Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 Những căng thẳng thương mại trong những năm gần đây cũng đem lại mặt tích cực, làm cho mọi người bắt đầu quan tâm đến cách thức hoạt động của hệ thống thương mại, về vấn đề tổng lợi ích, hiệu quả phân phối, chi phí điều chỉnh và các yếu tố khác. Chính phủ các nước đang tập trung tìm kiếm các phương án nhằm giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực của hoạt động thương mại thông qua các chính sách thị trường lao động cũng như sự can thiệp rộng hơn, và các nhà nghiên cứu đang tổng hợp ra một nguồn kiến thức mới để giúp tiến trình toàn cầu hoá đem lại lợi ích cho tất cả mọi người, với điều kiện những rủi ro lớn, sắp xảy ra về chính sách thương mại phải được giải quyết.

Như tiêu đề một bộ phim năm 1982 của Úc, 2017 sẽ được ghi nhớ là “Một năm sống trong nguy hiểm”, ít nhất là về mặt toàn cầu hóa. Các chính sách thương mại trên thế giới đang được giám sát kỹ lưỡng, và hệ thống thương mại mở - hoạt động dựa quy tắc - đang bị đe dọa bởi áp lực từ những người theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ ở những cường quốc phát triển. Tương lai của hệ thống thương mại quốc tế vẫn sẽ là một chấm dấu hỏi. Nhưng hiện tại, rõ ràng là chúng ta không còn có thể tin tưởng vào hoạt động kinh doanh như thường lệ.

Việc xác định những nhân tố không ổn định ở thời điểm hiện tại, sẽ giúp chúng ta nhìn ra những động lực thương mại thực sự "đằng sau các tiêu đề", đây cũng chính là chủ đề của Diễn đàn Công chúng 2017 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Mặc cho lời biện hộ của những người theo chủ nghĩa dân túy, có những bằng chứng vững chắc cho thấy thương mại góp phần làm tăng thu nhập và chất lượng cuộc sống, bằng cách tăng năng suất và giảm chi phí cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng. Và điều này đúng đối với cả các nền kinh tế mới nổi và các nền kinh tế đã phát triển.

Thương mại rõ ràng là động lực then chốt giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu và thúc đẩy những nỗ lực chấm dứt đói nghèo. Hơn nữa, người ta thừa nhận rộng rãi rằng thương mại thậm chí có thể đóng góp nhiều hơn vào sự tăng trưởng hơn là những đóng góp hiện nay. Các chính phủ chỉ cần loại bỏ những trở ngại trong các lĩnh vực truyền thống như nông nghiệp, và cập nhật các khung chính sách của mình để phù hợp với các lĩnh vực mới như thương mại điện tử.

Tự do hóa thương mại ảnh hưởng như thế nào đến việc làm và tiền lương – một câu hỏi đang nổi lên trong những năm gần đây - là chủ đề trong bản “Báo cáo Thương mại Thế giới” năm 2017 của WTO. Báo cáo cho thấy một hệ thống thương mại được mở rộng hơn, có xu hướng làm tăng mức lương và tỷ lệ việc làm, nhưng không phải tất cả công nhân đều được hưởng lợi. Hơn nữa, việc lợi ích sẽ được chia sẻ như thế nào phụ thuộc phần lớn vào đặc điểm khu vực và những khác biệt riêng giữa những người lao động.

Kết quả này phù hợp với kết quả của báo cáo “Làm cho Thương mại trở thành động cơ tăng trưởng cho tất cả mọi người”, được đồng xuất bản bởi Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới và WTO vào đầu năm nay. Theo như kết luận của bài báo cáo này, để khai thác được toàn bộ tiềm năng của hoạt động thương mại, các chính sách đối nội cần phải tập trung vào những vấn đề như: nâng cao tay nghề và chất lượng giáo dục, khắc phục những bất cập trong nước, và giảm thiểu những chi phí điều chỉnh kinh tế.

Đổi mới công nghệ thậm chí còn quan trọng hơn hoạt động thương mại trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, mặc cho những lợi ích rõ rệt của tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), và những công nghệ tiên tiến khác, những lo ngại cũng ngày càng tăng về tác động của những cải tiến này lênvấn đề việc làm

Tuy nhiên, theo một báo cáo mới đây của WTO, các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy, với một số ngoại lệ có liên quan, sự thay đổi về công nghệ không làm giảm nhu cầu chung về lao động và việc làm một cách đáng kể. Ở các quốc gia đã phát triển cũng như đang phát triển, sự thay đổi về công nghệ không tác động đến trình độ làm việc, mà tác động rõ nhất  đến các loại công việc và các kỹ năng cần thiết.

Trong một báo cáo gần đây, mang tên “Rắc rối đang được tạo ra? Tương lai của tiến trình phát triển các ngành sản xuất dẫn đầu”, những đồng nghiệp của tôi tại Ngân hàng Thế giới, Mary Hallward-Driemeier và Gaurav Nayyar, cho rằng các doanh nghiệp và công nhân ở các nước đang phát triển cần phải được định vị tốt hơn để nắm bắt các cơ hội liên quan đến công nghệ mới và những xu hướng toàn cầu hóa. Để đạt được mục đích đó, họ nên theo đuổi các chính sách để cải thiện khả năng cạnh tranh, năng lực hiện có, và khả năng liên kết.

Ở giai đoạn hiện tại, sự tập trung đổi mới các phương pháp, nhằm mở rộng những lợi ích từ hoạt động thương mại, là một dấu hiệu đáng khích lệ. Dưới góc độ toàn cầu, một chương trình thương mại toàn diện hơn đang nổi lên, với mục tiêu hàng đầu là thúc đẩy nữ giới tham gia vào hoạt động kinh doanh,và tham gia vào hệ thống thương mại quốc tế. Hy vọng hiện tại là, bằng cách khai thác tiềm năng từ công nghệ số và giải quyết các thách thức cụ thể liên quan đến vấn đề giới tính, chúng ta có thể tạo điều kiện cho nhiều phụ nữ hơn tham gia vào các hoạt động thương mại.

Hơn nữa, chúng ta có thể và nên làm nhiều hơn để hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang cố gắng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu và thương mại điện tử. Và cộng đồng quốc tế cần phải tăng cường những nỗ lực của mình để thu hút thêm đầu tư tư nhân vào các nước thu nhập thấp, để họ có thể hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu.

Chắc chắn, vẫn còn nhiều mối đe dọa trước mắt, tồn tại dưới dạng những quyết định trong chính sách có thể đảo ngược những thành tựu của tiến trình toàn cầu hóa trong ba thập kỷ qua. Nhưng trong cái rủi vẫn có cái may. Thay vì ngồi yên lặng và chờ đợi cơn bão, các nhà hoạch định chính sách và những nhà nghiên cứu đang cải thiện hiểu biết của họ về thương mại và công nghệ, đồng thời tập trung xây dựng các phương án giúp đỡ cho những người chưa nhận được lợi ích từ toàn cầu hóa. Khi những nỗ lực này bắt đầu có kết quả, chúng ta có thể làm cho tiến trình toàn cầu hoá hiệu quả trở lại, cho tất cả mọi người.

Tác giả: Anabel González

Nguồn: New Times - TH

Từ khóa: toàn cầu hóa, WTO, đổi mới, công nghê, ảnh hưởng, việc làm, lao động, kinh tế, phát triển.