Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Các căng thẳng địa chính trị ngày một gia tăng và nỗ lực nhằm giảm rủi ro đã khiến cho an ninh quốc gia trở nên quan trọng hơn trong các cuộc tranh luận chính sách nội địa về thương mại và đầu tư. Các quan chức phụ trách thương mại đang tương tác với đồng nghiệp từ các cơ quan an ninh quốc gia và quốc phòng nhiều hơn bao giờ hết. Kết quả là sự gia tăng các hạn chế về thương mại và đầu tư trên hàng loạt các lĩnh vực, từ bán dẫn và khoáng sản quan trọng đến công nghệ năng lượng tái tạo.

Trước Hội nghị Shangri-La tại Singapore, Diễn đàn Kinh tế Thế giới hợp tác cùng Quỹ Hinrich đã tổ chức các nhóm chuyên gia: một bên đại diện cho các chính sách an ninh quốc gia và quốc phòng; một bên là hợp tác kinh tế và thương mại.

Trong cuộc đối thoại này, hai nhóm chuyên gia đã chia sẻ và thảo luận quan điểm của họ về bản chất của phát triển hợp tác kinh tế quốc tế trong một thế giới đầy các giả định, sự phụ thuộc kinh tế chung bắt đầu bị nghi vấn khi nhiều chính phủ trở nên đề phòng với nhau và nhiều cử tri ngày càng đặt câu hỏi về những lợi ích của toàn cầu hóa không có kiểm soát. 

Các doanh nghiệp tham gia cuộc họp chia sẻ quan điểm của họ về các ràng buộc từ những quy định được ban hành mới, thay đổi liên tục nhằm bảo vệ an ninh quốc gia đang tác động đến doanh nghiệp của họ.

An ninh quốc gia và hợp tác kinh tế: 9 nhận định.

Từ những cuộc thảo luận này, 9 nhận định chính về mối quan hệ đang thay đổi giữa an ninh quốc gia và nền kinh tế toàn cầu đã xuất hiện.

1: Một thế giới đa cực mới nổi lên

Các quy tắc cũ được thiết lập sau Chiến tranh Thế giới thứ hai đang chịu áp lực chưa từng có khi chúng ta bước vào một thế giới mới đa cực. Từ đó đòi hỏi việc phải cập nhật những quy tắc này thay vì hoàn toàn loại bỏ chúng.

2: Phụ thuộc lẫn nhau

Lợi ích đạt được từ sự hợp tác vẫn lớn hơn rất nhiều lần so với cái giá của sự đối đầu. Mặc dù phụ thuộc lẫn nhau là nguyên nhân dẫn tới sự bất an của cơ quan an ninh quốc gia, nhưng đó vẫn là cách tối ưu để quản lý nền kinh tế toàn cầu, cả về mặt duy trì sự ổn định và tránh trùng lặp các hệ thống, mạng lưới và lợi ích khác.

3: Chiến lược đa dạng hóa

Sự lo ngại của cơ quan an ninh quốc gia có thể giảm đi khi rủi ro của chuỗi cung ứng và áp lực kinh tế giảm đi. Cả hai điều này cần được giải quyết hiệu quả thông qua chiến lược đa dạng hóa, không cần thiết phải tách rời nhau về mặt kinh tế hoặc gia tăng căng thẳng địa chính trị; đồng thời cũng không bắt buộc phải từ bỏ các quy tắc hệ thống thương mại đa phương.

4: Giao thương với nhiều đối tác

Về dài hạn, chi phí cho việc thực hiện chính sách độc lập kinh tế hoàn toàn là quá cao, ngay cả đối với các nền kinh tế lớn nhất. Đồng thời, nhu cầu phát triển chiến lược đa dạng hóa sâu rộng đã được công nhận là quan trọng, các nhà lãnh đạo chính trị và các nhà hoạch định chính sách phải chấp nhận sự thực rằng: chúng ta cần phải giao thương ngay cả với các quốc gia có thể trở thành đối thủ trong tương lai.

5: Chủ nghĩa thực dụng và sự cởi mở

Các quốc gia và đối tác thương mại mà chúng ta xem như đồng minh hoặc các đối thủ tiềm năng là những chủ thể không cố định và có thể thay đổi đột ngột, ví dụ như sau một cuộc bầu cử hoặc thay đổi chế độ. Điều này có nghĩa là chúng ta phải coi trọng chủ nghĩa thực dụng và sự cởi mở hơn là các loại hệ tư tưởng cứng nhắc với lý do biện minh cho việc loại trừ các chính sách đầu tư và thương mại.

6: Công nghệ lưỡng dụng

Khái niệm các hàng hóa sử dụng lưỡng dụng (đa mục đích) – hàng hóa được sử dụng trong quân sự lẫn dân sự và những hạn chế về thương mại – đầu tư gây ra bởi những hàng hóa này là vấn đề đau đầu cho các doanh nghiệp. Bởi vì những hàng hóa này mà các quy định hạn chế ngày càng tăng lên vì cách tiếp cận “sân nhỏ, hàng rào cao”; từ đó dẫn đến kết quả là sân nhỏ ngày càng mở rộng và hàng rào cao ngày càng cao hơn. Giải pháp là hãy nhận ra một điều rằng: dù có nhiều mặt trận tiềm năng để tấn công nhưng chính phủ không thể tập trung hiệu quả vào tất cả các mặt trận cùng một lúc. Điều này có nghĩa là: sử dụng các ràng buộc khi áp đặt hạn chế thương mại - đầu tư; đồng thời xác định đâu là công nghệ lưỡng dụng thực sự theo nghĩa hẹp thay vì theo nghĩa rộng.

7: Hợp tác để giảm khí thải

Chuyển Đổi Xanh – nội dung mà tất cả các quốc gia đang cam kết – đòi hỏi một mức độ hợp tác xuyên quốc gia cao nhưng đang nhanh chóng bị suy yếu bởi các nỗ lực tách rời và giảm rủi ro. Nếu việc giảm khí thảithực sự là một mục tiêu thì điều này đòi hỏi các nhà lãnh đạo chính trị phải nhận ra lợi ích của sự phụ thuộc lẫn nhau và chuyên môn hóa, từ đó tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn tài nguyên hạn chế của thế giới một cách hiệu quả nhất.

8: Vấn đề về sự tin tưởng

Hiện nay, thế giới đang đối mặt với khó khăn trong việc suy giảm hợp tác quốc tế. Đó là do sự suy giảm của niềm tin ở hai vấn đề. Vấn đề thứ nhất là sự thất bại trong quy tắc thương mại toàn cầu đã khiến cho nhiều người nảy sinh quan điểm rằng sân chơi đang nghiêng về phía các quốc gia có nền kinh tế lớn nhất. Vấn đề thứ hai là sự thất bại trong việc phân phối lợi ích thương mại do quá trình toàn cầu hóa giữa những người được gọi là “người thắng” và “kẻ thua” một cách công bằng hơn; cụ thể là có những người đã hưởng lợi từ sự cạnh tranh gay gắt và có những người mà cuộc sống sinh kế đã bị lụi tàn vì toàn cầu hóa.

9: Đối thoại tích cực để giảm căng thẳng leo thang

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng căng thẳng, các cuộc trò chuyện lợi ích đa bên, bao gồm các cuộc thảo luận Track 1.5 (thuật ngữ Track 1.5 chỉ cách các chính phủ có thể tham gia quản lý xung đột mà không cần đến những cuộc thảo luận thường xuyên), có thể đóng một vai trò then chốt trong việc làm giảm nhiệt độ, xác định tầm nhìn mới để đối phó với những thách thức quốc tế và tạo ra niềm tin giữa các bên liên quan. Điều này rất quan trọng vì đường ranh giới giữa hợp tác kinh tế và an ninh quốc gia đang dần trở nên lu mờ. Nói cách khác, để thu hẹp khoảng cách giữa an ninh quốc gia và hợp tác kinh tế, chủ động đàm phán là điều quan trọng và không phải là bất thường. 

Nguồn: WE Forum

Từ khóa: toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế, hợp tác, an ninh quốc gia