Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Nhật Bản và 10 quốc gia Thái Bình Dương đã tiến đến một thỏa thuận thương mại trong khu vực rộng lớn này mà không có Hoa Kỳ, để đáp lại sự lạnh nhạt của Tổng thống Donald Trump - người đang theo đuổi chính sách “Nước Mỹ trên hết” - đối với vấn đề thương mại toàn cầu.

TPP là thỏa thuận thương mại mà chính quyền Obama đã bỏ ra nhiều năm đàm phán và ông Trump rút Mỹ khỏi TPP ngay sau khi nhậm chức Tổng thống. Ngày 11/11 vừa qua, các nước thành viên còn lại của hiệp định TPP đã tuyên bố đạt được thoả thuận về "các yếu tố cốt lõi" trong Hiệp định mà không có Hoa Kỳ.

Theo yêu cầu của Canada, hiệp định được mang tên là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CCTPP). Tuy nhiên, các quan chức cho biết kế hoạch ký kết một thỏa thuận cuối cùng sẽ diễn ra vào đầu năm tới. Hiệp định này sẽ loại bỏ thuế quan đối với 95% hàng hoá trong khối – thị trường với khoảng 500 triệu dân và hơn 10 tỉ USD về sản lượng kinh tế. Toshimitsu Motegi, bộ trưởng kinh tế Nhật Bản nói: “Sự kiện này sẽ gửi đi một thông điệp mạnh mẽ đến Hoa Kỳ và các nước Châu Á Thái Bình Dương khác”.

Thông báo này được đưa ra khi ông Trump tiếp tục nhấn mạnh khả năng sẽ viết lại quan hệ thương mại với các nước châu Á thông qua các thoả thuận thương mại song phương và thúc đẩy một chiến lược “Ấn Độ - Thái Bình Dương” mới (cách Trump gọi khu vực châu Á – Thái Bình Dương). Trong một cuộc họp cuối tuần với người đồng nhiệm Việt Nam, Tổng thống Hoa Kỳ phàn nàn về việc Mỹ đang mất cân bằng thương mại rất lớn với Việt Nam. Ông Trump nói: “Chúng tôi muốn nhanh chóng cân bằng lại cán cân”. Tuy nhiên, một tuyên bố chung sau cuộc họp dường như cho thấy lợi ích cho phía Mỹ khá hạn chế. Tuyên bố chung cho phép Việt Nam tiếp cận thị trường bã rượu tại Mỹ, đồng thời đề cập tới việc tiếp tục thảo luận về các sản phẩm và dịch vụ như tôm, xoài và thanh toán điện tử.

Michael Froman,người từng tham gia đàm phán TPP cho biết, khi Mỹ rút lui khỏi TPP, Tổng thống và Nhà Trắng đã lên kế hoạch chuyến công du các nước châu Á, đến Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam và một số điểm dừng chân khác trên cuộc hành trình. Tuy nhiên, các nhà bình luận cho rằng, về mặt thương mại, chính quyền Mỹ ngày càng bị lấn át bởi Bắc Kinh và các nước khác.

"Tôi nghĩ tất cả mọi người đều lịch sự với ông ấy và họ muốn ông ấy nghĩ rằng họ rất dễ chịu và sẵn sàng làm mọi thứ vì ông ấy. Nhưng tôi nghĩ, theo một cách nào đó họ đang cười sau lưng ông ta, và chắc chắn trong đó có Trung Quốc”. Một nhà vận động hành lang của Mỹ đã nói với tờ Financial Times vào Chủ nhật như vậy.

Ông Michael Froman, người lãnh đạo các cuộc đàm phán TPP của Hoa Kỳ dưới thời chính quyền của Tổng thống Obama nói rằng thỏa thuận mới được ký kết “Không có bất cứ điều gì cho thấy rằng họ muốn thương lượng với ông Trump. Điều này cho thấy rằng các đồng minh và các đối tác của chúng ta đã thấy được giá trị của việc đưa ra các tiêu chuẩn cao và phá vỡ các rào cản thương mại trong khu vực. Rõ rằng là sự rút lui của Mỹ không làm ảnh hướng đến việc tiếp tục hợp tác của thế giới”.

Gideon Rachman cho rằng: Trung Quốc, Trump và Bắc Triều Tiên là cơn ác mộng của toàn cầu hoá. Ông Ron Wyden, người đứng đầu đảng Dân chủ về Ủy ban Tài chính Thượng viện có ảnh hưởng, cho biết: “Chính quyền ông Trump đã trải qua gần một năm và vẫn chưa có chiến lược nghiêm túc nào trong liên kết với châu Á để mở cửa thị trường xuất khẩu cho hàng hóa và dịch vụ của Hoa Kỳ”.

Ông Matthew Goodman, nguyên cố vấn hàng đầu về kinh tế châu Á cho cả các tổng thống của Đảng Cộng hòa và Dân chủ nói rằng: “Vì sự thất bại lần này của Mỹ trong việc mở rộng thị trường, những người nông dân, chủ trang trại, các nhà sản xuất và các nhà cung cấp dịch vụ ở Mỹ sẽ mất đi cơ hội kinh doanh tại thị trường Châu Á Thái Bình Dương”. Ông cũng cho biết tin tốt lành là các thành viên còn lại của TPP đang thúc đẩy việc đưa ra các quy định mới về các doanh nghiệp nhà nước và quy định về dòng chảy dữ liệu vào trong thực tiễn. Điều này cũng để ngỏ cánh cửa quay trở lại cho Hoa Kỳ vào một ngày nào đó trong tương lai.

Ông nói: "Nó mang lại cho Mỹ một con đường trở lại để tham gia vào hội nhập kinh tế khu vực rộng lớn hơn. Tôi không nghĩ đó là một con đường mà chúng ta sẽ theo đuổi trong thời tương lai gần nhưng ít ra có  vẫn còn tốt hơn không."

Nguồn: Financial Times – TN

Từ khóa: TPP-11, Hoa Kỳ, CCTPP, thương mại, cô lập, mở rộng thị trường