Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Bản chất chính trị và định hướng chính sách của thỏa thuận này có những tác động có thể quản lý được cho tất cả mọi người, ở mọi nơi. EU không thể tách EGD ra khỏi chính sách đối ngoại của mình vì ảnh hưởng của nó vượt ra ngoài biên giới EU.

Vì trong vài tuần nữa cuộc bầu cử Nghị viện Châu Âu sẽ diễn ra, tương lai của Thỏa thuận xanh là tâm điểm chú ý. Trong 5 năm qua, EU xác định biến đổi khí hậu là thách thức lớn của thời đại, bắt đầu hành trình chuyển đổi năng lượng và kỳ vọng dẫn đầu trên toàn cầu. Bất chấp đại dịch và xung đột quân sự Nga - Ukraine, quá trình lập pháp vẫn tiến tục và thúc đẩy tham vọng xanh của EU – bằng chứng là EU đã bổ sung nguồn lực đầu tư vào quá trình khử cacbon và điện khí hóa cũng như việc sửa đổi các mục tiêu theo hướng tăng dần.

Đối với nội khối, các quy định trong Thỏa thuận xanh được xem xét lại, cũng như các công cụ và chính sách mới, vì Ủy ban châu Âu xác định mở rộng RES và tăng cường lưới điện là những trụ cột hành động chính. Tuy nhiên, quá trình vẫn đang thực hiện. Thật vậy, cơ quan điều hành mới nên đẩy nhanh quá trình này bằng cách đẩy nhanh hơn nữa quá trình khử cacbon trong sản xuất điện, vừa thúc đẩy hành động về khí hậu vừa đạt được sự độc lập về năng lượng; bằng cách mở rộng, hiện đại hóa, số hóa và tăng cường cơ sở hạ tầng lưới điện cũng như cải cách thiết kế thị trường điện và hệ thống tài trợ dành riêng cho các nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu; bằng cách khai thác tiềm năng điện khí hóa các tòa nhà dân cư và công cộng, giao thông đường bộ và công nghiệp; cũng như cho phép người tiêu dùng đóng vai trò chủ chốt trong hệ thống năng lượng.

Đối với ngoại khối, Thỏa thuận xanh (EGD) có ảnh hưởng đáng kể trong một thế giới toàn cầu hóa và kết nối, tác động đến các quốc gia sản xuất hydrocarbon và các mô hình thương mại toàn cầu (ngày càng xem xét thành phần carbon trong các sản phẩm của mình) – hãy nghĩ đến tác động của CBAM hoặc của EUDR. Cạnh tranh công nghiệp cũng như cơ hội và thách thức liên quan cũng được chú trọng vào năm 2023, với một số đề xuất mới nhằm kết nối tốt hơn với Thỏa thuận xanh.

Nếu có một bài học rút từ quá trình thực hiện trong 5 năm qua thì đó là bản chất chính trị và định hướng chính sách của thỏa thuận này có những tác động có thể quản lý được cho tất cả mọi người, ở mọi nơi. EU thực sự không thể tách EGD ra khỏi chính sách đối ngoại của mình vì hậu quả của nó sẽ vượt ra ngoài biên giới của EU. Điều này cũng có nghĩa là EU không thể tự khử cacbon trong khi các nước khác cũng không thực hiện - nếu không sẽ có nguy cơ bị phản ứng dữ dội trong nội bộ cũng như bị cô lập ở cấp độ quốc tế.

Do đó, Ủy ban mới sẽ cần duy trì cam kết đối thoại toàn cầu trên cơ sở đa phương, đặc biệt là với Hoa Kỳ và Trung Quốc. Bất chấp mối quan hệ giữa ba siêu cường như thế nào, mấu chốt vẫn cần thúc đẩy sự hợp tác mạnh mẽ về nhu cầu năng lượng và khí hậu vào một cấu trúc quản trị toàn cầu toàn diện hơn, vì hiện tại cấu trúc phân mảnh không phù hợp cho quá trình chuyển đổi. Các mối quan hệ song phương và các mối quan hệ nhỏ cần nhấn mạnh hơn, chẳng hạn như thông qua các câu lạc bộ khí hậu, điều này có thể thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng thông qua sự cạnh tranh tích cực giữa các nền kinh tế.

Để thực hiện một cách an toàn, quá trình chuyển đổi năng lượng cần phải xem xét tác động đối với cả các nước nội khối và ngoại khối. Mặt khác, EU và các siêu cường phải tăng cường hỗ trợ tài chính để khuyến khích sự chuyển đổi của các quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi biến đổi khí hậu mặc dù được trang bị nhưng ứng phó chưa hiệu quả, lắng nghe nhu cầu và mối quan tâm của họ. EU có thể dẫn đầu quá trình khử cacbon toàn cầu do chưa bị ảnh hưởng nhiều bởi các cuộc khủng hoảng trước đó: khả năng điều tiết thị trường toàn cầu - tăng quy mô đầu tư bền vững vào EU và thực hiện EGD.

Tuy nhiên, những dự luật quan trọng đưa ra vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên của Von der Leyen tập trung vào khả năng cạnh tranh công nghiệp - rất quan trọng đối với sự thịnh vượng kinh tế và xã hội bền vững ở châu Âu - sắp được thông qua và phần lớn cuộc tranh luận sắp tới xoay quanh nỗ lực củng cố tự chủ chiến lược của châu Âu và duy trì cạnh tranh công nghiệp. Song song đó, Châu Âu đã xuất hiện một sự đánh đổi về cách cân bằng quá trình khử cacbon, quyền tự chủ chiến lược trong chuỗi cung ứng xanh và kỷ luật tài khóa, những điều mà Ủy ban mới nên giải quyết. Một cuộc tranh luận sẽ diễn ra về cách đảm bảo đúng thời hạn và tiết kiệm chi phí cho các mục tiêu khí hậu. Điều này cần được theo đuổi bằng cách tránh đối đầu xung đột với các siêu cường (như Hoa Kỳ và Trung Quốc) trong khi vẫn tập trung vào các lĩnh vực quan trọng mà châu Âu có thể cạnh tranh quốc tế (năng lượng mặt trời, lưới điện, pin, máy bơm nhiệt), với lợi ích cả về mặt chuyển đổi năng lượng và hiệu quả kinh tế - xã hội.

Hoạt động này cần được ưu tiên nhằm tạo ra chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững, thể hiện cam kết hợp tác quan hệ quốc tế và tiến bộ chung trong lĩnh vực năng lượng bền vững, nhưng tránh xung đột giữa các bên tham gia trên toàn cầu. Các tiêu chuẩn cao hơn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cũng như các tiêu chí phi giá cả là những yếu tố được Ủy ban thúc đẩy đối với các nước thứ ba nhằm đảm bảo Châu Âu, các công ty và sản phẩm của Châu Âu có khả năng cạnh tranh trong cuộc đua chuyển đổi.

Mối quan tâm về quyền tự chủ chiến lược cũng áp dụng cho các nguyên liệu thô quan trọng, là một phần trong nỗ lực phát triển ngành công nghiệp xanh địa phương của EU. Trong bối cảnh đó, đối thoại quốc tế và sự tham gia của các siêu cường trở thành nền tảng để thiết lập khuôn khổ hợp tác và minh bạch, các tiêu chuẩn phổ quát và cơ chế thị trường toàn cầu, nên nhớ rằng nguyên liệu thô quan trọng là chủ đề cần được hiểu rõ và quản lý phù hợp.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, Ủy ban Châu Âu mới nên tập trung vào các nỗ lực hợp tác khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là yếu tố vừa nâng cao năng lực công nghiệp trong nước vừa thúc đẩy tiến bộ trên toàn cầu (đặc biệt là ở các nước đối tác). Chỉ bằng cách củng cố lợi thế công nghệ của châu Âu và đảm bảo kỹ năng của người lao động ở EU và khu vực tư nhân đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện quá trình chuyển đổi năng lượng trên quy mô toàn cầu một cách hiệu quả.

Do đó, Ủy ban Châu Âu mới sẽ phải thực hiện một loạt hành động phức tạp. Đó là tiền đề để thực hiện cách tiếp cận đầy tham vọng. Cần có một khuôn khổ minh bạch và công bằng vì lợi ích của người dân và doanh nghiệp châu Âu, cũng như cách lồng ghép vấn đề khí hậu vào hệ sinh thái chính sách đối ngoại của EU nhằm củng cố vai trò toàn cầu của EU trong lĩnh vực chiến lược này.

Nguồn: Euractiv

Từ khóa: EU, CBAM, biến đổi khí hậu