Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Số liệu kinh tế Mỹ mới đây cho thấy tình trạng leo thang chiến tranh thương mại của Tổng thống Donald Trump đang mở đường cho sự tăng trưởng chậm lại của Mỹ trong quý này.

Theo báo cáo của Bộ Thương mại Mỹ công bố vào thứ năm 27/9, tình trạng thâm hụt thương mại bất ngờ tăng trong tháng 8 lên 75.8 tỷ USD, cao nhất trong vòng 6 tháng và gần đạt mức kỉ lục, nguyên nhân là do việc xuất khẩu thực phẩm, vật tư công nghiệp và ô tô bị giảm mạnh. Một báo cáo khác từ Bộ thương mại cũng cho thấy, dòng vốn đầu tư đang tạm “nghỉ xả hơi”, các đơn đặt hàng thiết bị kinh doanh cũng giảm mạnh trong tháng 8 sau đợt tăng cao, trong khi hoạt động xuất khẩu các mặt hàng này cũng chậm lại.

Các chuyên gia kinh tế tại Ngân hàng JPMorgan Chase & Co., công ty chứng khoán Amherst Pierpont và công ty tư vấn nghiên cứu kinh tế Capital Economics đã tiến hành ước lượng triển vọng tăng trưởng GDP trong quý III. Trước khi dữ liệu được công bố vào thứ Năm, tạp chí Bloomberg đã tiến hành một khảo sát, kết quả là tăng trưởng GDP quý III được dự đoán là 3% (số trung vị).

Các nhà phân tích nhận định rằng, thâm hụt thương mại là sự đảo chiều đã được dự báo trước, sau khi xuất khẩu tăng trong quý II do các doanh nghiệp Mỹ tranh thủ xuất khẩu đậu nành trước khi bị Trung Quốc áp thuế. Tốc độ tăng trưởng GDP vẫn được xem là đang duy trì ổn định. Mặc dù vậy, các con số vẫn nói lên được, chiến tranh thương mại đang gây ra sự biến động lên dữ liệu kinh tế Mỹ. Thêm vào đó, thâm hụt thương mại mở rộng đi ngược với mục đích ban đầu của Tồng thống Trump là thu hẹp khoảng cách, và làm bật lên những thách thức trong việc đạt được mục tiêu trên khi mà cầu nội địa cao - làm nhập khẩu tăng - và khi mà các nước khác cũng đang trả đũa Mỹ - làm xuất khẩu giảm.

Ian Shepherdson - kinh tế trưởng tại công ty trách nhiệm hữu hạn Pantheon Macroeconomics lưu ý rằng: “Số liệu thâm hụt thương mại hàng hóa trong tháng 8 là rất nghiêm trọng.” “Việc chính quyền Trump cho rằng thâm hụt thương mại sụt giảm trong quý II là nhờ vào chính sách thương mại của họ thì bây giờ không còn đúng nữa.”

Một bản báo cáo khác vào thứ Năm đã cho thấy, thương mại toàn cầu đang tiếp tục giảm nhẹ giữa cuộc chiến thuế quan của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới Mỹ- Trung. Công ty vận chuyển hàng hóa và dịch vụ logistics DHL cho hay quan hệ thương mại song phương đang giảm mạnh trong tháng 9, rớt xuống mức thấp nhất kể từ năm 2016 và ám chỉ tốc độ tăng trưởng sẽ còn thấp hơn trong những tháng tới.

Cũng vào hôm thứ Năm, WTO cũng đã cắt giảm triển vọng thương mại toàn cầu đến năm 2019 và cảnh báo rằng căng thẳng giữa các đối tác thương mại lớn ngày càng đe dọa đến tăng trưởng kinh tế.

Trong khi các chuyên gia kinh tế nhận định, còn quá sớm để xác định chính xác thiệt hại của Mỹ từ cuộc chiến, dù vậy, những con số thống kê cũng đã giáng đòn mạnh vào thị trường Mỹ. Các báo cáo hôm thứ Năm được công bố ngay sau khi Mỹ và Trung Quốc áp thuế quan lẫn nhau vào cuối tháng 8, theo sau các đợt áp thuế từ đầu tháng 7. Hoa Kỳ đã chính thức áp thuế bổ sung lên thêm 200 tỷ USD hàng nhập khẩu Trung Quốc trong tuần này – động thái đã đẩy tình trạng căng thẳng thương mại lên cao nhất từ trước đến nay.

Các đơn hàng phi quân sự trừ máy bay đã giảm 0.5% vào tháng 8, sau khi đã giảm 0.1% trước đó. Chuyên mục kinh tế của tạp chí Bloomberg cũng đã viết rằng “ sự sụt giảm có thể một phần là do tình trạng căng thẳng thương mại và là dấu hiệu cho thấy rằng mức sản xuất sẽ được điều chỉnh trong quý 4.”

Khoảng cách thương mại rộng đang dự báo chắc chắn rằng, tăng trưởng GDP trong quý III sẽ bị kéo chậm lại, sau khi tăng 1.22 điểm phần trăm trong quý trước. Ngược lại, số liệu tháng 8 g cho thấy lượng hàng tồn kho sẽ góp phần kéo GDP quý III tăng, sau khi đây là nguyên nhân làm GDP quý 2 giảm 1.17 điểm phần trăm. Một số chuyên gia kinh tế nhận định, hàng tồn kho của những nhà bán sỉ tăng có thể là do họ tăng dự trữ hàng hóa nhập khẩu trước nguy cơ bị áp thuế quan.

Ông Paul Ashworth- kinh tế trưởng công ty tư vấn nghiên cứu kinh tế Capital Economics- người đã tự cắt giảm dự báo tăng trưởng GDP từ mức 3-3.5% xuống còn 3%, cho biết “Xuất khẩu ròng sẽ bị chậm lại” trong giai đoạn tháng 7-9, “tuy nhiên hàng tồn kho sẽ mang lại điểm tích cực cho thị trường.” Con số này cho thấy tốc độ phát triển “vẫn rất tốt tuy nhiên vẫn không tăng mạnh như hồi quý II.”

Thâm hụt thương mại hàng hóa trong tháng 8 mở rộng cũng phần nào do nhập khẩu ô tô và hàng tiêu dùng tăng 0.7%.

Hôm thứ Năm, Số liệu quý II đã được điều chỉnh cho thấy GDP đã đạt bằng tốc độ tăng trưởng hằng năm 4.2% - mức nhanh nhất kể từ năm 2014. Tuy nhiên, Stephen Stanley, kinh tế trưởng tại Amherst thì vẫn cắt giảm dự báo tăng trưởng GDP trong quý III từ 3% xuống còn 2.08%. Ông Omair Sharif- một chuyên gia kinh tế tại Ngân hàng Societe Generale SA nhận định: Xuất khẩu ròng có thể chỉ làm GDP Quý III sụt giảm nhiều nhất là khoảng 1.5%.

Sau những báo cáo vào ngày 27/9, kinh tế trưởng của công ty tài chính JPMorgan Michael Feroli, cũng đã điều chỉnh giảm dự báo GDP cho quý III từ 3.5% xuống còn 3%, khuyến cáo rằng nền kinh tế dường như “không tăng trưởng nóng nhưng lại dễ trở nên hỗn loạn hơn.”

Hôm thứ Tư ngày 26/9, chủ tịch Cục dự trữ Liên bang Mỹ - Jerome Powell nhấn mạnh rằng nền kinh tế đang có “khoảnh thời gian tươi sáng” và căng thẳng thương mại vẫn chưa gây ra một sự xáo trộn đáng kể nào trên diện rộng.

Dựa trên số liệu ngày 27/9, Ngân hàng Dự trữ Liên bang Atlanta cũng đã đưa ra dự báo không chính thức cho tăng trưởng quý III là 3.8%, giảm so với mức dự báo hồi tuần trước là 4.4%.

Nguồn: Crain’s Cleveland Business

Từ khóa: tăng trưởng kinh tế, GDP, căng thẳng thương mại, cuộc chiến thuế quan, thâm hụt thương mại, hàng xuất khẩu.