Các công ty chế biến thực phẩm Mỹ bị ảnh hưởng khi thỏa thuận thương mại tại Thái Bình Dương có hiệu lực

CPTPP13032018

Tình hình tổng quan:

> Đài CNBC đưa tin, 7 quốc gia – bao gồm Australia, Canada, Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Singapore và Việt Nam – đã thông qua Hiệp định Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vào hôm 30/12. Bốn quốc gia còn lại – gồm có Brunei, Chile, Malaysia và Peru – được kì vọng sẽ sớm phê chuẩn hiệp định CPTPP.

> Hiệp định thương mại mà Tổng thống Donald Trump đã rút Hoa Kỳ ra khỏi vào đầu năm ngoái, được kì vọng mang đến nhiều lợi ích cho các nước thành viên, bằng cách cắt giảm thuế quan giữa các thành viên, và tăng chi phí bán hàng đối với các nước bên ngoài. CNBC cho biết giá thành thịt bò và lúa mì xuất khẩu từ Mỹ sẽ bị ảnh hưởng bởi hiệp định này.

> CNN cho biết, các nhãn hàng thực phẩm và giải khát của Mỹ như nước ép nho Welch, thịt heo Tyson và hạnh nhân California đều bị đánh thuế ở Nhật Bản, trong khi các sản phẩm của những đối thủ đến từ các nước CPTPP lại được miễn thuế. Ngoài ra, Australia có khả năng xuất khẩu thịt bò sang Nhật Bản nhiều hơn cả Mỹ, do thuế nhập khẩu thịt bò mà Nhật áp dụng cho Úc sẽ rẻ hơn Mỹ 27.5%.

Phân tích cụ thể:

Việc hiệp định CPTPP có hiệu lực được dự đoán sẽ tạo áp lực lên các mặt hàng và các nhà sản xuất hàng hóa ở Mỹ. Hiệp định này cũng có khả năng buộc chính quyền Trump phải sớm thay đổi quyết định rút khỏi thỏa thuận này, bởi vì sự chênh lệch giá cả có thể khiến các nhà xuất khẩu thực phẩm Mỹ càng nôn nóng được trở thành thành viên CPTPP.

Nông dân trồng ngũ cốc, các nhà sản xuất thịt và sữa vốn đã bị ảnh hưởng từ các cuộc chiến thuế quan của chính quyền – bao gồm việc đình trệ giao thương với Trung Quốc và chờ đợi hiệp định thương mại Mỹ-Mexico-Canada có hiệu lực. Giờ đây, họ có nhiều khả năng phải chịu thêm gánh nặng khi CPTPP có hiệu lực.

Phát biểu trong bài diễn văn vào tháng trước, Kevin Kester, chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi bò Mỹ cho biết: “Ngành thịt bò Mỹ đang có nguy cơ đánh mất thị phần ở Nhật Bản, trừ khi chính phủ có hành động kịp thời để cân bằng sân chơi”. Ông cảnh báo, ngoài việc Nhật Bản dành mức thuế quan thấp hơn trong năm đầu tiên đối với thịt bò từ các nước thành viên CPTPP, các mức thuế nhập khẩu này cũng giảm còn 9% trong 15 năm tới.

Điều này hoàn toàn trái ngược với những dự báo về tác động của Hiệp định Xuyên Thái Bình Dương ban đầu (TPP) - tên cũ của CPTPP trước khi Mỹ rút khỏi. Theo một nghiên cứu trước đây của Hiệp hội Nông dân Mỹ, thịt bò và thịt heo xuất khẩu của Mỹ từng được dự đoán sẽ tăng gần 2 tỷ USD tại thời điểm TPP được thực thi hoàn toàn vào năm 2026, và giá trị thương mại ròng được dự đoán sẽ tăng lên đối với các mặt hàng gạo, vải cotton, thịt bò, thịt heo, thịt gia cầm, bơ, phô mai, và sữa bột không béo.

CNBC cho biết, theo hiệp định CPTPP, nông dân trồng dân lúa mì tại Mỹ cũng phải đối mặt với bất lợi rõ ràng về giá bán khi xuất khẩu sang Nhật, trong khi lúa mì Canada và Australia sẽ lập tức được giảm 7% và 12% vào tháng 4. Chủ tịch Hiệp hội Lúa mì Mỹ, Vince Peterson, cho rằng vào thời điểm đó, lúa mì Mỹ sẽ chịu thiệt 14 đô mỗi tấn so với hai nước kia.

“Thông thường, Nhật Bản là một thị trường mà chúng ta có thị phần rất mạnh 53%, nhưng hiện tại, chúng ta đang đối mặt với nguy cơ sụp đổ,” Pererson phát biểu vào ngày 10/12 tại một buổi điều trần công khai ở thủ đô Washington.

Bất kỳ nhà sản xuất thực phẩm và nước giải khát nào của Mỹ có hoạt động xuất khẩu sang các nước CPTPP đều bị tác động bởi hiệp định CPTPP. Và thiệt hại về kinh tế có vẻ như sẽ không dừng lại ở đó, bởi vì Nhật Bản đã đàm phán một thỏa thuận thương mại với Liên minh châu Âu, dự kiến sẽ có hiệu lực từ 1/2. Tờ BBC cho biết Hiệp định Đối tác Kinh tế EU-Nhật Bản sẽ tạo ra một khu vực thương mại mở với hơn 600 triệu dân, chiếm gần 1/3 GDP toàn cầu.

Mặc dù Mỹ cũng không nằm trong hiệp định này, nhưng ông Trump đã bày tỏ mong muốn đàm phán một thỏa thuận song phương với Nhật Bản, và các buổi thảo luận sẽ sớm diễn ra vào giữa tháng này, tờ Japan Times cho biết. Nếu như nỗ lực này thất bại, hoặc đạt được kết quả nhưng muộn màng, chính quyền Trump sẽ buộc phải ra tay cứu vớt một số ngành nông nghiệp như họ từng làm vào mùa hè năm ngoái, với khoảng cứu trợ khẩn cấp ngắn hạn lên đến 12 tỷ USD dành cho những nông dân bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến thuế quan. Tuy nhiên, vì một chiến lược dài hạn hiệu quả hơn, Mỹ nên tiếp tục đàm phán các hiệp định thương mại, để tránh phải chơi một trò chơi đuổi bắt tốn kém sau này.

Nguồn: Fooddive

Từ khóa: CPTPP, tự do thương mại, chiến tranh thương mại, xuất khẩu thịt bò