Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Thất bại trong đàm phán về nông nghiệp tại Hội nghị bộ trưởng gần đây của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) diễn ra ở Argentina sẽ thúc đẩy các nước, bao gồm Philippines, thiết lập thêm nhiều hiệp định song phương và khu vực để mở rộng thương mại.

Khi đàm phán về nông nghiệp tại Hội nghị bộ trưởng WTO lần thứ 11 (MC11) kết thúc trong bế tắc, ông Roehlano M. Briones - chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Viện nghiên cứu phát triển Philippine cho rằng, thất bại này sẽ khuyến khích các nước, cả giàu lẫn nghèo, thúc đẩy chương trình thương mại của nước mình dưới hình thức các hiệp định song phương và khu vực.

“Thất bại này thúc giục thêm nhiều nước chuyển hướng sang các hiệp định khu vực và song phương để đạt được tiến bộ trong tiến trình hội nhập thương mại. Bởi vì, các hiệp định khu vực, ví dụ như RCEP, có ưu điểm hơn WTO vì có số lượng thành viên ít, được chọn lọc, nhờ đó, nội dung của các Hiệp định khu vực sẽ cụ thể hơn.”

 “Philippines sẽ đạt được lợi ích lớn hơn trong các hiệp định song phương của mình. Thất bại của MC11 có thể thôi thúc các nước thành viên RCEP đi đến kết luận trong các vòng đàm phán tiếp theo”, vị chuyên gia cho biết thêm.

Tổng giám đốc WTO Roberto Azevedo cho biết, 164 nước thành viên đã không thể ra được quyết định ở cấp bộ trưởng về vấn đề nông nghiệp, bởi vì các nước có quan điểm rất khác biệt về vấn đề trong nông nghiệp, như cơ chế bảo hộ đặc biệt (SSM) và dự trữ công.

Hôm 14/12, ông Azevêdo phát biểu “Không có bất kỳ kết quả nào trong lĩnh vực nông nghiệp. Đó là vấn đề vô cùng khó khăn, chúng tôi đã biết ngay từ đầu”.

Philippine trước đó đã vận động cho cơ chế bảo hộ đặc biệt được thông qua tại Hội nghị của WTO. Cơ chế này cho phép bảo vệ nông sản trong nước khỏi làn sóng nhập khẩu. Thế nhưng Philippine đã thất bại.

Trong một phát biểu ngày 12/12, Philippines cho biết, nước này cảm thấy tiếc nuối sâu sắc và thất vọng khi SSM không được thông qua, mặc dù đây là vấn đề ưu tiên được xác định trong Bản tuyên bố Nairobi năm 2015. Đồng thời, Philippines cũng kiên quyết phản đối bất kỳ quyết định trọng yếu nào về vấn đề nông nghiệp nếu như quyết định đó không bao gồm cơ chế SSM.

Bài phát biểu có đoạn “Philippines xin nhắc lại rằng, nước chúng tôi sẽ không đồng ý thông qua bất kỳ quyết định trọng yếu nào nếu như thiếu vắng giải pháp về SSM hay một biện pháp phòng vệ đặc biệt (SSG) được cải tiến. Đơn giản vì chúng tôi không có đủ cơ sở chính trị để làm việc đó”.

Tại sao Philippines cần cơ chế bảo hộ đặc biệt

Philippines nhấn mạnh, việc chấp thuận SSM là bước đi quan trọng sống còn cho khu vực nông nghiệp của nước này, khi biện pháp SSG hiện tại tỏ ra kém hiệu quả và không đủ khả năng để bảo vệ các hộ nông dân quy mô nhỏ khỏi làn sóng nhập khẩu ồ ạt và hàng hóa rớt giá mạnh.

Theo phương pháp SSG hiện nay, giá bắp khởi điểm ở Philippine là 5 cent/kg (mức giá khởi điểm là đơn giá nhập khẩu tối thiểu, nếu hàng hóa nhập khẩu có đơn giá dưới mức giá khởi điểm sẽ bị đánh thuế thêm). Thế nhưng trên thực tế, giá nhập khẩu bình quân trong 3 năm qua đã lên đến 31 cent/kg. Một ví dụ khác là giá khởi điểm của thịt heo nhập khẩu theo SSG là 0.36 USD/kg, trong khi mức giá nhập khẩu thịt heo bình quân trong 3 năm qua đã là 1.65 USD/kg.

Vì vậy, Philippines rất cần cơ chế miễn trừ đặc biệt như SSM để có thể đủ sức chịu đựng trước các làn sóng nhập khẩu ồ ạt và các đợt rớt giá hàng hóa, đặc biệt ở các mặt hàng cực kỳ nhạy cảm của Philippine mà luôn bị oanh tạc bởi hàng hóa xuất khẩu của các nước có trợ cấp cao cho nông sản.

Ông Azevêdo lưu ý, các nước thành viên đã bày bỏ mong muốn được tiếp tục thảo luận về vấn đề nông nghiệp tại Geneva sau khi MC11 kết thúc.

Mong muốn này của các nước thành viên đã được phản ánh trong kết quả của Hội nghị. Ông Azevêdo “Không còn một giải pháp nào khác ngoài việc tiếp tục thảo luận, bởi vì đây đều là các vấn đề hết sức quan trọng, không thể bị lờ đi hay gạt sang một bên”.

“Mặc dù một vài vấn đề khác nổi lên, không có nghĩa là vấn đề nông nghiệp không còn quan trọng. Đây vấn là vấn đề ưu tiên hàng đầu đối với phần lớn các quốc gia trong WTO”, ngài Tổng giám đốc bổ sung.

Ông Azevêdo thúc giúc các nước thành viên WTO có sự “linh hoạt” để có thể đưa ra được các Hiệp định mới về những vấn đề có ảnh hưởng đến thương mại toàn cầu, đặc biệt là những vấn đề đã được xác định từ những hội nghị bộ trưởng lần trước.

“Thật đáng thất vọng khi mà trong một số lĩnh vực, đặc biệt lĩnh vực mà chúng ta đã ra được Ủy nhiệm, vẫn không thể đạt được kết quả. Chúng ta phải tiếp tục, phải kiên trì và biện pháp duy nhất để đạt được kết quả trong các vấn đề khó nhằn này đó là mỗi bên phải có sự linh hoạt”.

Ngài Tổng giám đốc WTO bổ sung, “Các nước không nên kỳ vọng sẽ đạt được mọi thứ mình mong muốn. Chúng ta phải hợp tác và phối hợp trên tinh thần thiện chí cùng nhau, cố gắng tìm được điểm tương đồng”.

Trung tâm quốc tế về thương mại và phát triển bền vững (ICTSD) cho biết, các cuộc thảo luận nông nghiệp gặp bế tắc khi Hoa Kỳ phản đối những vấn đề và đề xuất về nông nghiệp được các quốc gia đang phát triển đưa ra.

ICTSD nói “Các bộ trưởng đã không đạt được tiếng nói chung về các bước tiếp theo trong nông nghiệp. Ngoài ra, Mỹ phản đối bản thảo của tuyên bố chung. Nguồn tin cho biết, Mỹ đã phản đối 3 điểm chính trong bản thảo”.

Nguồn: Business Mirror – TQ

Từ khóa: WTO, hội nghị bộ trưởng, bế tắc, nông nghiệp, SSM, SSG, Philippines, khu vực