Nhà lãnh đạo Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc dường như giành chiến thắng trước đối tác Hoa Kỳ với các giao dịch được ký kết và đề nghị thu hẹp sự mất cân bằng thương mại giữa hai bên.
Các hợp đồng đã được ký kết và Mỹ dường như sẽ cung cấp cho Việt Nam chiến lược hỗ trợ mới trong việc phòng vệ chống lại sự xâm chiếm lãnh thổ của Trung Quốc.
"Mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã trải qua những biến động lớn trong lịch sử, nhưng ngày nay chúng ta có thể trở thành đối tác toàn diện", ông Phúc nói sau cuộc gặp với ông Trump.
Điều này xảy ra khi nhiều đồng minh của Đông Nam Á trong lịch sử Mỹ, chủ yếu là Philippines và Malaysia, và ở một mức độ thấp hơn Thái Lan, dường như đang chuyển hướng lại đối với Bắc Kinh.
Ông Trump đã làm Việt Nam thất vọng khi vào tháng Giêng 2017, thời điểm ông nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ, với việc ký sắc lệnh rút Hoa Kỳ ra khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một thoả thuận thương mại tự do đa phương hứa hẹn củng cố vận mệnh kinh tế của Việt Nam.
Theo một số ước tính, TPP sẽ giúp tăng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam lên 11%, hay gần 36 tỷ USD/năm, và tăng xuất khẩu lên đến 28% trong thập kỷ tới.
Tuy nhiên, ông Trump, được biết đến với sự ưu tiên hợp tác song phương hơn là các hiệp định thương mại đa phương, đã đưa ra hướng đi mới khi ông gửi cho Hà Nội một bức thư vào tháng hai khẳng định "mong muốn thúc đẩy hợp tác về kinh tế, thương mại, khu vực và quốc tế."
Tháng Ba năm nay, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam ông Ted Osius đã gặp các quan chức tại Hà Nội để thảo luận về thương mại và thông báo rằng Tổng thống Donald Trump sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh tại Diễn đàn Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC), sẽ được tổ chức vào tháng 11 tại Việt Nam.
Nhiều người dự đoán trước rằng trong chuyến thăm ba ngày của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tới Washington, vấn đề thâm hụt thương mại lớn của Mỹ với Việt Nam, đứng vị trí thứ sáu trong số các nước có thâm hụt với Mỹ, là vấn đề quan trọng nhất trong các cuộc thảo luận.
Thâm hụt thương mại song phương đứng ở mức 32 tỷ USD, do nhập khẩu hàng điện tử và may mặc của Việt Nam với chi phí sản xuất thấp. Sự chấp thuận thu hẹp khoảng cách này của Việt nam được coi là tối quan trọng cho các cuộc đàm phán mới đối với một thỏa thuận song phương sẽ diễn ra.
Ông Phúc cho biết trước khi gặp Trump rằng ông sẽ ký các hợp đồng trị giá lên tới 17 tỷ đô la cho hàng hoá và dịch vụ của Hoa Kỳ, và nếu được ký kết có thể làm giảm hơn một nửa thâm hụt thương mại hiện nay.
Cuối cùng, Bộ Thương mại Hoa Kỳ sau đó xác nhận rằng chỉ có 13 giao dịch mới trị giá 8 tỷ USD đã được chính thức đồng ý. Điều này bao gồm thỏa thuận trị giá 5,58 tỷ USD với General Electric để sản xuất điện, động cơ máy bay và dịch vụ kèm theo.
Ông Trump đã rất ấn tượng với những lời đề nghị của Thủ tướng Phúc. Ông nói với các phóng viên: "Việt Nam đặt một đơn hàng rất lớn với Hoa Kỳ - và chúng tôi đánh giá cao điều đó - với hàng tỷ đô la, có nghĩa là mang lại việc làm cho Hoa Kỳ và đem lại những thiết bị tuyệt vời của Việt Nam."
Vị thế của Việt Nam đối với nền kinh tế Mỹ
Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường toàn cầu phát triển nhanh nhất cho nhập khẩu của Hoa Kỳ, trị giá 4,4 tỷ đô la Mỹ năm ngoái và tăng 77% kể từ năm 2014. Ông Phúc là thủ tướng đầu tiên của Đông Nam Á thăm Nhà Trắng kể từ khi Thủ tướng Trump nhậm chức vào tháng 1 nhằm mục đích tiếp tục các mối quan hệ thân thiết được củng cố dưới chính quyền Mỹ trước đây.
Sự gắn kết của Mỹ với Việt Nam đã được củng cố bởi cựu Tổng thống Barack Obama, ông đã viếng thăm Hà Nội năm ngoái và hủy bỏ lệnh cấm bán trang thiết bị quân sự và vũ khí sát thương kéo dài hàng thập kỷ cho Việt Nam.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ ràng liệu lời mời Ông Phúc tới thăm Mỹ được đưa ra trước hay sau khi Trump đã đích thân mời Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-o-cha và Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tới Washington vào tháng Tư. Trump cũng đã mời nhà lãnh đạo Singapore Lý Hiển Long tới thăm Nhà Trắng trong năm nay.
Ba nước này là các đồng minh Mỹ trong khu vực
Chuyến thăm của Thủ tướng Phúc là kết quả của việc vận động rất cật lực. Thủ tướng Phúc đã tuyên bố rõ ràng vào tháng 3 rằng ông muốn thăm Nhà Trắng và đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ, ông Phạm Quang Vinh, đã làm việc không mệt mỏi để xây dựng mối quan hệ với Washington bằng cách tăng gấp đôi quy mô đội ngũ ngoại giao của mình khi ông Trump giành được cuộc đua tổng thống Trong tháng mười một.
Việt Nam cũng đã đầu tư rất nhiều cho cuộc gặp với ông Trump. Tập đoàn Podesta, một công ty vận động hành lang ở Washington, đã được chính phủ Việt Nam mời 8 lần kể từ năm 2013. Hai hợp đồng gần đây đã được ký kết vào tháng 1 và tháng 5 với giá 90.000 USD mỗi lần, với mục đích xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn Hai quốc gia.
Sự tham gia đã mang lại những lợi ích chiến lược nhất định. Tổng thống Donald Trump đã thông báo rằng một tàu hải quân Mỹ (đã ngừng hoạt động) sẽ được chuyển giao cho Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam cho thấy Mỹ vẫn ủng hộ sự phòng vệ của Việt Nam đối với các tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc ở Biển Đông.
Mặt khác, Việt Nam rõ ràng muốn Mỹ quyết đoán hơn ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Đề cập đến sự hiện diện của ông Trump tại hội nghị thượng đỉnh APEC tháng 11 ở Hà Nội, ông Phúc nói rằng đây sẽ là "một dịp quan trọng để Hoa Kỳ khẳng định vai trò tích cực của mình".
Ông Trump cũng không công khai thảo luận về các vấn đề như vậy với ông Tập Cận Bình của Trung Quốc và Recep Tayyip Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ, mặc dù thư ký báo chí Nhà Trắng ông Sean Spicer cho rằng Tổng thống sẽ đưa ra những vấn đề như vậy một cách riêng tư.
Thêm vào đó, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã trao tặng giải thưởng phụ nữ quốc tế về lòng dũng cảm hồi tháng 3 để phản đối việc giam giữ nhà hoạt động xã hội Việt Nam bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, một blogger bất đồng chính kiến và là nhà vận động môi trường.
Chuyến thăm của ông Phúc tới Washington luôn được mong đợi là khởi đầu của cuộc đối thoại với chính quyền Trump của Việt Nam chứ không phải là kết luận.
Ông Murray Hiebert, chuyên gia tại Đông Nam Á của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế của Washington, nói với Reuters rằng các thỏa thuận kinh doanh mới với Việt Nam "rất tốt, nhưng không đủ" đối với chính quyền của ông Trump. Thật vậy, dường như Washington muốn thấy nhiều hành động và sáng kiến để tiếp tục giảm thâm hụt thương mại.
Hơn nữa, thành quả kinh tế mà Việt Nam có thể thu được từ cuộc gặp vẫn còn khiêm tốn. Rõ ràng, việc chấm dứt cam kết của TPP về các rào cản thương mại và thuế quan, bao gồm cả cá da trơn và trái cây Việt Nam, không được đưa ra trong chuyến thăm của ông Phúc.
Hai bên sẽ nhắm vào việc đưa ra các hiệp định về các biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp của Hoa Kỳ đã được áp đặt trong quá khứ đối với hàng nhập khẩu của Việt Nam đối với các hành vi thương mại chống cạnh tranh. Việt Nam có thể an ủi trong thực tế là các cuộc đàm phán song phương về các vấn đề đang được tiến hành.
Khi ông Trump rút lui khỏi TPP vào tháng Giêng, có một số lo ngại rằng Việt Nam sẽ phải chuyển hướng nền kinh tế của họ ra xa Mỹ - chiếm khoảng một phần năm lượng xuất khẩu toàn cầu của Việt Nam và hợp tác chặt chẽ hơn với đối thủ chiến lược của Trung Quốc. Tình huống xấu nhất đó, ít nhất cho đến bây giờ, dường như không xảy ra.
Nguồn: atimes.com- HT
Từ khóa: tổng thống, Donald Trump, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, làm ấm lên, quan hệ, Mỹ, Việt
