môi trường từ hoạt động sản xuất may mặc. Hệ thống liên kết toàn cầu trong sản xuất hàng may mặc tạo cho Việt Nam cơ hội cho phát triển kinh tế cũng như đổi mới lâu dài trong sản xuất.

Theo http://asiafoundation.org - TV

Từ khóa: may mặc, bảo vệ, môi trường, xanh, Việt Nam, TPP, ký kết