Sẽ không có gì bất ngờ nếu Anh quốc ký kết một thỏa thuận với khu vực Châu Á sau khi Brexit

anh0310

Những người ủng hộ Brexit lâu nay vẫn luôn tin rằng có nhiều quốc gia đang xếp hàng để được ký kết hiệp định thương mại với Anh quốc một khi nước này rời khỏi Liên minh Châu Âu (EU). Đó là một trong những lý do khiến họ phản đối bất cứ thỏa thuận Brexit nào mà Anh quốc vẫn nằm lại trong liên minh thuế quan của EU, kể cả chỉ là trong ngắn hạn.

Cùng lúc đó, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cũng đã chia sẻ với tờ Financial Times rằng Anh Quốc sẽ được chào đón bằng một “vòng tay rộng mở” nếu tham gia vào khối thương mại 11 thành viên xuyên Thái Bình Dương, hay TPP-11. Khi mà các cuộc đàm phán Brexit đang tiến gần đến hồi kết, phải chăng đây cuối cùng cũng là bằng chứng chứng minh cho triển vọng kinh tế tươi sáng của Anh quốc một khi họ rút khỏi EU?

Không hẳn vậy. Có những lý do để người Anh vui mừng với lời đề nghị của ông Abe; nhưng chúng thường không phải là thứ mà người ta quan tâm nhiều nhất. Ý tưởng về việc Anh quốc sẽ gia nhập khối TPP-11 sau khi Brexit cũng không hoàn toàn mới lạ. Nền kinh tế thế giới đang tái định hướng sang các thị trường tăng trưởng mạnh ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương; vậy nên việc Anh quốc mở rộng quan hệ với khu vực này là hoàn toàn hợp lý, nhất là khi người Anh đang sở hữu một nền kinh tế rất mở cửa, với thương mại chiếm 62% tổng giá trị sản phẩm quốc nội (GDP).

6 nước thành viên trong Hiệp định TPP-11- hay tên đầy đủ là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương - cũng là những thành viên trong Khối Thịnh vương chung, một khối mà Anh quốc có quan hệ lâu đời. Hơn nữa, khối CPTPP cũng luôn có ý định mở cửa để kết nạp thêm các thành viên mới.

Tuy vậy, Anh quốc cũng cần phải nhìn nhận một cách thực tế về những gì họ có thể đạt được khi trở thành thành viên. Bởi vì, sự cách biệt về địa lý là một yếu tố khó có thể bỏ qua. Theo đặc tính của mô hình trọng lực trong quan hệ thương mại, hai nhân tố chính chi phối các dòng chảy thương mại là kích thước nền kinh tế và độ thân cận với các đối tác. Các thành viên trong TPP-11 đều tập trung xung quanh Thái Bình Dương hoặc Biển Đông; tất nhiên, Anh quốc không hề có đặc điểm này. Lý do ấy – cùng với 4 thập kỷ quan hệ mật thiết với EU – giải thích tại sao 43% hoạt động thương mại của Vương quốc Anh là với các nước EU (tương đương 241 tỷ Bảng), và chỉ 7% là với các nước TPP-11.

Dĩ nhiên, mọi thứ đang thay đổi. Nền kinh tế của Vương quốc Anh chủ yếu phát triển dựa trên các ngành dịch vụ, vậy nên yếu tố địa lý có lẽ đã không còn quan trọng. Tuy vậy, EU cũng đã có sẵn hiệp định thương mại với hầu hết các nước trong TPP-11. Anh quốc có thể sẽ tìm cách chuyển đối chúng thành những thỏa thuận song phương để giữ lại lợi ích. Nhưng kể cả khi điều đó xảy ra, nó cũng khó có khả năng tạo ra bất kỳ tăng trưởng thương mại to lớn nào.

TPP-11 hoàn toàn không giống EU, nhưng gia nhập khối này cũng đi kèm với những nghĩa vụ và những ràng buộc. Một điều là, bất kỳ thỏa thuận Brexit nào cũng đòi hỏi Anh quốc phải rời khỏi liên minh thuế quan EU. Nhưng đề nghị của EU về việc Anh quốc phải duy trì một đường biên giới mềm với Ireland có thể khiến cho các cuộc đàm phán bị bế tắc thêm một khoảng thời gian.

David Henig, Giám đốc Dự án Chính sách Thương mại Vương quốc Anh và là một cựu quan chức thương mại cấp cao của chính phủ cho biết, tương lai quan hệ thương mại giữa Anh quốc với phần còn lại của EU cũng khiến các thỏa thuận thương mại trở nên phức tạp, vì quy tắc của Châu Âu trong các lĩnh vực như kiểm tra thực phẩm và sản phẩm cũng khác với TPP. Ví dụ, EU sẽ phản đối các sản phẩm thịt bò tiêm hooc-mon mà chính phủ Mỹ luôn chấp nhận. Những khác biệt này sẽ gây khó khăn cho kế hoạch của Anh quốc trong việc thuận lợi hóa dòng chảy hàng hóa và thực phẩm với Châu Âu, bằng một hệ thống quy tắc chung.

Kể cả khi Anh quốc có đủ khả năng để gia nhập TPP-11, họ có thể sẽ không thích thú với những quy định trong khối này. Những yêu cầu về định giá dược phẩm sẽ tạo cho các công ty dược phẩm nhiều cơ hội để cạnh tranh về giá bán – điều có thể gây tổn hại cho Dịch vụ Y tế Quốc gia của Anh quốc. Anh quốc cũng có thể sẽ được yêu cầu phải chấp nhận dòng người di cư cao hơn từ các nước TPP-11 như là một điều kiện để được gia nhập.

Nguồn: Business Times - HN

Từ khóa: CPTPP, Brexit, Hiệp định tự do thương mại thế hệ mới, hội nhập.