Một chính sách thương mại bền vững mang lại lợi ích kinh tế cho từng quốc gia và khu vực

06.07-29

Trong buổi phỏng vấn, ông Michael Murphy, thành viên Hội đồng vùng Tipperary đã trả lời năm câu hỏi về vai trò của thương mại toàn cầu đến nền kinh tế của từng quốc gia thành viên châu Âu liên quan đến vấn đề giải quyết những thách thức từ đại dịch Covid-19 và thúc đẩy tính bền vững. Ông Murphy bên cạnh vai trò Chủ tịch của Hội đồng chính sách kinh tế EU còn là báo cáo viên chuyên đề “Thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTAs): góc nhìn từ các nền kinh tế thành viên và khu vực Liên minh châu Âu”.

Với tư cách là báo cáo viên chuyên đề “Thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTAs): góc nhìn từ các nền kinh tế thành viên và khu vực Liên minh châu Âu”, ông có thể giải thích vì sao nội dung này lại quan trọng trong bối cảnh thế giới đang hướng đến một mô hình kinh tế bền vững trước các thách thức và cơ hội do chuyển đổi số và môi trường mang lại?

Tầm quan trọng của thương mại quốc tế đối với nền kinh tế các nước EU là không thể bàn cãi – 36 triệu việc làm tại EU phụ thuộc vào hoạt động xuất khẩu bên ngoài EU, các doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ và vừa đang sử dụng đến 13 triệu nhân công. Tôi muốn nhấn mạnh đến cuộc sống của nhiều gia đình và cộng đồng dân cư. Mặc dù đàm phán FTA là nhiệm vụ của Ủy ban châu Âu, việc đảm bảo rằng liên kết kinh tế toàn cầu không gây ra bất bình đẳng trong nội khối lại là ưu tiên của từng quốc gia, và trong nhiều trường hợp, là mối quan tâm hàng đầu của chính quyền cấp địa phương. Doanh nghiệp xuất khẩu ra thị trường quốc tế có thể thúc đẩy tạo việc làm, và khuyến khích đầu tư tại các cộng đồng dân cư – do vậy tham gia FTA và hội nhập là một vấn đề quan trọng với các chính quyền bản địa tại từng quốc gia. Trong bối cảnh tăng cường tính bền vững, đảm bảo thực thi các thỏa thuận môi trường và ứng dụng công nghệ số đang trở nên nổi bật, thì thương mại toàn cầu với đặc trưng là các hoạt động cung ứng hàng hóa, dịch vụ có vai trò ngày càng trọng yếu.

Khủng hoảng từ đại dịch COVID-19 tác động như thế nào đến các chuỗi cung ứng tại EU? Ông nghĩ sao về đề xuất cần có hỗ trợ cho các ngành bị tác động mạnh bởi cuộc khủng hoảng đã nêu?

Dịch COVID-19 gây ra những thay đổi khó lường đối với trật tự thương mại toàn cầu. Chuỗi cung cấp hàng hóa đổ vỡ; trong khi đó, tình trạng đóng cửa kinh tế được tiến hành rộng khắp đã kéo giảm nhu cầu tiêu dùng; ngoài ra việc áp dụng kiểm soát biên giới tạm thời cũng đang gây gián đoạn dòng chảy thương mại. Chúng ta đang chứng kiến tình trạng đứt gãy những chuỗi giá trị, trong khi đó, chủ nghĩa bảo hộ lại đang tác động đến các hàng hóa thiết yếu như thiết bị bảo hộ cá nhân. Buồn thay, chúng ta phải hứng chịu những thiệt hại phát sinh từ sự không hoàn chỉnh của thị trường chung châu Âu. EU, do vậy phải tập trung vào việc tăng cường tính tự chủ, an ninh kinh tế cũng như thúc đẩy tiềm năng tạo việc làm. Chúng ta cần những công cụ chuẩn nhằm hạn chế các đại dịch, do đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung Cơ chế Tài chính dài hạn và Chiến lược thúc đẩy đầu tư cần tạo ra sự đảm bảo về đầu tư, từ đó bảo vệ các nền công nghiệp trong EU tránh khỏi những tác động không mong muốn. Về tổng thể, tôi nghĩ đại dịch cho chúng ta thấy tầm quan trọng của các chuỗi giá trị ở cấp địa phương, đồng thời tăng cường sự hợp trong hoạt động mua bán và đầu tư nội bộ quốc gia.

Mặc dù FTA mang lại lợi ích cho tất cả 27 quốc gia thành viên của EU, có một số bằng chứng chỉ ra rằng những công ty lớn là đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ các hiệp định tự do thương mại. Xin cho biết ông đã thảo luận vấn đề này với những đối tượng bị tác động ở cấp địa phương trong quá trình đàm phán các FTA chưa? EU có thể làm gì để có thể thu lợi từ nền thương mại mở?

Trong quá trình chuẩn bị cho chuyên đề báo cáo, tôi đã gặp nhiều đại diện từ các doanh ngiệp nhỏ và vừa EU cũng như trong nhiều ngành nghề khác nhau. Buổi đối thoại cho thấy sự phản ứng thái quá đối với các FTA bắt nguồn từ việc thiếu thông tin về những hiệp định thương mại tự do – yếu tố quan trọng đối với các doanh nghiệp nhỏ. Tôi nghĩ EU cần triển khai hoạt động của mình ở nhiều cấp độ.

Các quốc gia trong EU cần phải giúp cộng đồng doanh nghiệp tăng cường sự hiểu biết về những FTA đã ký kết thông qua hoạt động cung cấp thông tin. Một số biện pháp có thể kể đến bao gồm cung cấp những công cụ miễn phí thân thiện hỗ trợ cho các công ty EU. Chính quyền địa phương và cấp vùng tại 27 nước thành viên có thể cùng làm việc với Ủy ban châu Âu để cung cấp trợ giúp nêu trên cho khối doanh nghiệp. Ủy ban phải đảm bảo rằng họ tiếp tục thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và cải cách WTO nhằm tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng cho các ngành công nghiệp EU tại thị trường toàn cầu. Đây là yếu tố quan trọng để hạn chế thiệt hại về kinh tế do dịch Covid-19 gây ra cũng như khôi phục lại năng lực cạnh tranh của EU trên thị trường thế giới.

Những đề xuất gần đây của Ủy ban EU về MFF và Kế hoạch hồi phục châu Âu cho thấy định hướng cho sự hồi phục của châu Âu sau dịch bệnh chính là chuyển đổi số và áp dụng công nghệ xanh. Do vậy, theo ông trước hai thách thức to lớn đã nêu, vai trò của chính sách thương mại có thể là gì? Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Liên minh châu Âu cần chuẩn bị gì cho quá trình chuyển đổi để có thể thu nhận lợi ích từ thương mại?

Tôi tin rằng chính sách thương mại là công cụ quan trọng để khuyến khích và thúc đẩy tính bền vững cũng như hoạt động số hóa không chỉ với các đối tác EU, mà nó còn giúp thúc đẩy ngành công nghiệp tại EU. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, rõ ràng là nếu EU muốn thúc đẩy tính bền vững bên ngoài Liên minh châu Âu, chúng ta cần thực hiện điều đó trước tiên trong nội bộ khối.

Có thể thấy rõ những tác động của thương mại toàn cầu đến trật tự thế giới trong những năm qua – những tác động đó bao gồm tạo việc làm, giảm đói nghèo và hỗ trợ phát triển kinh tế. Vai trò lãnh đạo của EU nhằm thúc đẩy thương mại tự do, công bằng trong những cuộc đàm phán với các bên thứ ba cần được tiếp tục. Điều khoản về phát triển bền vững trong các thỏa thuận thương mại chính là công cụ để đảm bảo nguyên tắc về phát triển xanh và và không gây nguy hại được tôn trọng bởi cả doanh nghiệp EU và từ những nước đối tác.

Thời hạn diễn ra sự kiện Brexit đang đến rất gần. Trong bối cảnh nước Anh xác nhận họ sẽ không yêu cầu gia hạn thời gian chuyển đổi, cũng như các cuộc đàm phán về tương lai quan hệ Anh-EU còn mờ mịt, sự kiện Anh rời Liên minh châu Âu, theo ông, sẽ tác động như thế nào đến chính quyền địa phương và vùng tại 27 quốc gia thành viên EU? Những biện pháp nào cần được ban hành để giảm thiểu tác động từ sự kiện trên?

Từ thời điểm bắt đầu Brexit đã liên tục lên tiếng về những hệ quả bất đối xứng về kinh tế-xã hội do sự kiện này gây ra. Có thể nói việc Anh rời EU sẽ có những hệ quả tiêu cực đến các nền kinh tế địa phương và tại cấp vùng. Ireland được nhận định là một trong số những quốc gia chịu thiệt hại nặng nề từ Brexit bên cạnh Hà Lan, Đan Mạch, Pháp, Đức, Thụy Điển, Bồ Đào Nha, Ba Lan, Cộng hòa Czech, Malta, Hungary. Tại vùng Tipperary, tương tư như những tỉnh khác tại Ireland, các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang tiếp tục làm việc với chính quyền địa phương để tăng cường đa dạng hóa thị trường và giảm phụ thuộc vào nhu cầu tiêu dùng của xứ sở sương mù.

Hơn thế, chính quyền Ireland cần thành lập các quỹ hỗ trợ nhằm trợ giúp doanh nghiệp phát triển và thực thi sách lược để mở rộng giao thương tại các thị trường khác trong EU. Công việc cần được tiếp tục. Tôi mong các nhà lập pháp quan tâm hơn đến sự kiện Brexit.

Nguồn: Cor Europa

Từ khóa: chính sách thương mại, bền vững, mang lại, lợi ích kinh tế, quốc gia, khu vực