
Nền kinh tế Mỹ trong vài năm qua đã trở thành điều bí ẩn. Thị trường việc làm đang bùng nổ và người tiêu dùng vẫn tiếp tục chi tiêu, đây thường là dấu hiệu của sự lạc quan. Nhưng nếu bạn hỏi người Mỹ, nhiều người sẽ nói với bạn rằng họ cảm thấy tồi tệ về nền kinh tế và không hài lòng với thành tích kinh tế của Tổng thống Biden.
Gọi đó là sự suy thoái (vibecession) hay sự bí ẩn. Bất cứ là đổ lỗi cho TikTok, tiêu đề báo chí, hay bóng đen kéo dài của đại dịch. Sự ảm đạm vẫn bao trùm. Chỉ số niềm tin tiêu dùng của Đại học Michigan, vốn đã có vẻ khả quan hơn một chút trong năm nay sau khi lạm phát giảm đáng kể vào năm 2023, lại một lần nữa đi xuống. Và trong khi thước đo tâm lý do Hội đồng Hội nghị đưa ra được cải thiện vào tháng 5, khảo sát cho thấy kỳ vọng vẫn không chắc chắn.
Sự tiêu cực có thể trở thành vấn đề quan trọng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Hơn một nửa số cử tri đã đăng ký ở sáu bang chiến trường đánh giá nền kinh tế là “kém” trong một cuộc thăm dò gần đây của The New York Times, The Philadelphia Inquirer và Siena College. Và 14% cho rằng hệ thống chính trị và kinh tế cần phải bị lật đổ hoàn toàn.
Chuyện gì đang xảy ra ở đây? Chúng tôi đã hỏi các quan chức chính phủ và các nhà phân tích nổi tiếng từ Cục Dự trữ Liên bang, Nhà Trắng, giới học thuật và ban bình luận trên internet về những gì họ nghĩ đang diễn ra. Dưới đây là bản tóm tắt những gì họ đã nói.
Mức giá là vấn đề quan trọng và mọi người cũng đang hiểu sai một số sự thật.
Lý giải thích phổ biến nhất về việc tại sao mọi người cảm thấy tồi tệ về nền kinh tế - một lý do mà mọi người được phỏng vấn trong bài viết này đều đưa ra - rất đơn giản. Giá cả tăng vọt khi lạm phát thực sự nhanh chóng vào năm 2021 và 2022. Bây giờ chúng không tăng nhanh chóng, nhưng mọi người phải đối mặt với thực tế là tiền thuê nhà, bánh hamburger, giày chạy và chăm sóc trẻ em đều đắt hơn.
"Lạm phát giống như một nồi áp suất," Kyla Scanlon, người đang phát hành một cuốn sách có tựa đề "In This Economy?" (Trong nền kinh tế này?) giải thích các khái niệm kinh tế thông dụng, nói. "Nó gây tổn thương theo thời gian. Bạn đã trải qua vài năm với lạm phát khá cao, và mọi người thực sự đang phải đối phó với hậu quả của điều đó."
Nhưng bà Scanlon cũng chỉ ra rằng lỗ hổng kiến thức có thể là một phần của vấn đề: Một cuộc thăm dò của Harris cho tờ The Guardian trong tháng này cho thấy phần lớn người Mỹ (hiểu không đúng) tin rằng Hoa Kỳ đang trong suy thoái. Khoảng một nửa số người cho biết họ tin rằng thị trường chứng khoán đã giảm so với năm ngoái, mặc dù nó đã tăng đáng kể.
Bà nói: “Đúng, có sự thất vọng về kinh tế, nhưng đây là những sự thật có thể kiểm chứng một cách khách quan”.
Một phần của điều này liên quan trí nhớ.
Một câu hỏi lớn là tại sao - khi nền kinh tế đang phát triển, tỷ lệ thất nghiệp thấp kỷ lục và giá cổ phiếu tăng cao - mọi thứ lại có vẻ ảm đạm đến vậy.
Raphael Bostic nói với các phóng viên vào tuần trước: “Khi tôi nói chuyện với mọi người, họ đều nói với tôi rằng họ muốn lãi suất thấp hơn và họ cũng nói với tôi rằng giá quá cao”. “Mọi người nhớ giá cả trước đây như thế nào và họ nhớ rằng họ không cần phải bàn về lạm phát, và đó là một điều rất thoải mái.”
Ông Bostic và các đồng nghiệp tại Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã tăng lãi suất lên mức cao nhất trong hơn hai thập kỷ trong nỗ lực giảm mức tăng giá nhanh chóng và ông cho biết điều quan trọng là phải nhanh chóng đưa lạm phát trở lại bình thường.
Việc bắt kịp lạm phát cần có thời gian.
Khi lạm phát giảm, có một số hy vọng rằng sự tiêu cực có thể phai nhạt. Jared Bernstein lưu ý rằng trong 14 tháng qua, mức tăng lương của tầng lớp trung lưu đã vượt qua lạm phát, và dự đoán rằng mọi người sẽ cảm thấy tốt hơn khi tiền lương theo kịp mức giá cao hơn.
Ông Bernstein nói: “Nếu điều đó sai, mọi người sẽ mãi mãi khó chịu vì xăng không có giá 1 đô la một gallon nữa”. “Hai yếu tố của sự điều chỉnh đó là thời gian và mức lương thực tế tăng lên.”
Mức lương thì trì trệ
Nhưng không phải ai đến thời điểm này cũng hòa vốn được, và đó có thể là một phần lý giải cho sự bi quan kéo dài. Trung bình, mức tăng lương chưa theo kịp hoàn toàn với mức tăng giá kể từ đầu đại dịch, nếu bạn so sánh mức tăng của Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI) với thước đo tiền lương và lương mà các quan chức Cục Dự trữ Liên bang theo dõi chặt chẽ.
Loretta Mester nói: “Họ vẫn chưa bù đắp được toàn bộ tổn thất. “Họ vẫn còn ở trong một thua lỗ, dù là nhỏ thôi.”
Bà Mester lưu ý rằng người dân cũng đang gặp khó khăn trong việc mua nhà vì giá đã tăng vọt ở nhiều nơi và lãi suất cao đang khiến việc sở hữu nhà lần đầu trở nên khó khăn, khiến phần giấc mơ Mỹ đối với nhiều người trở nên xa tầm với.
Lãi suất là một phần của vấn đề
Điều đó liên quan đến một vấn đề mà Lawrence H. Summers gần đây đã nêu ra trong một bài báo kinh tế: Đối với hầu hết mọi người, lãi suất cao hơn mà Cục Dự trữ Liên bang đang sử dụng để cố gắng giảm nhu cầu và kiềm chế tăng giá chỉ giống như một hình thức lạm phát khác. Thực tế, nếu cộng lãi suất cao vào lạm phát, thì điều đó giải thích phần lớn khoảng cách giữa niềm tin của người tiêu dùng hiện tại và mức độ mà người ta mong đợi nó sẽ ở đâu.
Ông Summers cho biết trong một cuộc phỏng vấn: “Chi phí sinh hoạt thực tế cao hơn nhiều so với lạm phát được phản ánh qua Chỉ số giá tiêu dùng”. Ông lưu ý rằng niềm tin của người tiêu dùng được cải thiện khi lãi suất dựa trên thị trường, vốn tính vào chi phí thế chấp và cho thuê nhà, giảm vào đầu năm nay, sau đó lại giảm xuống khi lãi suất tăng.
Mọi người nhớ những khoảng thời gian thoải mái hơn.
Bất cứ điều gì gây ra sự bất mãn, dường như nó đang chuyển thành sự tiêu cực đối với ông Biden. Trong cuộc thăm dò ý kiến gần đây của Times, nhiều người cho biết họ nghĩ hệ thống kinh tế và chính trị cần phải được thay đổi, và ít người nói rằng họ nghĩ rằng ông Biden, trái ngược với cựu Tổng thống Donald J. Trump, sẽ mang lại những thay đổi lớn.
Charlamagne Tha God gần đây đã gợi ý trên “The Interview,” một podcast của Times, rằng cử tri da đen nói riêng có thể đang quay lưng với ông Biden và hướng về ông Trump bởi vì họ liên kết vị tổng thống trước với lần cuối cùng họ cảm thấy an toàn về tài chính. Chính quyền của ông Trump đã gửi ra hai vòng séc cứu trợ kích thích kinh tế, do ông Trump ký. Ông Biden chỉ gửi ra một cái, mà ông ấy không ký. Và lạm phát bắt đầu tăng vọt vào năm 2021, sau khi ông Trump rời nhiệm sở.
Charlamagne nói trong một cuộc phỏng vấn tiếp theo về nền kinh tế: “Mọi người đang sống dựa vào tiền lương. “Bạn không biết đấu tranh cho đến khi bạn phải quyết định xem bạn sẽ trả tiền mua ô tô hay trả tiền thuê nhà.”
Theo quan điểm của ông, giá thuê nhà đã tăng mạnh kể từ trước đại dịch và các khoản nợ quá hạn cho vay mua ô tô đang tăng mạnh. Trong khi lạm phát và lãi suất cao hơn là một hiện tượng toàn cầu, mọi người có xu hướng đổ lỗi cho những thách thức kinh tế hiện tại đối với bất kỳ ai đang đương nhiệm.
Charlamagne nói: “Mọi người không thể bỏ qua hóa đơn của mình. “Tất cả những gì chúng tôi muốn là sự thăng tiến và bảo mật ngày càng tăng, và bất cứ ai có thể cung cấp điều đó, dù chỉ trong một khoảnh khắc thoáng qua, bạn sẽ không bao giờ quên điều đó.”
Mọi người đang lo lắng sau đại dịch.
Thực tế, nền kinh tế gần đây đã cung cấp một cái nhìn đa chiều: Một số người đang làm việc rất tốt, chứng kiến danh mục đầu tư hưu trí của họ được cải thiện và giá nhà tăng cao. Nhưng những người đó thường đã khá giả. Trong khi đó, những người có số dư thẻ tín dụng đang phải đối mặt với mức lãi suất cao hơn nhiều và nhiều người Mỹ đã cạn kiệt số tiền tiết kiệm được mà họ tích lũy được trong thời kỳ đại dịch.
“Có những nhóm người đang làm ăn rất, rất tốt, và cũng có những nhóm đang gặp khó khăn,” Susan Collins nói. “Chúng tôi nói chuyện với những cá nhân đang gặp rất nhiều rắc rối để trang trải cuộc sống.”
Nhưng bà cũng lưu ý rằng khoảng thời gian kể từ khi xảy ra đại dịch đã xảy ra nhiều bất ổn. Những thay đổi về chính sách lãi suất, lạm phát kéo dài nhiều năm và các tin tức về chiến tranh và biến động địa chính trị có thể đã làm lung lay cách mọi người nhìn nhận tình hình kinh tế.
Bà Collins nói: “Tôi nghĩ rằng có một mức độ lo lắng khác sau đại dịch khó loại trừ.
Một phần của điều này có thể liên quan đến sự tiêu cực của giới truyền thông.
Tuy nhiên, vẫn có một bí ẩn lâu dài về suy thoái tâm lý (vibecession). Mọi người có xu hướng lạc quan hơn về tình hình kinh tế cá nhân hơn là về toàn bộ nền kinh tế.
Điều đó có thể là do người Mỹ dựa vào các phương tiện truyền thông để nhận thức về điều kiện kinh tế quốc gia và tâm lý của các bản tin tức ngày càng trở nên bi quan hơn trong những năm gần đây, Aaron Sojourner, người gần đây đã viết một nghiên cứu cho thấy rằng tin tức kinh tế đã trở nên tiêu cực hơn kể từ năm 2018 và tiêu cực hơn nhiều kể từ năm 2021, cho biết.
Ông nói: “Trong sáu năm qua, giọng điệu của bản tin kinh tế trở nên chua chát và tiêu cực hơn đáng kể so với dự đoán dựa trên các biến số kinh tế vĩ mô”.
Nhưng ông thừa nhận rằng các nhà báo đã tính đến trải nghiệm thực tế và dữ liệu tâm lý người tiêu dùng vào báo cáo của họ, vì vậy rất khó để biết những mức độ rung cảm xấu đang dẫn đến tin tức tiêu cực ở mức độ nào và bao nhiêu tin tức tiêu cực đang tạo ra những rung cảm xấu.
"Liệu tâm lý có gây ra tin tức, hay giọng điệu của tin tức gây ra tâm lý? Tôi không biết," ông Sojourner nói.
Nguồn: New York Times
Từ khóa: kinh tế, Mỹ, người tiêu dùng
Các tin khác
- Bộ dữ liệu toàn cầu mới tiết lộ chi phí tiềm ẩn của thương mại và vận tải quốc tế - 10/06/2024
- Phối hợp đồng bộ các chính sách để hỗ trợ phục hồi, tăng trưởng kinh tế - 06/06/2024
- Nghiên cứu về phát triển thương mại điện tử Nhật Bản - 05/06/2024
- Phát triển công nghiệp bán dẫn, Việt Nam sẽ có cơ hội cao ở khâu thiết kế vi mạch - 05/06/2024
- Vì đâu nhiều ngành hàng tỷ USD của Việt Nam ‘mong manh’? - 04/06/2024






















